Analiza treści

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Analiza treści – jedna z metod badawczych w socjologii i pokrewnych naukach społecznych, polegająca na ustalaniu i opisywaniu językowych cech tekstów w celu wyjaśniania niejęzykowych własności ich autorów (postawy, oceny, zamiary). Stosowana jest zarówno dla form słownych, jak i graficznych[1], często wówczas, gdy nie jest możliwe zdobycie informacji poprzez bezpośredni kontakt z przedstawicielami badanej populacji[2], a określić można dzięki niej np. rozległe procesy zachodzące w różnych okresach historycznych[3].

W pierwszym etapie identyfikuje się i klasyfikuje treści i znaczenia „konfiguracji językowych”, przy czym poza językowym kontekstem znaczeń, wyrażonym w tekście explicite, istotne jest odniesienie się do kontekstu sytuacyjnego[4]. W drugim etapie następuje wnioskowanie o zmiennych niejęzykowych, dotyczących:

  • nadawcy tekstu;
  • założeń na temat odbiorcy formułowanych przez nadawcę;
  • możliwych reakcji odbiorcy na tekst;
  • właściwości systemu społeczno-kulturowego odbiorcy i nadawcy[2].

Etapy analizy treści[edytuj | edytuj kod]

  • Sformułowanie pytań i hipotez badawczych w odniesieniu do cech niejęzykowych tekstów, które zamierza się badać.
  • Dobór próby, a więc materiałów, które będą badane na podstawie wcześniej założonych pytań badawczych. Jest on wielostopniowy, z tego względu, że najpierw wybiera się odpowiednie nośniki informacji, następnie z nich konkretne woluminy, numery gazet, czy strony internetowe i następnie teksty w już najmniejszych jednostkach analizy.
  • Określenie jednostek analizy. Pod względem wielkości, jednostkami mogą być słowa, zdania, artykuły, bądź większe dzieła.
  • Opracowanie kategorii analitycznych, gdzie podział na kategorie powinien być utworzony według „jednolitej zasady klasyfikacji” oraz wyczerpujący, a utworzone kategorie powinny być rozłączne.
  • Kodowanie jednostek analitycznych tekstu według przyjętych kategorii w postaci indeksu i analiza ilościowa.
  • Weryfikacja przyjętych hipotez badawczych[5].

Analiza treści w analizie mediów[edytuj | edytuj kod]

Autorem metody analizy treści był Bernard Berelson. Dany problem należy zidentyfikować i przedstawić za pomocą wskaźników statystycznych.

Zalety metody: wyniki są jednoznaczne i porównywalne w czasie, można dzięki temu zaobserwować kierunek przemian

Minusy metody: używanie liczb jest podyktowane fascynacjami matematycznymi, które same w sobie nie mają żadnej wiedzy.

Analiza treści jest użytkowana w analizie mediów. Pozwala na pominięcie założeń teoretycznych. To, jak badacz postawi pytania w tej metodzie, w dużym stopniu warunkuje odpowiedzi. Jest ponadto mało zróżnicowana. Metoda analizy treści bywa zastępowana przez bardziej jakościową metodę analizy - semiologią[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mayntz, Holm i Hübner 1985 ↓, s. 192-193.
  2. a b Mayntz, Holm i Hübner 1985 ↓, s. 195.
  3. Mayntz, Holm i Hübner 1985 ↓, s. 197.
  4. Mayntz, Holm i Hübner 1985 ↓, s. 193-194.
  5. Mayntz, Holm i Hübner 1985 ↓, s. 196-204.
  6. Eric Maigret, Socjologia komunikacji i mediów, 2012, s. 119.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]