Artur Gołuchowski
generał | |
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1830-1831, 1863-1864 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Artur Teobald Gołuchowski herbu Leliwa[1] (ur. 1 lipca 1808, zm. 27 października 1893 w Łosiaczu) – polski hrabia, generał, działacz narodowy, powstaniec listopadowy i styczniowy[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 1 lipca 1808 w rodzinie hrabiego Wojciecha Stanisława Gołuchowskiego herbu Leliwa (1772-1840) i Zofii Józefy Czyż herbu Godziemba (1785-1846)[2].
Wziął udział jako ochotnik w powstaniu listopadowym w stopniu podporucznika 5. Pułku Ułanów. Walczył o Olszynkę Grochowską, Iganiami i Ostrołęką. W Korpusie gen. Girolamo Ramorino kapitulował w zaborze austriackim, po czym gospodarował na roli. Nie stronił od działalności politycznej.
Wiosną 1863 członek komitetu białych we Lwowie, członek Komitetu Galicji Wschodniej w 1863 roku[3], powołany przez Rząd Narodowy na organizatora oddziałów jazdy w zaborze austriackim i mianowany przez stronnictwo białych generałem. Organizował oddziały powstańcze w Galicji, które miały przyjść z pomocą w powstaniu w Królestwie Polskim. Formował je z własnych środków i lokował po dworach ziemiańskich Podola. Po ogłoszenia przez Austrię stanu oblężenia rozpuścił je. W 1876-1877 został członkiem Tajnej Konfederacji Narodu Polskiego i z jej ramienia wszedł do tajnego rządu Galicji. 20 marca 1878 wybrany do Rady Państwa Austro-Węgier. Zawsze starał się być czynnym tam, gdzie działo się coś co mogło mieć związek z walką o niepodległość, m.in. nawiązał kontakty z działaczami polskimi w Turcji w sprawach tworzenia tam Legionu Polskiego. Interesował się udziałem Polaków w wojnie krymskiej.
Został członkiem pierwszej rady nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie od 1860 do 1864[4].
Zmarł 27 października 1893 w Łosiaczu w wieku 85 lat.
Zmarli powstańcy 1863 roku zostali odznaczeni przez prezydenta RP Ignacego Mościckiego 21 stycznia 1933 roku Krzyżem Niepodległości z Mieczami[5].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Był starszym bratem Agenora Gołuchowskiego namiestnika Galicji.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ryszard Jurzak: Artur Gołuchowski. Genealogia dynastyczna. [dostęp 2014-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-31)].
- ↑ a b Artur Teobald hr. Gołuchowski z Gołuchowa h. Leliwa w Wielkiej Genealogii Minakowskiego [dostęp z dnia: 2016-03-03]
- ↑ Stefan Kieniewicz, Adam Sapieha 1828-1903, Warszawa 1993, s. 91.
- ↑ 50-lecie Krakowskiego „Tow. Wzaj. Ubezpieczeń”. Pierwszy Zarząd. „Kurier Kolejowy i Asekuracyjny”, s. 3, Nr 11 (568) z 1 czerwca 1911.
- ↑ Zarządzenie o nadaniu Krzyża Niepodległości z mieczami poległym i zmarłym Powstańcom 1863 r. (M.P. z 1933 r. nr 24, poz. 32).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk P. Kosk: Generalicja polska. T. 1. Pruszków : wyd. Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 1998.
- Członkowie Komitetu Obywatelskiego Galicji Wschodniej
- Członkowie Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie
- Gołuchowscy herbu Leliwa
- Hrabiowie Królestwa Galicji i Lodomerii
- Odznaczeni Gwiazdą Wytrwałości
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami
- Odznaczeni Orderem Virtuti Militari (powstanie listopadowe)
- Oficerowie kawalerii powstania listopadowego
- Generałowie powstania styczniowego
- Członkowie stronnictwa białych
- Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu
- Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu V kadencji
- Uczestnicy bitwy o Olszynkę Grochowską (1831)
- Uczestnicy bitwy pod Ostrołęką (1831)
- Urodzeni w 1808
- Zmarli w 1893