Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

3 lutego 2016 – ogłoszono wyniki pierwszego pomiaru temperatury dużych ziaren pyłu (ok. 1 mm) w zewnętrznych częściach dysku protoplanetarnego. Zaskakująco niska temperatura (ok. –266 stopni Celsjusza zamiast oczekiwanej o 15–20 stopni wyższej) wskazuje na konieczność rewizji dotychczasowych modeli tego typu dysków (ESO)

8 grudnia 2015 – na podstawie obserwacji za pomocą radiointerferometru ALMA poinformowano o:

18 listopada 2015 – opublikowano wyniki badań obrazów uzyskanych teleskopem VISTA, według których część masywnych galaktyk powstała zaledwie 1 miliard lat po Wielkim Wybuchu, co wskazuje na konieczność rewizji aktualnych modeli powstawania galaktyk we wczesnym Wszechświecie (ESO)

Zdjęcie Enceladusa zrobione przez sondę Cassini, złożone z ujęć z 2010 i 2013 roku

28 października 2015 – sonda kosmiczna Cassini przeleciała przez lodowe pióropusze gejzerów Enceladusa, jednego z księżyców Saturna, dokonując ich badań (Urania)

28 października 2015 – poinformowano o odkryciu nowej składowej Drogi Mlecznej, dysku złożonego z młodych gwiazd w centralnym zgrubieniu galaktycznym (ESO)

28 września 2015NASA poinformowała o zebraniu dowodów na występowanie na Marsie wody w stanie płynnym (NASA, Newsweek)

28 września 2015zaćmienie Księżyca, w godz. 04:11–05:23 całkowite, określane jako zaćmienie Superksiężyca z powodu jego wyjątkowej bliskości Ziemi w czasie obecnego zjawiska (kolejne podobne dopiero w 2033 roku) (Urania)

13 września 2015, godz. 06:40 – 11:05 UTC+2 – częściowe zaćmienie Słońca widoczne w południowej Afryce, na Atlantyku, Oceanie Indyjskim i Antarktydzie (Time and Date AS).

21 sierpnia 2015 – w Bałdach niedaleko od Olsztyna otwarto stację radioastronomiczną należącą do europejskiego systemu LOFAR (PAP)

5 sierpnia 2015 – poinformowano o zakończeniu procesu ratyfikacji umowy o przystąpieniu Polski do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) (PAP,kosmonauta.net)

Zdjęcie Plutona zrobione przez sondę 13 lipca 2015 r.

23 lipca 2015 – dzięki teleskopowi Keplera odkryto planetę Kepler-452b i jej gwiazdę macierzystą, które przypominają naszą Ziemię i Słońce.

14 lipca 2015 – przelot sondy New Horizons w pobliżu planety karłowatej (134340) Pluton (http://pluto.jhuapl.edu/)

7 maja 2015 – ogłoszono wyniki analiz dawnych zdjęć z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, dzięki którym ustalono, że Galaktykę Andromedy otacza ogromne halo gorącego gazu – 3 razy większe i tysiąc razy masywniejsze, niż dotychczas sądzono (hubblesite.org, Sky & Telescope)

30 kwietnia 2015 – badająca Merkurego sonda kosmiczna MESSENGER zakończyła swoją misję rozbijając się o powierzchnię planety (NASA)

29 kwietnia 2015NASA poinformowała o uzyskaniu przez sondę New Horizons pierwszych zdjęć na tyle dobrej jakości, by dało się rozróżnić szczegóły powierzchni Plutona (NASA)

20 marca 2015całkowite zaćmienie Słońca, w Polsce widoczne jako częściowe (w różnych rejonach kraju obejmie 65-80% powierzchni Słońca) od ok. 9:40 do ok. 12:06 (CET) (www.urania.edu.pl), tego samego dnia o 23:45 (CET) rozpoczyna się astronomiczna wiosna (astronomia24.com)

Planeta karłowata (1) Ceres

7 marca 2015 – bezzałogowa sonda kosmiczna Dawn weszła na orbitę wokół planety karłowatej (1) Ceres (na zdjęciu)

5 marca 2015 – ogłoszono wyniki badań, według których ok. 4 miliardy lat temu dużą część powierzchni Marsa zajmował ocean wody (ESO)

Czy wiesz...

…o wyrządzanie jakich szkód posądzane są duszki?

Jets of Enceladus and shadows (PIA17184).jpg

…czym jest i gdzie występuje kriowulkanizm? (na zdjęciu)

…w którym biurze czas zyskiwał miano międzynarodowego wzorca?

…że lawa komatytowa dziś może płynąć na księżycu Jowisza, a trzy miliardy lat temu występowała na Ziemi?

…że nietypowe zachowanie gwiazdy KIC 8462852 można tłumaczyć m.in. działalnością obcej cywilizacji?

…co tworzy Łuk Rysia?

…który z astronomów pomylił się przy odkryciu galaktyki NGC 5072?

…która gwiazda, gdyby ją umieścić w centrum Układu Słonecznego, pochłonęłaby Jowisza?

NGC 3199

…dlaczego egzotyczne połączenie litu z helem zainteresowało astrofizyków?

…na skutek jakich zdarzeń powstają stożki zderzeniowe?

gdzie na Ukrainie została odkryta Wikipedia?

…ile obiektów kosmicznych odkryto w obserwatorium astronomicznym Črni Vrh?

…co znajduje się w centrum mgławicy NGC 3199? (na zdjęciu)

Artykuł miesiąca
Mozaika zdjęć Jowisza wykonanych w 2000 roku przez sondę Cassini. Widoczny jest cień księżyca Europa.

Jowisz — piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Jest gazowym olbrzymem, którego masa jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół raza większa niż łączna masa wszystkich innych planet w Układzie Słonecznym. Jowisz wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem to planety-olbrzymy, czasem nazywane również planetami jowiszowymi.

Planeta była znana astronomom w czasach starożytnych i była związana z mitologią i wierzeniami religijnymi wielu kultur. Starożytni Rzymianie nazwali planetę na cześć najważniejszego bóstwa swojej mitologiiJowisza. Obserwowany z Ziemi Jowisz może osiągnąć jasność obserwowaną do −2,95m. Jest to trzeci najjaśniejszy obiekt na nocnym niebie – po Księżycu i Wenus (także Mars może być czasami jaśniejszy od Jowisza, zwłaszcza gdy jest w pobliżu wielkiej opozycji).


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Strömgren w 1957 r.

Bengt Georg Daniel Strömgren (ur. 21 stycznia 1908 w Göteborgu, zm. 4 lipca 1987) – duński astronom i astrofizyk.

Był synem Elisa Strömgrena, profesora Uniwersytetu Kopenhaskiego i dyrektora tamtejszego obserwatorium. W 1929 roku uzyskał stopień doktora na tej samej uczelni i podjął pracę w Obserwatorium Yerkes. W 1940 roku wrócił do Kopenhagi, zastępując swego ojca na stanowisku dyrektora obserwatorium.

Po wojnie ponownie wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Pracował w Obserwatorium Yerkes, McDonald Observatory oraz Institute for Advanced Study. W 1967 roku wrócił do Danii.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Mgławica Omega (również Messier 17 lub NGC 6618) – obszar H II w gwiazdozbiorze Strzelca znajdujący się w ramieniu Strzelca Drogi Mlecznej, tuż przy granicy Strzelca z Tarczą i Wężem, w odległości 5 do 6 tys. lat świetlnych od Ziemi.

Do zrobienia

Do napisania

AGILE - astronomia ultrafioletu - ciemna galaktyka - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - gałąź horyzontalna - Geoffrey Burbidge - Guillaume Le Gentil - International Ultraviolet Explorer - obiekt głębokiego nieba - orbita eliptyczna - oznaczenia planetoid - pętla koronalna - płaska Ziemia - Robert H. Dicke - sprity - standardy nazewnictwa astronomicznego - synteza apertury - syzygium (astronomia) - ścieżka Hayashi - tablice alfonsyńskie - teleskop Dobsona - Teleskop Williama Herschela - Wielka Ściana w Herkulesie-Koronie Północnej - woda na Marsie

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - asterosejsmologia - błękitny olbrzym - błękitny nadolbrzym - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - czas efemeryd - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - morfologiczna klasyfikacja galaktyk - Mount Wilson Observatory - NOAO - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - ramię spiralne - równanie czasu - soczewka Barlowa - Subramanyan Chandrasekhar - teleskop kosmiczny - Teleskopy Kecka - tellurium - Wielki Teleskop Kanaryjski - zagubione komety - zagubione planetoidy

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?