Arshile Gorky

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arshile Gorky, 1936

Wostanik Manug Adoyan, szerzej znany jako Arshile Gorky (ur. 15 kwietnia 1904 w Khorkom Vari w Armenii, zm. 21 lipca 1948 w Sherman w stanie Connecticut) – amerykański malarz pochodzenia ormiańskiego, przedstawiciel ekspresjonizmu abstrakcyjnego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Gorky urodził się w Khorkom niedaleko jeziora Wan w zachodniej Armenii, wchodzącej wówczas w skład Imperium Osmańskiego. Gdy miał cztery lata, jego ojciec wyemigrował do Ameryki, aby uniknąć długów, zostawiając syna. W 1915, gdy rozgrywało się tureckie ludobójstwo narodu ormiańskiego, uciekł do miasta Wan. Matka Gorky'ego zmarła z głodu na jego rękach podczas ludobójstwa. Gorky połączył się z ojcem, gdy przyjechał do Ameryki w 1920, w wieku 16 lat. Mając 31 lat, ożenił się.

W 1922 Gorky wstąpił do New School of Design w Bostonie, zostając później nauczycielem. We wczesnych latach 20. był pod wpływem impresjonizmu, choć pod koniec dekady tworzył prace, które były bardziej postimpresjonistyczne. W tym czasie mieszkał w Nowym Jorku, a inspiracją była dla niego twórczość Paula Cezanne'a. Wśród godnych uwagi prac z tego okresu warto wymienić Landscape in the Manner of Cezanne (1927) i Landscape, Staten Island (1927-1928). Na przełomie lat 20. i 30. eksperymentował z kubizmem, wreszcie przechodząc do surrealizmu. Nighttime, Enigma, Nostalgia (1930-1934) to zwarta seria prac, które charakteryzują ten okres jego twórczości.

W listach do sióstr Gorky często pogrążał się w melancholii i wyrażał tęsknotę i pustkę, nostalgię za ojczyzną, przywoływał też okoliczności śmierci matki.

Dwa lata przed śmiercią przeżył serię katastrof. Jego studio spłonęło, zmagał się z rakiem. W wypadku samochodowym złamał szyję i dotknięty został przejściowym paraliżem ręki, którą malował. Po siedmiu latach małżeństwa odeszła od niego żona, zabierając ze sobą dzieci. Gorky odebrał sobie życie w 1948 – powiesił się w wieku 44 lat.

Gorky jako postać fikcyjna[edytuj | edytuj kod]

Jako ocalały z Rzezi Ormian, Gorky pojawia się w filmie Atoma Egoyana Ararat.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]