Aung San

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aung San
Aung San in uniform.jpg
Data i miejsce urodzenia 13 lutego 1915
Natmauk
Data i miejsce śmierci 19 lipca 1947
Rangun
Flag of British Burma (1937).svg Premier Birmy
Okres urzędowania od 1946
do 19 lipca 1947

Aung San (ur. 13 lutego 1915, zm. 19 lipca 1947) – birmański generał, dowódca Birmańskiej Armii Narodowej, działacz polityczny, od 1946 premier. Ojciec demokratycznej działaczki Aung San Suu Kyi.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Natmauk, dystrykt Magwe w Mjanmie. Studiował na Uniwersytecie w Rangunie. Pełnił tam również funkcję redaktora naczelnego magazynu studenckiego. Relegowano go z uczelni za odmowę ujawnienia nazwiska autora artykułu krytykującego brytyjskiego kolonializatora (Birma była wówczas częścią Imperium brytyjskiego). Doprowadziło to do wybuchu strajków studenckich, w rezultacie których Aung San mógł powrócić na uniwersytet. W 1942 roku udał się do chińskiego miasta Amoy, rządzonego przez Japończyków. Tam nawiązał współpracę z tajną policję i został wysłany do Tokio gdzie odbył szkolenie. Po pobycie wrócił do Birmy, gdzie odnalazł i wyselekcjonował grupę 30 bojowników, którzy od okiem armii japońskiej przeszli przeszkolenie. 28 grudnia 1941 inaugurował powstanie Birmańskiej Armii Niepodległościowej która następnie przekształciła się w Birmańską Armię Narodową. 27 marca 1945 roku stanął na czele powstania przeciwko okupacji japońskiej a w rezultacie Birma uwolniła się spod japońskiej okupacji. W sierpniu 1945 roku stanął na czele Antyfaszystowskiej Ligi Wolności Ludu (AFPFL) a następnie został doradcą ds. obrony w Radzie Wykonawczej mającej opracować status powojennej Birmy. W wyniku negocjacji z rządem brytyjskim 27 stycznia 1947 brytyjski premier Clement Attlee podpisał z Aung Sanem układ, na mocy którego Mjanma miała uzyskać niepodległość a San został tymczasowym premierem. Niepodległość oficjalnie proklamowano 4 stycznia 1948, już po śmierci Aung Sana, który zginął w zorganizowanym przez nieznanych sprawców zamachu 19 lipca 1947. O zorganizowanie zamachu oskarżono, a następnie osądzono i skazano na śmierć byłego premiera U Sawa[1].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Z pielęgniarką Khin Kyi miał troje dzieci – dwóch synów (młodszy, Aung San Oo, utonął w jeziorze w 1956, starszy, Aung San Lin, na stałe wyemigrował) oraz córkę Aung San Suu Kyi.

Przypisy

  1. Michał Lubina: Birma. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2014, seria: Historia państw świata w XX i XXI wieku. ISBN 9788374363310.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]