Brzytwodzioby
Rynchopinae[1] | |||
Bonaparte, 1838 | |||
![]() Przedstawiciel podrodziny – brzytwodziób amerykański (R. niger) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Parvordo | |||
Nadrodzina | |||
Rodzina | |||
Podrodzina |
brzytwodzioby | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Rynchops niger Linnaeus, 1758 | |||
Synonimy | |||
| |||
Rodzaje | |||
|
Brzytwodzioby[8] (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Podrodzina obejmuje gatunki zamieszkujące nadmorskie i nadrzewne bagna, ujścia i rozlewiska rzek w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Afryce, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej[9].
Cechy charakterystyczne
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 36–46 cm, długość grzbietu dzioba 51–75 mm, rozpiętość skrzydeł 101–127 cm; masa ciała 111–374 g[9]. Upierzenie wierzchu ciała czarne, spód biały; charakterystyczny dziób (dolna część jest dłuższa od górnej). Źrenica o pionowym ułożeniu (zwęża się lub rozszerza w zależności od natężenia światła). Żywi się drobnymi zwierzętami morskimi; pożywienie chwyta, lecąc tuż nad wodą, zanurzając dolną część dzioba w wodzie, żerując głównie o zmroku i nocą. Żyją i gniazdują w koloniach; gniazda zakładają na ziemi lub w niskich krzewach. Samice składają od 2 do 5 jaj, które wysiadują 25–30 dni; młode opuszczają gniazdo po około miesiącu życia.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Rynchops: gr. ῥυγχος rhunkhos „dziób”; κοπτω koptō „odciąć”[10].
- Phalacrocorax: łac. phalacrocorax, phalacrocoracis „kormoran”, od gr. φαλακροκοραξ phalakrokorax, φαλακροκορακος phalakrokorakos „kormoran”, od φαλακρος phalakros „łysy”, od φαλος phalos „biały”; ακρος akros „najwyższy”; κοραξ korax, κορακος korakos „kruk”, od κρωζω krōzō „krakać”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.
- Rygchopsalia: gr. ῥυγχος rhunkhos „dziób” (dosłowne tłumaczenie greckiego słowa ῥυγχος dałoby rugkhos); ψαλις psalis, ψαλιδος psalidos „nożyce”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.
- Psalidoramphos: gr. ψαλις psalis, ψαλιδος psalidos „nożyce”; ῥαμφος rhamphos „dziób”[10]. Nazwa zastępcza dla Rynchops Linnaeus, 1758.
- Anisoramphos: gr. ανισος anisos „nierówny”, od negatywnego przedrostka αν- an-; ισος isos „równy”; ῥαμφος rhamphos „dziób”[10]. Gatunek typowy: Rynchops niger Linnaeus, 1758.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do podrodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[8]:
- Rynchops niger Linnaeus, 1758 – brzytwodziób amerykański
- Rynchops flavirostris Vieillot, 1816 – brzytwodziób afrykański
- Rynchops albicollis Swainson, 1838 – brzytwodziób indyjski
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rynchopinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ P.H.G. Möhring: Geslachten der vogelen. Amsteldam: Pieter Meijer, 1758, s. 8, 75. (niderl.).
- ↑ M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 6. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 222. (fr. • łac.).
- ↑ Ch. Dumont: Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d’après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 4. F. G. Levrault; Le Normant: Strasbourg; Paris, 1805, s. 173. (fr.).
- ↑ C. Ranzani: Elementi di zoologia. T. 3. Bologna: Per le stampe di Annesio Nobili, 1826, s. 62. (wł.).
- ↑ Rynchops, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2014-03-02] (ang.).
- ↑ C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 138. (łac.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Rynchopinae Bonaparte, 1838 – brzytwodzioby (wersja: 2020-01-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-04].
- ↑ a b R.L. Zusi: Family Rhynchopidae (Skimmers). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 676–677. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
- ↑ a b c d e Etymologia za: The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).