Buk wschodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Buk wschodni
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bukowce

Rodzina

bukowate

Rodzaj

buk

Gatunek

buk wschodni

Nazwa systematyczna
Fagus orientalis Lipsky
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 14: 300 (1898)[3]
Synonimy
  • Fagus hohenackeri Palib. ex Grossh.
  • Fagus hohenackeriana Palib.
  • Fagus macrophylla (Hohen. ex A.DC.) Koidz.
  • Fagus orientalis var. dentata V.V.Byalt & Firsov
  • Fagus pyramidalis Litv.
  • Fagus sylvatica var. macrophylla Hohen. ex A.DC.
  • Fagus sylvatica subsp. orientalis (Lipsky) Greuter & Burdet[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Buk wschodni (Fagus orientalis) – gatunek z rodziny bukowatych, często uznawany także za podgatunek buka zwyczajnego F. sylvatica subsp. orientalis[5]. Zasięg obejmuje wschodnią część Półwyspu Bałkańskiego, Krym, Kaukaz, północną Turcję oraz północny Iran[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo dorastające do 50 m wysokości[6].
Liście
Długości do 12 cm lub rzadziej nawet dłuższe, odwrotnie jajowate, z 7–14 żyłkami drugiego rzędu (nerwami bocznymi)[6].
Owoce
Orzeszki zamknięte w okrywie długości do 2 cm, na której wyrostki w dolnej części są listkowato spłaszczone i osiągają do 17 mm długości[6].
Gatunki podobne
Buk zwyczajny – ma liście eliptyczne (najszersze w połowie, a nie w górnej części blaszki), z mniejszą liczbą (5–8) nerwów bocznych, okrywy owoców ma bez listkowato spłaszczonych wyrostków, kwiaty męskie z wąskimi listkami okwiatu (u buka wschodniego są one szerokotrójkątne)[6].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Na terenach, gdzie występuje wspólnie z bukiem zwyczajnym, tworzy mieszańca o nazwie buk pośredni Fagus × taurica Popl.[7], syn. Fagus × moesiaca (K.Malý) Czeczott[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-04] (ang.).
  3. a b Fagus orientalis Lipsky. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-26].
  4. Fagus orientalis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Fagus. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-04]. (ang.).
  6. a b c d e f Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 123-124. ISBN 83-01-12029-0.
  7. Fagus × taurica Popl.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-26].