Abdyl Frashëri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Abdyl Frashëri
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 sierpnia 1839
Frashër
Data i miejsce śmierci 23 października 1892
Stambuł
Zawód urzędnik, dziennikarz

Abdyl Frashëri turec. Fraşereli Abdül Bey (ur. 9 sierpnia 1839 we wsi Frashër, okręg Gjirokastra - zm. 23 października 1892 w Stambule[1]) - albański dziennikarz, urzędnik i działacz narodowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Halida Frashëri i Emine Mirahori, starszy brat Naima i Samiego. W 1865 jego rodzina przeniosła się do Janiny, gdzie uczył się w greckojęzycznym gimnazjum Zosimea. Po ukończeniu szkoły zajmował się handlem. W 1877 otrzymał pracę w administracji osmańskiej, obejmując urząd szefa urzędu celnego w Janinie. W 1877 został wybrany deputowanym Janiny do parlamentu osmańskiego. Uczestniczył w dziesięciu posiedzeniach parlamentu (14-30 stycznia 1878)[1].

W grudniu 1877 należał do grona założycieli Komitetu Centralnego Obrony Praw Ludu Albańskiego (Komitet Qendror për mbrojtjen e të drejtave të kombësise shqiptare). Organizacja powstała w Stambule i domagała się autonomii dla Albańczyków zamieszkujących Imperium Osmańskie. Po podpisaniu traktatu w San Stefano, decydującego o podziale ziem zamieszkałych przez Albańczyków pomiędzy państwa bałkańskie Abdyl Frasheri opublikował szereg artykułów w prasie greckiej i tureckiej, dotyczących problemu Albańczyków.

Należał do grona twórców Ligi Prizreńskiej. Obrady delegatów albańskich, zebranych 10 czerwca 1878 w meczecie Bajrak w Prizrenie otworzyło przemówienie Abdyla Frashëriego jako delegata Albańczyków ze Stambułu. W 1879 w interesie Ligi podróżował do Berlina, Paryża, Wiednia i Rzymu, przekonując do idei albańskiej autonomii. W grudniu 1880, z jego inicjatywy utworzono w Prizrenie Rząd Tymczasowy (Kuverne e përdorme). Po upadku Ligi w 1881 próbował przedostać się do Europy Zachodniej, ale został schwytany przez patrol turecki w okolicach Elbasanu i postawiony przed sądem[1]. Skazany na dożywocie odbywał karę w Prizrenie, a następnie w Balıkesir. W 1885 z powodu złego stanu zdrowia zwolniony z więzienia. Ostatnie lata życia spędził w Stambule, gdzie został pochowany. W 1978 jego doczesne szczątki przeniesiono do Tirany.

Był żonaty (żona Ballkëze Frashëri), miał sześcioro dzieci.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Kastriot Bezati, Abdyl Frasheri arkitekti dhe ideologu i nje Shqiperie te pavarur dhe te bashkuar. = 2017-04-29, telegraf.al, 21 października 2012 (serb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B. Tauris: 2013, s. 147-148. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Kristo Frashëri: Abdyl Frashëri 1839-1892. Tirana: 1984. (alb.)