Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

26 października 2016 – międzynarodowa grupa astronomów poinformowała o niespodziewanym odkryciu wokół wszystkich 19 jasnych kwazarów zbadanych przez teleskop VLT halo w postaci olbrzymich świecących obłoków gazu otaczających kwazary (ESO)

Artystyczna wizja ExoMars

16 października 2016 – sonda kosmiczna ExoMars (na ilustracji) pomyślnie weszła na orbitę wokół Marsa (Urania), natomiast lądownik Schiaparelli najwyraźniej rozbił się podczas próby lądowania na powierzchni planety (Urania)

11 października 2016 – odkryto kolejny duży obiekt transneptunowy, 2014 UZ224, o średnicy przypuszczalnie ponad 500 km, krążący w średniej odległości odległości około 16 miliardów km od Słońca; pełny obieg wokół Słońca zajmuje mu około 1100 lat. (onet.pl)

11 października 2016 – zespół naukowców kierowany przez Christophera Conselice opublikował wyniki badań, według których w widzialnym Wszechświecie jest od 1 do 2 bilionów galaktyk, to jest 10–20 razy więcej, niż wynikało z wcześniejszych oszacowań (Urania)

9 października 2016 – zmarł polski astronom profesor Hieronim Hurnik (Urania)

30 września 2016 – koniec misji sondy Rosetta przez kontrolowany upadek sondy na powierzchnię jądra komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (Urania, ESA)

25 września 2016 – w chińskiej prowincji Kuejczou oficjalnie uruchomiono największy na świecie radioteleskop z pojedynczą, 500-metrową czaszą, FAST (Science, Sky & Telescope)

21 września 2016 – zespół naukowców korzystających z sieci radioteleskopów ALMA oraz teleskopów optycznych wyjaśnił mechanizm niezwykle silnej emisji światła z rzadkich odległych obiektów kosmicznych zwanych bańkami Lyman-alfa (ESO)

wrzesień 2016 – poinformowano o udostępnieniu pierwszych wyników badań sondy ESA Gaia, która wykonała pomiary astrometryczne miliarda gwiazd (Sky & Telescope, AstroNET)

Start OSIRIS-REx

8 września 2016 – start sondy NASA OSIRIS-REx (na zdjęciu) z misją sprowadzenia na Ziemię próbek planetoidy (101955) Bennu

25 lipca 2016 – amerykańscy naukowcy poinformowali o odkryciu, że gorący gaz w halo Drogi Mlecznej rotuje podobnie, jak dysk Galaktyki (NASA, Urania)

15 czerwca 2016 – poinformowano o drugim przypadku zarejestrowania fali grawitacyjnej – 26 grudnia 2015 GW151226, przez detektory LIGO. Źródłem fal było zderzenie czarnych dziur o masach około 14 i 8 mas Słońca (Urania)

25 maja 2016ESO podpisało największy w historii astronomii naziemnej kontrakt na budowę kopuły i konstrukcji teleskopu E-ELT (ESO)

9 maja 2016przejście Merkurego przed tarczą Słońca (w Polsce zjawisko widoczne od godziny około 13:12 do zachodu Słońca)

Zdjęcie Makemake wraz z księżycem

29 kwietnia 2016 – opublikowano wyniki badań, według których mało aktywna kometa C/2014 S3 (PANSTARRS) jest pierwszym odkrytym skalistym ciałem z Obłoku Oorta, przypuszczalnie wyrzuconym tam z wewnętrznego Układu Słonecznego krótko po uformowaniu 4,5 mld lat temu (ESO)

26 kwietnia 2016 – poinformowano o odkryciu pierwszego naturalnego satelity planety karłowatej (136472) Makemake (oznaczonego S/2015 (136472) 1) (hubblesite.org) (na zdjęciu obok planeta karłowata i jej księżyc)

11 lutego 2016 – międzynarodowy zespół naukowców poinformował o pierwszym w historii zarejestrowaniu fali grawitacyjnej14 września 2015 jednocześnie przez oba detektory LIGO (MIT, Caltech)

3 lutego 2016 – ogłoszono wyniki pierwszego pomiaru temperatury dużych ziaren pyłu (ok. 1 mm) w zewnętrznych częściach dysku protoplanetarnego. Zaskakująco niska temperatura (ok. –266 stopni Celsjusza zamiast oczekiwanej o 15–20 stopni wyższej) wskazuje na konieczność rewizji dotychczasowych modeli tego typu dysków (ESO)

Obraz radarowy planetoidy (357439) 2004 BL86 i jej satelity

26 stycznia 2016planetoida (357439) 2004 BL86 przeleciała w pobliżu Ziemi w odległości ok 1,2 mln km (NASA) (obok animacja obrazów radarowych planetoidy i jej księżyca)

Czy wiesz...
Large Underground Xenon (LUX)

…dlaczego ciemnej materii szuka się głęboko pod powierzchnią ziemi?

…co się stanie z jednym z dwu towarzyszy gwiazdy zeta Persei?

…na jakim etapie rozwoju jest gwiazda delta Crucis?

…która gwiazda jest najjaśniejszym błękitnym maruderem na ziemskim niebie?

…jak „blisko” miał miejsce rozbłysk gamma GRB 031203?

Gromada galaktyk Abell S0740 z ogromną galaktyką eliptyczną ESO 325-G004 w środku gromady

…jak w kosmosie powstaje Ciepła Bryza i dlaczego ma taką nazwę?

…co może być przyczyną dużej ekscentryczności orbity planetoidy (474640) 2004 VN112?

…co się marszczy podczas fuzji czarnych dziur?

…według jakich scenariuszy mogły się formować najjaśniejsze galaktyki klastra? (przykładowa na zdjęciu)

Diagram orbity (469219) 2016 HO3 (wokół Słońca i względem Ziemi)

…co to znaczy, że (469219) 2016 HO3 jest quasi-księżycem Ziemi? (diagram orbity na ilustracji)

…co się dzieje z częścią masy czarnych dziur podczas ich kolizji?

…jaka przyszłość czeka Mk34?

Artykuł miesiąca
Wenus w naturalnych kolorach

Wenus – druga biorąc pod uwagę jej odległość od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest trzecim pod względem jasności ciałem niebieskim widocznym na niebie, po Słońcu i Księżycu. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa sięga -4,6m i jest wystarczająca, aby światło odbite od Wenus powodowało powstawanie cieni. W związku z tym, że Wenus jest bliżej Słońca niż Ziemia, zawsze jest ona widoczna w niewielkiej odległości od niego; jej maksymalna elongacja to 47,8°. Odległość Wenus od Ziemi waha się od 40 do 259 mln km.

Nazwa planety wzięła się od rzymskiej bogini miłości, Wenus. Z uwagi na fakt, iż na nocnym niebie widoczna jest ona tylko przez pewien czas (ok. 3 godziny) przed wschodem Słońca lub (ok. 3 godziny) po zachodzie Słońca, nazywana jest także Gwiazdą Poranną (Jutrzenką) lub Gwiazdą Wieczorną.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza

Charles Thomas Kowal (ur. 8 listopada 1940 w Buffalo, zm. 28 listopada 2011 w Cinebar) – amerykański astronom.

Był zdolnym astronomem-amatorem, który po ukończeniu studiów w University of Southern California w 1961 roku dostał pracę na Wydziale Astronomii California Institute of Technology. Korzystał ze zdjęć z Obserwatorium Palomar.

Odkrywca dwóch księżyców Jowisza: Ledy (1974) i Temisto (1975), które później zagubiono i odkryto ponownie w 2000 roku. W 1977 podczas poszukiwań hipotetycznej planety X odkrył pierwszego centauraplanetoidę (2060) Chiron. W sumie w latach 1970–1981 odkrył 22 planetoidy, w tym cztery wspólnie z innymi astronomami. Na liście jego odkryć są także komety oraz supernowe.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

NGC 4361mgławica planetarna znajdująca się w konstelacji Kruka. Została odkryta 7 lutego 1785 przez Williama Herschela. Mgławica ta jest odległa o około 5000 lat świetlnych od Ziemi. Jest niezwykła, gdyż wytworzyła cztery płaty odrzuconego materiału zamiast standardowych dwóch.

Do zrobienia

Do napisania

astronomia ultrafioletu - bilans energetyczny Ziemi - budowa Ziemi - chronologia Wszechświata - Extrasolar Planets Encyclopaedia - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - gałąź horyzontalna - gwiazda przed ciągiem głównym - historia astronomii - Infrared Space Observatory - International Ultraviolet Explorer - klasyfikacja Goldschmidta - Kosmos. Osobista podróż - mikro czarna dziura - model nicejski - nukleosynteza w gwiazdach - obiekt głębokiego nieba - ostateczny los Wszechświata - oznaczenia planetoid - planetoida klasy D - płaska Ziemia - próbnik Huygens - standardy nazewnictwa astronomicznego - syzygium (astronomia) - ścieżka Hayashi - tablice alfonsyńskie - termodynamika czarnej dziury - Wielka Ściana w Herkulesie-Koronie Północnej - Wieża Einsteina - woda na Marsie - zdjęcia satelitarne

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - alidada - All Sky Automated Survey - anomalia prawdziwa - asterosejsmologia - astrograf - błękitny olbrzym - błękitny nadolbrzym - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - czas efemeryd - ekstynkcja atmosferyczna - gwiazda rozbłyskowa - gwiazda zdegenerowana - heliofizyka - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - morfologiczna klasyfikacja galaktyk - Mount Wilson Observatory - NOAO - orbita heliosynchroniczna - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - ramię spiralne - rotacja gwiazd - równanie czasu - soczewka Barlowa - teleskop kosmiczny - teleskop Schmidta - Teleskopy Kecka - tellurium - Wielki Teleskop Kanaryjski - zagubione komety - zagubione planetoidy

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?