Bitwa pod Krosnem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Krosnem
Potop szwedzki
II wojna północna
Czas

7 grudnia 1655

Miejsce

Krosno

Terytorium

Rzeczpospolita

Przyczyna

próba opanowania basenu Morza Bałtyckiego przez Szwedów

Wynik

zwycięstwo Polaków

Strony konfliktu
Rzeczpospolita Szwecja
Dowódcy
Gabriel Wojniłłowicz Aleksander Pracki
Położenie na mapie Krosna
Mapa konturowa Krosna, w centrum znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia49°41′00″N 21°45′00″E/49,683333 21,750000

Bitwa pod Krosnem (szw. Slaget vid Krosno) – bitwa stoczona 7 grudnia 1655 między wojskami polskimi porucznika Gabriela Wojniłłowicza a wojskami szwedzkimi i wspierającym ich oddziałem pułkownika Aleksandra Prackiego. Starcie pod Krosnem odbyło się w czasie potopu szwedzkiego będącego częścią II wojny północnej (1655–1660).

W lipcu 1655 Szwedzi wkroczyli do Rzeczypospolitej odnosząc początkowo błyskawiczne sukcesy. Mieszkańcy Krosna za namową byłego dominikanina Aleksandra Prackiego, przeszli na protestantyzm, poparli Szwedów i wybrali go na dowódcę oddziału wspierającego wojska szwedzkie. Kiedy Szwedzi zaczęli rabować, mordować ludność i palić domy, Polacy opowiedzieli się po stronie króla Jana Kazimierza. Zebrani przez porucznika Wojniłłowicza mieszkańcy ruszyli do boju z kosami i widłami a wielu podkomendnych Prackiego odwróciło się od niego i przeszło na stronę Polaków. Zaskoczeni rozwojem sytuacji Szwedzi przegrali bitwę. Gabriel Wojniłłowicz jako zwycięzca, wjechał do Krosna, witany owacyjnie przez tłumy, pojmanych zdrajców postawiono przed sądem. Na krośnieńskim rynku rozstrzelano Aleksandra Prackiego za zdradę Rzeczypospolitej i łupiestwo. Następnie Wojniłłowicz ruszył z oddziałami w kierunku Biecza i Nowego Sącza oswobadzając miasta.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Borcz: Działania wojenne na terenie ziemi przemyskiej i sanockiej w latach "potopu" 1655-1657, Przemyśl 1999, ISBN 83-909229-8-3.
  • Marian Ziobro: Krosno i okolice, Rzeszów 1986.
  • Samuel Grądzki: Historia belli Cosacco-Polonici, wyd. K. Koppi, Pestini 1789.
  • Mieczysław Brzyski: Szwedzi w Małopolsce w latach 1655-1657, Praca dyplomowa w seminarium prof. dr Adama Przybosia, Kraków 1972.