Bitwy o Bengazi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwy o Bengazi
Wojna domowa w Libii (2011)
Ilustracja
Czołg zdobyty przez demonstrantów
Czas I bitwa: 17 - 20 lutego 2011
II bitwa: 19 - 20 marca 2011
Miejsce Bengazi, Libia
Przyczyna powstanie w Libii
Wynik zwycięstwo sił antyrządowych w I i II bitwie
Strony konfliktu
Libia Rebelianci
 Francja[1] (lotnictwo w II bitwie)
Libia w okresie rządów Mu’ammara al-Kaddafiego Libijska Dżamahirijja
Zagraniczni najemnicy
Siły
I bitwa: 10 000[2]
II bitwa: 3000-8000 żołnierzy
5000 ochotników[3]
I bitwa: nieznane
325 najemników
II bitwa: 1000-2000 żołnierzy
nieznana liczba samolotów i czołgów
Straty
I bitwa: 332 zabitych (202 demonstrantów i 130 zbuntowanych żołnierzy[4])
II bitwa: 27 zabitych[5] 1 zestrzelony MiG-23
I bitwa: 178 zabitych:
111 zabitych żołnierzy[4]
65 zabitych,
236 pojmanych,
24 zaginionych najemników[6],
2 zabitych policjantów[7]
II bitwa: 28 zabitych[8]
Wojna domowa w Libii

Bengazi (I)Trypolis (I)Az-Zawija (I)MisrataDżabal Nafusa (I)Marsa al-Burajka (I)Ras al-UnufBin DżawadMarsa al-Burajka (II)AdżdabijaInterwencja koalicjiOdyssey DawnOperacja HarmattanOperacja EllamyUnified ProtectorBengazi (II)ofensywa marcowaMarsa al-Burajka (III)Kampania pustynnaWazzinFront pod MisratąDżabal Nafusa (II)Marsa al-Burajka (IV)Az-Zawija (II)Trypolis (II)Bani WalidSyrta

Kalendarium wojny domowej:
(15 II – 18 III; 19 III – 10 V; 11 V – 19 VIII; 20 VIII – 23 X)
Skutki wojny domowej
Konflikt wewnętrzny (2011–2014)

Bitwy o Bengazi - zbrojne starcia toczące się w dniach 17 - 20 lutego oraz 19 - 20 marca 2011 między armią rządową wspieranych przez zagranicznych najemników a demonstrantami i zbuntowanymi żołnierzami podczas wojny domowej.

W wyniku bitwy siły rządowe straciły kontrolę nad Bengazi oraz sąsiednich miastach Al-Bajda i Darna. Łącznie w lutowej bitwie życie straciło 510 osób, a w marcowym ataku sił rządowych 55 osób.

Tło[edytuj]

15 lutego 2011 w Libii rozpoczęły się masowe antyrządowe protesty. Pierwszym miastem na ulice którego wyszli ludzie by zaprotestować przeciwko 42-letnim rządom Muammara Kadafiego było Bengazi. Wówczas 500-600 osób wyszło na ulice miasta. Doszło do walk z policją, w wyniku których rannych zostało 14 osób, w tym 10 funkcjonariuszy. Demonstracje zorganizowano za pośrednictwem Facebooka[9][10].

Kolejnego dnia protestujący obrzucili policję kamieniami. W odpowiedzi, zostali ostrzelani gumowymi pociskami przez policję. Według służb medycznych, 38 osób zostało rannych w zamieszkach[11].

Bitwa[edytuj]

I bitwa[edytuj]

17 lutego wojsko otworzyło ogień do demonstrantów. W wyniku ostrzału zginęło 14 osób. 18 lutego tysiące ludzi zgromadziły się w Bengazi. Demonstranci spalili tam kilka posterunków policji, budynków rządowych oraz zajęli siedzibę państwowej telewizji. Do Bengazi przybyło 325 zagranicznych najemników[12] Najemnicy otworzyli ogień do ludzi uczestniczących w pogrzebie ofiar poprzedniego dnia. W walkach zginęło 35 osób. Po masakrze powieszono dwóch policjantów, którzy zostali złapani przez demonstrantów[7][13]. Doszło do buntu w miejscowym więzieniu z którego zbiegło około 1 000 osadzonych. Czterech zastrzelono, 150 złapano[14]. Demonstranci wyparli wieczorem siły bezpieczeństwa z miasta Bengazi, podpalono też siedzibę rozgłośni radiowej. Walki miały miejsce także w sąsiedniej Bajdzie. Siły bezpieczeństwa skierowały do walki z demonstrantami najemników z innych państw afrykańskich. 50 schwytanych najemników zostało straconych[15].

19 lutego podczas kolejnego pogrzebu, wojska ponownie otworzyły ogień. W popołudniowej masakrze zabito 15 osób. Wielu zostało rannych. W międzyczasie armia została wyparta z miasta Bajda[16]. Po masakrze demonstranci zlinczowali 15 najemników[17]. W czasie drugiego ataku na pogrzebie, demonstranci przeprowadzili kontratak za pomocą buldożerów

20 lutego w godzinach popołudniowych i wieczornych wojsko strzelało do bezbronnych cywilów, mordując co najmniej 50 osób. Setki ludzi opuściło demonstracje z ranami postrzałowymi. Do demonstrantów strzelano z karabinów maszynowych, użyto noży oraz rakiet przeciwlotniczych[18]. Z miasta zaczęła wycofywać się armia. Podczas odwrotu siły Kaddafiego pojmały co najmniej dziewięć osób, w tym dwóch czternasto- i szesnastolatków[19].

21 lutego w Bengazi opozycjoniści świętowali przejęcie kontroli nad miastem, zerwali z gmachu sądu wprowadzoną przez Kaddafiego flagę i wywiesili na jej miejsce flagę z czasów monarchii. Policja w mieście jest całkowicie nieobecna, ochronę mienia i kierowanie ruchem przejęły młodzieżowe milicje. Prawdopodobnie także część jednostek wojskowych przeszła na stronę opozycji[20].

Po zdobyciu przez demonstrantów w Bengazi, spontanicznie powstały rady zarządzające, w skład których wchodzą prawnicy, nauczyciele i lekarze, którzy przejęli zarządzanie miastem. W radach uczestniczyły też kobiety. Rady zorganizowały oczyszczanie miasta, zarządzanie ruchem ulicznym i uporządkowały arsenał broni znajdujący się w rękach mieszkańców miasta. Do pracy wrócił sektor finansowy, otwierane były banki. Powstały też siły bezpieczeństwa, na wypadek powrotu ludzi Kadafiego. Na obszarach kontrolowanych przez buntowników powstają nowe media: gazety, stacje radiowe i portale internetowe[21].

II bitwa[edytuj]

Wkrótce po zakończeniu pierwszej bitwy, Bengazi stało się stolicą powstania. 10 marca ofensywa powstańców załamała się i wojska rządowe rozpoczęły marsz na Bengazi. 18 marca, po zajęciu Bregi, wojska Kaddafiego podeszły do granic miasta.

19 marca o godz. 7:30 wojska rządowe rozpoczęły ostrzał artyleryjski miasta. Około 9:00 wkroczyły do jego południowej i wschodniej części. Jednak o 14:30 powstańcy wypchnęli żołnierzy z Bengazi[22]. Około 17:00 czasu polskiego nad Bengazi pojawiły się francuskie myśliwce[23]. Był to pierwszy przypadek egzekwowania zakazu lotów[22]. Około 17:45 francuskie samoloty ostrzelały czołgi sił Kaddafiego niszcząc jeden z nich[24]. 19 marca w walkach w Bengazi zginęło 91 osób.

Rano 20 marca siły Kadafiego zatrzymały ofensywę w Bengazi. Wskutek nalotów sił koalicji, oczyszczona została droga z Adżdabiji do Bengazi, na której pojawiły się pick-upy z rebeliantami. O 21:00 czasu lokalnego siły rządowe ogłosiły wprowadzenie zawieszenia broni[25].

Walki zostały przerwane 20 marca, a kolejnego dnia libijskie wojsko wycofało się ku Adżadabiji.

Ofiary[edytuj]

240 demonstrantów zginęło podczas I bitwy o Bengazi[4]. Dodatkowo 63 demonstrantów poległo w Bajdzie, a 29 w Darnie. Łącznie daje to 332 zabitych buntowników. Liczba ta zawiera 130 zamordowanych zbuntowanych żołnierzy, których egzekucje przeprowadzono w Bengazi[4]. W walkach zginęło 111 żołnierzy rządowych[4]. Z 325 afrykańskich najemników wysłanych do miasta, 65 zabito, 236 pojmano i przetrzymywano m.in. w szkole w Bengazi. 24 uznano za zaginionych[6]. Demonstranci przeprowadzili także egzekucje dwóch policjantów[7].

W czasie marcowego starcia przerwanego interwencją sił koalicji, zginęło 55 osób[8].

Przypisy

  1. CNN News
  2. Libya protests: gunshots, screams and talk of revolution (ang.). guardian.com, 20 lutego 2011. [dostęp 2011-02-21].
  3. Al Jazeera
  4. a b c d e Over 640 die in Libya unrest. news.com.au, 24 lutego 2011. [dostęp 2016-03-30].
  5. Allies Libya Intervention
  6. a b Among Libya's Prisoners: Interviews with Mercenaries. time.com, 23 lutego 2011.
  7. a b c Two policemen hanged in Libya protests. xinhuanet.com, 18 lutego 2011.
  8. a b The Star Online
  9. اصابة 1 (arab.). Reuters, 24 stycznia 2011. [dostęp 2011-02-16].
  10. Libia jak Egipt? "Dzień gniewu" wobec Muammara Kaddafiego (pol.). gazeta.pl, 16 lutego 2011. [dostęp 2011-02-16].
  11. Libia: Starcia protestujących z policją (pol.). cia.bzzz.net, 16 lutego 2011. [dostęp 2011-02-16].
  12. Libya protests: massacres reported as Gaddafi imposes news blackout. Guardian, 18 lutego 2011.
  13. Libia: Snajperzy strzelali do tłumu. Wiele ofiar. gazeta.pl, 18 lutego 2011.
  14. Strzały w Bahrajnie. Czołgi zmierzają do stolicy. tvn24.pl, 18 lutego 2011.
  15. Libia: Demonstranci wyparli siły porządkowe z Bengazi?. gazeta.pl, 17 lutego 2011.
  16. Wojsko ostrzelało żałobników. tvn24.pl, 19 lutego 2011.
  17. African Mercenary Killed in Libya --- PEOPLE WORLDWIDE UNITE. YouTube, 19 lutego 2011.
  18. Onet.pl/PAP: Kolejna masakra w Libii, 20 lutego
  19. Kaddafi porównuje koalicjantów do Hitlera. tvn24.pl, 29 marca 2011.
  20. "Libijskie myśliwce wylądowały w europejskim kraju, demonstranci świętują". onet.pl, 21 lutego 2011.
  21. Libia: protesty przybierają na sile. cia.bzzz.net, 26 lutego 2011.
  22. a b Libya Live Blog - March 19
  23. Onet.pl Francuskie myśliwce krążą nad Bengazi
  24. Libya Live Blog - March 19
  25. Trwa operacja "Świt Odysei". Siły koalicji opanowały niebo nad Libią [NA ŻYWO] (pol.). tokfm.pl. [dostęp 2016-10-22].