Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

25 lipca 2016 – amerykańscy naukowcy poinformowali o odkryciu, że gorący gaz w halo Drogi Mlecznej rotuje podobnie, jak dysk Galaktyki (NASA, Urania)

15 czerwca 2016 – poinformowano o drugim przypadku zarejestrowania fali grawitacyjnej – 26 grudnia 2015 GW151226, przez detektory LIGO. Źródłem fal było zderzenie czarnych dziur o masach około 14 i 8 mas Słońca (Urania)

25 maja 2016ESO podpisało największy w historii astronomii naziemnej kontrakt na budowę kopuły i konstrukcji teleskopu E-ELT (ESO)

9 maja 2016przejście Merkurego przed tarczą Słońca (w Polsce zjawisko widoczne od godziny około 13:12 do zachodu Słońca)

Zdjęcie Makemake wraz z księżycem

29 kwietnia 2016 – opublikowano wyniki badań, według których mało aktywna kometa C/2014 S3 (PANSTARRS) jest pierwszym odkrytym skalistym ciałem z Obłoku Oorta, przypuszczalnie wyrzuconym tam z wewnętrznego Układu Słonecznego krótko po uformowaniu 4,5 mld lat temu (ESO)

26 kwietnia 2016 – poinformowano o odkryciu pierwszego naturalnego satelity planety karłowatej (136472) Makemake (oznaczonego S/2015 (136472) 1) (hubblesite.org)

11 lutego 2016 – międzynarodowy zespół naukowców poinformował o pierwszym w historii zarejestrowaniu fali grawitacyjnej14 września 2015 jednocześnie przez oba detektory LIGO (MIT, Caltech)

3 lutego 2016 – ogłoszono wyniki pierwszego pomiaru temperatury dużych ziaren pyłu (ok. 1 mm) w zewnętrznych częściach dysku protoplanetarnego. Zaskakująco niska temperatura (ok. –266 stopni Celsjusza zamiast oczekiwanej o 15–20 stopni wyższej) wskazuje na konieczność rewizji dotychczasowych modeli tego typu dysków (ESO)

Obraz radarowy planetoidy (357439) 2004 BL86 i jej satelity

26 stycznia 2016planetoida (357439) 2004 BL86 przeleciała w pobliżu Ziemi w odległości ok 1,2 mln km (NASA)

8 grudnia 2015 – na podstawie obserwacji za pomocą radiointerferometru ALMA poinformowano o:

18 listopada 2015 – opublikowano wyniki badań obrazów uzyskanych teleskopem VISTA, według których część masywnych galaktyk powstała zaledwie 1 miliard lat po Wielkim Wybuchu, co wskazuje na konieczność rewizji aktualnych modeli powstawania galaktyk we wczesnym Wszechświecie (ESO)

28 października 2015 – sonda kosmiczna Cassini przeleciała przez lodowe pióropusze gejzerów Enceladusa, jednego z księżyców Saturna, dokonując ich badań (Urania)

28 października 2015 – poinformowano o odkryciu nowej składowej Drogi Mlecznej, dysku złożonego z młodych gwiazd w centralnym zgrubieniu galaktycznym (ESO)

28 września 2015NASA poinformowała o zebraniu dowodów na występowanie na Marsie wody w stanie płynnym (NASA, Newsweek)

28 września 2015zaćmienie Księżyca, w godz. 04:11–05:23 całkowite, określane jako zaćmienie Superksiężyca z powodu jego wyjątkowej bliskości Ziemi w czasie obecnego zjawiska (kolejne podobne dopiero w 2033 roku) (Urania)

13 września 2015, godz. 06:40 – 11:05 UTC+2 – częściowe zaćmienie Słońca widoczne w południowej Afryce, na Atlantyku, Oceanie Indyjskim i Antarktydzie (Time and Date AS).

21 sierpnia 2015 – w Bałdach niedaleko od Olsztyna otwarto stację radioastronomiczną należącą do europejskiego systemu LOFAR (PAP)

5 sierpnia 2015 – poinformowano o zakończeniu procesu ratyfikacji umowy o przystąpieniu Polski do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) (PAP,kosmonauta.net)

Czy wiesz...

…jaka przyszłość czeka podolbrzyma o nazwie ypsilon Scorpii?

…co wpływa na osobliwe widmo gwiazdy theta Aurigae?

…dlaczego Kosmos 419 nie dotarł na Marsa?

GN-z11

…ile miliardów lat biegło światło od najdalszej zaobserwowanej galaktyki GN-z11? (na zdjęciu)

…jak rodzi się gwiazda?

…w jakim związku pozostaje układ 24 Sex?

…gdzie szukać dwóch pomarańczowych karłów krążących wokół olbrzyma?

Kopernik Observatory & Science Center

…które amerykańskie obserwatorium astronomiczne (na zdjęciu) otwarto dla uczczenia pamięci sławnego polskiego astronoma?

Alfa Vulpeculae
Zeta Leporis

…gdzie szukać olbrzyma nazywanego „gęsią”? (na ilustracji)

…ile lat świetlnych dzieli nas od „serca węża”?

gdzie planeta okrąża układ dwóch gwiazd w okresie około 50 tysięcy lat?

…która gwiazda milion lat temu była najjaśniejszą gwiazdą nocnego nieba? (na ilustracji)

…co powoduje spłaszczenie gwiazdy alfa Columbae?

…czym jest towarzysz Zubenelgenubi?

Artykuł miesiąca
Meteor z roju perseid w 2010 roku nad teleskopem VLT.

Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 a 14 sierpnia. Rój ten związany jest z kometą Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory: Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Przeciętna aktywność tego roju w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR.

Są one obserwowane od około 2000 lat, zaś najwcześniejsze informacje o obserwacjach pochodzą z Dalekiego Wschodu.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Iosif Szkłowski (po lewej) z fizykiem J.B. Zeldowiczem w 1977 roku.

Iosif (Józef) Samuiłowicz Szkłowski (Ио́сиф Самуи́лович Шкло́вский, ur. 1 lipca 1916 w Głuchowie, zm. 3 marca 1985) – radziecki astronom; był członkiem-korespondentem Akademii Nauk ZSRR, członkiem zagranicznym Narodowej Akademii Nauk USA, Akademii Nauk i Sztuki USA, Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego Wielkiej Brytanii.

Po ukończeniu Wydziału Fizyki Uniwersytetu Moskiewskiego i odbyciu aspirantury na tym wydziale od 1938 r. pracował w Instytucie Astronomii tegoż uniwersytetu. Od 1968 r. był kierownikiem oddziału astrofizyki w Instytucie Badań Kosmicznych w Moskwie.

Specjalizował się w astrofizyce, radioastronomii. Zajmował się naturą supernowych, badaniem promieniowania kosmicznego i korony słonecznej. Do największych jego osiągnięć należy opracowanie teorii jonizacji korony słonecznej, badania nad promieniowaniem radiowym Galaktyki oraz nad pochodzeniem promieni kosmicznych.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Abell 33mgławica planetarna znajdująca się w gwiazdozbiorze Hydry. Odkrył ją George Abell w 1955 roku. Mgławica ta jest oddalona o około 2,5 tysiąca lat świetlnych od Ziemi. Na niebie widoczna jest w pobliżu gwiazdy pierwszego planu HD 83535. Gwiazda ta jest położona mniej więcej w połowie odległości mgławicy od Ziemi.

Do zrobienia

Do napisania

(4953) 1990 MU - AGILE - astronomia babilońska - astronomia ultrafioletu - Atlas Coelestis - badania Jowisza - budowa Ziemi - chronologia Wszechświata - Einstein Observatory - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - gałąź horyzontalna - Geoffrey Burbidge - historia astronomii - Infrared Space Observatory - International Ultraviolet Explorer - Kepler-186 - mikro czarna dziura - obiekt głębokiego nieba - oznaczenia planetoid - planetoida klasy D - płaska Ziemia - Robert H. Dicke - Siding Spring Observatory - standardy nazewnictwa astronomicznego - synteza apertury - syzygium (astronomia) - ścieżka Hayashi - tablice alfonsyńskie - teleskop Dobsona - Teleskop Williama Herschela - termodynamika czarnej dziury - Wielka Ściana w Herkulesie-Koronie Północnej - Wieża Einsteina

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - alidada - All Sky Automated Survey - anomalia prawdziwa - asterosejsmologia - błękitny olbrzym - błękitny nadolbrzym - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - czas efemeryd - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - gwiazda rozbłyskowa - gwiazda zdegenerowana - heliofizyka - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - morfologiczna klasyfikacja galaktyk - Mount Wilson Observatory - NOAO - orbita heliosynchroniczna - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - ramię spiralne - rotacja gwiazd - równanie czasu - soczewka Barlowa - teleskop kosmiczny - Teleskopy Kecka - tellurium - Wielki Teleskop Kanaryjski - zagubione komety - zagubione planetoidy

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?