Austroslawizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa etnograficzna Cesarstwa Austrii, 1855

Austroslawizm − projekt wysunięty w połowie XIX wieku przez czeskich działaczy obozu narodowego (m.in. Františka Palackiego[1]), oficjalnie przedstawiony w 1848 roku na Zjeździe Słowiańskim w Pradze, w którym wzięła udział duża liczba Polaków[2].

Historia[edytuj]

Program zakładał zmianę charakteru państwa austriackiego w federację równouprawnionych narodów pod berłem Habsburgów i zwiększenie wpływu przedstawicieli narodów słowiańskich na rządy państwem[2]. Postulowano również o stworzenie warunków do wszechstronnego rozwoju narodów słowiańskich[1]. Austroslawizm przeciwstawiał się rosyjskiemu panslawizmowi[2], jak i hegemonii Niemców w monarchii. Ostatecznie nastąpił jednak upadek znaczenia austroslawizmu, w wyniku przyjęcia przez Palackiego i związaną z nim partię stanowiska prorosyjskiego, niechęci Polaków z Galicji do programu oraz zwycięstwa koncepcji dualizmu austro-węgierskiego[1].

Wskutek powstania Austro-Węgier, w miejsce terminu austroslawizm w Czechach pojawiło się pojęcie trializmu, zakładającego przemianę dualistycznej monarchii Austro-Węgierskiej w trialistyczną austro-węgiersko-słowiańską. Zgodnie z tą koncepcją, monarcha – obok tytułu cesarza Austrii i tytułu apostolskiego króla Węgier – miał używać również tytułu króla Czech. Stolicą części słowiańskiej, obejmującej wszystkie terytoria zamieszkane przez narody słowiańskie miała zostać Praga. Poza Czechami, zwolennikami koncepcji austroslawizmu byli również Słoweńcy i Chorwaci.

Przypisy

  1. a b c Historia świata. Encyklopedia PWN A-F, wyd. 2008, s. 229-230
  2. a b c Encyklopedia szkolna. Historia Polski, wyd. 2015, s. 22