Celaeno (gwiazda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Celaeno
Dane obserwacyjne (J2000.0)
Gwiazdozbiór Byk
Rektascensja 03h 44m 48,215s[1]
Deklinacja +24° 17′ 22,09″[1]
Paralaksa (π) 0,00865 ± 0,00036[1]
Odległość 377 ± 16 ly
115,6 ± 5,0 pc
Wielkość obserwowana +5,46[1]m
Ruch własny (RA) 20,38 ± 0,43[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −44,81 ± 0,37[1] mas/rok
Prędkość radialna 5,50 ± 0,90[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podolbrzym
Typ widmowy B7 IV[1]
Masa 3,7 M[2]
Promień 3 R[2]
Jasność 240[2] L
Prędkość obrotu ~246[3] km/s
Temperatura 13 200[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 16 Tauri
2MASS: J03444821+2417222
Bonner Durchmusterung: BD +23 505
Boss General Catalogue: GC 4475
Katalog Henry’ego Drapera: HD 23288
Katalog Hipparcosa: HIP 17489
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 1140
SAO Star Catalog: SAO 76126
UBV M 40995, AG+24 326, YZ 24 1119, Cl* Melotte 22 K5

Celaeno (16 Tauri) – gwiazda znajdująca się w gwiazdozbiorze Byka. Jest jedną z najjaśniejszych gwiazd gromady otwartej Plejad. Znajduje się około 377 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj]

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Celaeno, wywodzącą się z mitologii greckiej. Nimfa Kelajno była jedną z siedmiu Plejad. Gwiazda jest nazywana nieoficjalnie „Zagubioną Plejadą”, co wiąże się z długą tradycją, że z siedmiu sióstr widocznych jest sześć (starożytni autorzy podają różną liczbę). Terminem tym określano także Merope i Elektrę, choć obie gwiazdy są jaśniejsze niż Celaeno i raczej nie mogły być przeoczone[2][4]. Grupa robocza Międzynarodowej Unii Astronomicznej do spraw uporządkowania nazewnictwa gwiazd zatwierdziła użycie nazwy Celaeno dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka[edytuj]

Mapa Plejad

16 Tauri to błękitna gwiazda typu widmowego B o obserwowanej wielkości gwiazdowej wynoszącej +5,46m[1]. Ekstynkcja międzygwiazdowa zmniejsza blask gwiazdy o około 0,3m[2]. Prędkość obrotu gwiazdy wokół własnej osi wynosi około 246 km/s[3]. Jej promień jest trzykrotnie większy od słonecznego, masa to 3,7 M. Choć jest sklasyfikowana jako podolbrzym, to najprawdopodobniej wciąż jeszcze prowadzi w jądrze syntezę wodoru w hel, pozostając na ciągu głównym. Temperatura fotosfery tej gwiazdy wynosi 13 200 K, w związku z czym gwiazda emituje dużo promieniowania ultrafioletowego[2].

Celaeno ma bliską towarzyszkę, sześciokrotnie słabszą gwiazdę, odległą o 0,0062 sekundy kątowej. Jest to najprawdopodobniej gwiazda typu widmowego A3, krążąca w odległości mniejszej niż 1 au wokół jaśniejszej gwiazdy; obieg zajmuje jej nieco mniej niż pół roku[2]. Została ona odkryta podczas zakrycia Celaeno[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h i Celaeno w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h Jim Kaler: Celaeno (ang.). STARS. [dostęp 2016-11-04].
  3. a b c Celaeno (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2016-11-04].
  4. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Dover: 1963, s. 407–411.
  5. Eric Mamajek, Beatriz Garcia, Duane Hamacher, Thierry Montmerle i inni. „Bulletin of the IAU Working Group on Star Names”. 2, s. 6, październik 2016. Międzynarodowa Unia Astronomiczna.