Agnozja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agnozja
ICD-10 R48.1

Agnozja (gr. αγνωσια - nieświadomość, nieznajomość) - stan zaburzonej zdolności rozpoznania znanych elementów otoczenia, przy braku zaburzenia części odbiorczej. Termin wprowadzony przez Sigmunda Freuda w 1891 roku[1].

Z uwagi na różne rodzaje modalności wyróżnia się:

  • agnozję wzrokową
  • agnozję słuchową (zobacz też afazja)
  • agnozję czuciową

Rodzaje agnozji[edytuj | edytuj kod]

  • agnozja wzrokowa - trudności w rozpoznawaniu znanych obiektów przy zachowanych możliwościach rozpoznawania ich za pomocą innych zmysłów. Pojawia się po uszkodzeniach płatów potylicznych[2].
  • agnozja słuchowa - trudności z rozpoznawaniem dźwięków, w wyniku uszkodzenia okolic skroniowych prawej półkuli. Agnozja słuchowa zwykle oznacza niezdolność rozpoznawania mowy, ale wyróżnia się również niezdolność rozpoznawania dźwięków muzycznych (pacjenci nie potrafią zaśpiewać, powtórzyć melodii) (amuzja)
  • agnozja dotykowa – trudności w rozpoznawaniu obiektów za pomocą dotyku, ruchu, położenia, drżenia i wibracji bez kontroli (pomocy) wzroku (mogą powiedzieć jakie cechy ma obiekt ale nie potrafią scalić wszystkich wrażeń). Są wynikiem uszkodzeń płata ciemieniowego[3]. Lokalizację można rozpoznać po ręce, w której występuje astereognozja - występowanie zaburzenia w prawej ręce oznacza uszkodzenie w lewej półkuli mózgu i odwrotnie.
  • autotopagnozja, czyli somatotopagnozja (zaburzenia schematu ciała) - agnozja części ciała polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała.
  • anozognozja, czyli brak świadomości zaburzeń chorobowych, a nawet zaprzeczanie ich istnieniu. Szczególną postacią anozognozji jest zaprzeczanie istnieniu ślepoty przez chorego niewidomego (zespół Antona).
  • agnozja przestrzenna - niezdolność odnalezienia drogi w znanym otoczeniu, np. własnej dzielnicy a nawet domu.

Przypisy

  1. Claus-W. Wallesch. History of Aphasia. Freud as an aphasiologist. Aphasiology 18 (4), ss. 389-399, 2004 DOI: 10.1080/02687030344000599
  2. Kevin Walsh, David Darby: Neuropsychologia kliniczna. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2014, s. 279. ISBN 978-83-7489-540-8.
  3. Kevin Walsh, David Darby: Neuropsychologia kliniczna. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2014, s. 226-228. ISBN 978-83-7489-540-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kevin Walsh, David Darby: Neuropsychologia kliniczna. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2014, s. 108-110. ISBN 978-83-7489-540-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.