Agnozja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agnozja
ICD-10 R48.1

Agnozja (gr. αγνωσια - nieświadomość, nieznajomość) - stan zaburzonej zdolności rozpoznania znanych elementów otoczenia, przy braku zaburzenia części odbiorczej. Termin wprowadzony przez Sigmunda Freuda w 1891 roku[1].

Z uwagi na różne rodzaje modalności wyróżnia się:

  • agnozję wzrokową
  • agnozję słuchową (zobacz też afazja)
  • agnozję czuciową

Rodzaje agnozji[edytuj | edytuj kod]

  • agnozja wzrokowa - trudności w rozpoznawaniu znanych obiektów przy zachowanych możliwościach rozpoznawania ich za pomocą innych zmysłów. Pojawia się po uszkodzeniach okolic dolnej, skroniowej (kory mózgowej), w miejscach odpowiedzialnych za scalanie pojedynczych wrażeń. Częściej występują po uszkodzeniach prawej półkuli. Niektórzy pacjenci potrafią kopiować to co widzą, inni nie[potrzebne źródło].
  • agnozja słuchowa - trudności z rozpoznawaniem dźwięków, w wyniku uszkodzenia okolic skroniowych prawej półkuli. Agnozja słuchowa zwykle oznacza niezdolność rozpoznawania mowy, ale wyróżnia się również niezdolność rozpoznawania dźwięków muzycznych (pacjenci nie potrafią zaśpiewać, powtórzyć melodii) (amuzja)
  • agnozja dotykowa – trudności w rozpoznawaniu obiektów za pomocą dotyku, ruchu, położenia, drżenia i wibracji bez kontroli (pomocy) wzroku (mogą powiedzieć jakie cechy ma obiekt ale nie potrafią scalić wszystkich wrażeń). Są wynikiem uszkodzeń płata ciemieniowego (okolic wtórnych odpowiedzialnych za syntezę wrażeń) lub okolic kory czuciowej płata ciemieniowego odpowiedzialnych za proste wrażenia czuciowe[potrzebne źródło]. Lokalizację można rozpoznać po ręce, w której występuje astereognozja - występowanie zaburzenia w prawej ręce oznacza uszkodzenie w lewej półkuli mózgu i odwrotnie.
  • autotopagnozja, czyli somatotopagnozja (zaburzenia schematu ciała) - agnozja części ciała polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała.
  • anozognozja, czyli brak świadomości zaburzeń chorobowych, a nawet zaprzeczanie ich istnieniu. Szczególną postacią anozognozji jest zaprzeczanie istnieniu ślepoty przez chorego niewidomego.
  • agnozja przestrzenna - niezdolność odnalezienia drogi w znanym otoczeniu, np. własnej dzielnicy a nawet domu.

Przypisy

  1. Claus-W. Wallesch. History of Aphasia. Freud as an aphasiologist. Aphasiology 18 (4), ss. 389-399, 2004 DOI:10.1080/02687030344000599

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kevin Walsh, David Darby: Neuropsychologia kliniczna. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2014, s. 108-110. ISBN 978-83-7489-540-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.