Biegus arktyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biegus arktyczny
Calidris melanotos[1]
(Vieillot, 1819)
Ilustracja
Biegus arktyczny w szacie godowej
Ilustracja
Biegus arktyczny w szacie spoczynkowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd bekasowce
Rodzina bekasowate
Podrodzina biegusy
Plemię Calidrini
Rodzaj Calidris
Gatunek biegus arktyczny
Synonimy
  • Tringa melanotos Vieillot, 1819[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     przeloty

     zimowiska

Biegus arktyczny[4] (Calidris melanotos) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie wyróżnia się podgatunków[2][5]. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje tundrę od Półwyspu Jamalskiego w Rosji na wschód po zachodnie wybrzeża Zatoki Hudsona w Kanadzie. Zimuje głównie w środkowej i południowej części Ameryki Południowej, rzadziej w południowo-wschodniej Australii, na Tasmanii i Nowej Zelandii, rzadko na Hawajach.

Do Polski zalatuje – do 2018 roku stwierdzono go 113 razy (obserwowano łącznie 123 osobniki)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Obie płci ubarwione identycznie, jednak samiec znacznie większy od samicy[7]. W szacie godowej pióra na wierzchu ciała są ciemnobrązowe z płowymi brzegami. Szyja, wole i góra piersi ciemnobrązowe z jasnymi plamami. Spód ciała i podgardle białe. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jaśnieje, a pokrywają go ciemne plamy.
Wymiary średnie[2]
długość ciała 19–23 cm
rozpiętość skrzydeł 37–45 cm
masa ciała: samce 45–126 g, samice 31–97 g

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Suche obszary tundry. Zimą morskie wybrzeża.
Gniazdo
Na ziemi.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w czerwcu–lipcu 4 jaja.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres około 22 dni przez samicę. Samiec strzeże wysiadującej samicy. Samce często opuszczają partnerkę tuż przed wylęgiem, ale niekiedy biorą udział w opiece nad pisklętami.
Pożywienie
Bezkręgowce.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje biegusa arktycznego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2006 roku, zawiera się w przedziale 25–100 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny[3].

W Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Calidris melanotos, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Van Gils, J., Wiersma, P., Christie, D.A. & Kirwan, G.M.: Pectoral Sandpiper (Calidris melanotos). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-27].
  3. a b Calidris melanotos, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 (1840) - biegusy (wersja: 2020-01-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-28].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sandpipers, snipes, coursers (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-28].
  6. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 35. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2018. „Ornis Polonica”. 60, s. 125–160, 2019. 
  7. Pectoral sandpiper (ang.). W: New Zealand Birds Online [on-line]. [dostęp 2020-04-28].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]