Brzytwodzioby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brzytwodzioby
Rynchopinae[1]
Bonaparte, 1838
Ilustracja
Przedstawiciel podrodziny – brzytwodziób amerykański (R. niger)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd mewowce
Parvordo Larida
Nadrodzina Laroidea
Rodzina mewowate
Podrodzina brzytwodzioby
Typ nomenklatoryczny

Rynchops niger Linnaeus, 1758

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Brzytwodzioby[8] (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Podrodzina obejmuje gatunki zamieszkujące nadmorskie i nadrzewne bagna, ujścia i rozlewiska rzek w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Afryce, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej[9].

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 36–46 cm, długość grzbietu dzioba 51–75 mm, rozpiętość skrzydeł 101–127 cm; masa ciała 111–374 g[9]. Upierzenie wierzchu ciała czarne, spód biały; charakterystyczny dziób (dolna część jest dłuższa od górnej). Źrenica o pionowym ułożeniu (zwęża się lub rozszerza w zależności od natężenia światła). Żywi się drobnymi zwierzętami morskimi; pożywienie chwyta, lecąc tuż nad wodą, zanurzając dolną część dzioba w wodzie, żerując głównie o zmroku i nocą. Żyją i gniazdują w koloniach; gniazda zakładają na ziemi lub w niskich krzewach. Samice składają od 2 do 5 jaj, które wysiadują 25–30 dni; młode opuszczają gniazdo po około miesiącu życia.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Rynchops: gr. ῥυγχος rhunkhos „dziób”; κοπτω koptō „odciąć”[10].
  • Phalacrocorax: łac. phalacrocorax, phalacrocoracis „kormoran”, od gr. φαλακροκοραξ phalakrokorax, φαλακροκορακος phalakrokorakos „kormoran”, od φαλακρος phalakros „łysy”, od φαλος phalos „biały”; ακρος akros „najwyższy”; κοραξ korax, κορακος korakos „kruk”, od κρωζω krōzō „krakać”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.
  • Rygchopsalia: gr. ῥυγχος rhunkhos „dziób” (dosłowne tłumaczenie greckiego słowa ῥυγχος dałoby rugkhos); ψαλις psalis, ψαλιδος psalidos „nożyce”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.
  • Psalidoramphos: gr. ψαλις psalis, ψαλιδος psalidos „nożyce”; ῥαμφος rhamphos „dziób”[10]. Nazwa zastępcza dla Rynchops Linnaeus, 1758.
  • Anisoramphos: gr. ανισος anisos „nierówny”, od negatywnego przedrostka αν- an-; ισος isos „równy”; ῥαμφος rhamphos „dziób”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do podrodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[8]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rynchopinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. P.H.G. Möhring: Geslachten der vogelen. Amsteldam: Pieter Meijer, 1758, s. 8, 75. (niderl.)
  3. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 6. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 222. (fr. • łac.)
  4. Ch. Dumont: Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d’après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 4. F. G. Levrault; Le Normant: Strasbourg; Paris, 1805, s. 173. (fr.)
  5. C. Ranzani: Elementi di zoologia. T. 3. Bologna: Per le stampe di Annesio Nobili, 1826, s. 62. (wł.)
  6. Rynchops, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2014-03-02] (ang.).
  7. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 138. (łac.)
  8. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Rynchopinae Bonaparte, 1838 - brzytwodzioby (Wersja: 2020-01-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-04].
  9. a b R.L. Zusi: Family Rhynchopidae (Skimmers). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 676–677. ISBN 84-87334-20-2. (ang.)
  10. a b c d e Etymologia za: J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. (ang.)