Adiwasi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kobieta ze stanu Orisa, należąca do grupy Khond

Adiwasi (dev. आदिवासी , trl. Ādivāsī , dosłownie – pierwsi mieszkańcy) – zbiorcze określenie grupy rdzennej ludności zamieszkującej Indie, należącej do różnych plemion i mówiących różnymi językami.


Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Słowo ādivāsī sanskryckiego pochodzenia jest złożeniem :

  1. adi - pierwszy
  2. wasi - mieszkaniec [1].

Inne określenia Adiwasi to m.in.

  • mieszkańcy lasów (sans. Atavika),
  • ludzie z gór (Girijan) czy
  • Vanvasi[2] .

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Adivasi są szczególnie liczni w stanach: Orisa, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Radżastan, Gujarat, Maharashtra, Andhra Pradesh, Bihar, Jharkhand, Bengal Zachodni.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Adivasi posiadają swoją własną religię, która znacząco różni się od islamu i hinduizmu. W XIX w. znaczna część z nich przyjęła chrześcijaństwo, mimo to konwertyci nie zostali odrzuceni przez resztę społeczności plemiennej.

Kryteria przynależności[edytuj | edytuj kod]

Matka z dzieckiem

W przeciwieństwie do systemu kastowego, który jest tylko zespołem miejscowych relacji społecznych i gospodarczych, Adivasi zachowali pierwotną strukturę plemienną, której głównym założeniem jest stworzenie samowystarczalnej wspólnoty. Dla większości z nich prawo do użytkowania ziemi wynika z przynależności do plemienia. Ponadto nie uznają oni żadnej władzy zewnętrznej, oprócz tej, która istnieje wewnątrz ich grupy.

O tym, czy daną grupę ludności w Indiach zalicza się do Adivasi, nie decydują tylko takie cechy jak np. język, religia czy kultura. W niektórych regionach, gdzie doszło do wymieszania się ludności, Adivasi przejęli miejscowe języki. Kryteria przynależności plemiennej są bardzo płynne, o czym świadczą m.in. dane ze spisów powszechnych. W 1931 społeczność Adivasi liczyła według oficjalnych danych 22 mln, w 1941 tylko 10 mln, ale już w 1961 30 mln, a w 1991 ok. 68 mln. Te zmieniające się dane świadczą o ciągłej ewolucji tej grupy ludności Indii oraz o ciągłych przemianach świadomości plemiennej.

W latach 90. XX w. doszło do wykształcenia się ruchu politycznego, który akcentował drawidyjskie korzenie Adivasi i łączność z kastą "niedotykalnych"[potrzebne źródło].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjny tryb życia Adivasi, opierający się na uprawie roli przy wykorzystaniu systemu żarowego, jest coraz bardziej zagrożony przez przemysłową eksploatację lasów oraz zintensyfikowane rolnictwo. Struktura plemienna - a więc podstawowe kryterium przynależności do Adivasi - zachowała się głównie w rejonach trudno dostępnych i zalesionych.

Adiwasi w filmie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bose, Nirmal Kumar: Some Indian Tribes, New Delhi 1973

Przypisy

  1. Dagnosław Demski: Między kulturą plemienną a chłopską. Warli z Maharasztry w procesie przemian. W: Pierwsze narody: społeczności rdzenne i idea tubylczości we współczesnym świecie. Jarosław Derlicki (red.), Wojciech Lipiński (Red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2002, s. 72, seria: Studia Ethnologica / Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. ISBN 83-7181-254-X.
  2. Elst, Koenraad: Who is a Hindu , 2001

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]