Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

7 grudnia 2016 – opublikowano wyniki analizy danych naukowych z nowego, wielkiego przeglądu galaktyk, według których ciemna materia może być mniej gęsta i bardziej równomiernie rozmieszczona, niż do tej pory oczekiwano (ESO)

30 listopada 2016 – poinformowano o pierwszej obserwacji polaryzacji światła emitowanego przez gwiazdę neutronową RX J1856.5-3754, która może wskazywać, że przestrzeń wokół tej gwiazdy podlega efektowi kwantowemu znanemu jako dwójłomność próżni (ESO)

26 października 2016 – międzynarodowa grupa astronomów poinformowała o niespodziewanym odkryciu wokół wszystkich 19 jasnych kwazarów zbadanych przez teleskop VLT halo w postaci olbrzymich świecących obłoków gazu otaczających kwazary (ESO)

Artystyczna wizja ExoMars

16 października 2016 – sonda kosmiczna ExoMars (na ilustracji) pomyślnie weszła na orbitę wokół Marsa (Urania), natomiast lądownik Schiaparelli najwyraźniej rozbił się podczas próby lądowania na powierzchni planety (Urania)

11 października 2016 – odkryto kolejny duży obiekt transneptunowy, 2014 UZ224, o średnicy przypuszczalnie ponad 500 km, krążący w średniej odległości odległości około 16 miliardów km od Słońca; pełny obieg wokół Słońca zajmuje mu około 1100 lat. (onet.pl)

11 października 2016 – zespół naukowców kierowany przez Christophera Conselice opublikował wyniki badań, według których w widzialnym Wszechświecie jest od 1 do 2 bilionów galaktyk, to jest 10–20 razy więcej, niż wynikało z wcześniejszych oszacowań (Urania)

9 października 2016 – zmarł polski astronom profesor Hieronim Hurnik (Urania)

30 września 2016 – koniec misji sondy Rosetta przez kontrolowany upadek sondy na powierzchnię jądra komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (Urania, ESA)

25 września 2016 – w chińskiej prowincji Kuejczou oficjalnie uruchomiono największy na świecie radioteleskop z pojedynczą, 500-metrową czaszą, FAST (Science, Sky & Telescope)

21 września 2016 – zespół naukowców korzystających z sieci radioteleskopów ALMA oraz teleskopów optycznych wyjaśnił mechanizm niezwykle silnej emisji światła z rzadkich odległych obiektów kosmicznych zwanych bańkami Lyman-alfa (ESO)

wrzesień 2016 – poinformowano o udostępnieniu pierwszych wyników badań sondy ESA Gaia, która wykonała pomiary astrometryczne miliarda gwiazd (Sky & Telescope, AstroNET)

Start OSIRIS-REx

8 września 2016 – start sondy NASA OSIRIS-REx (na zdjęciu) z misją sprowadzenia na Ziemię próbek planetoidy (101955) Bennu

25 lipca 2016 – amerykańscy naukowcy poinformowali o odkryciu, że gorący gaz w halo Drogi Mlecznej rotuje podobnie, jak dysk Galaktyki (NASA, Urania)

15 czerwca 2016 – poinformowano o drugim przypadku zarejestrowania fali grawitacyjnej – 26 grudnia 2015 GW151226, przez detektory LIGO. Źródłem fal było zderzenie czarnych dziur o masach około 14 i 8 mas Słońca (Urania)

25 maja 2016ESO podpisało największy w historii astronomii naziemnej kontrakt na budowę kopuły i konstrukcji teleskopu E-ELT (ESO)

9 maja 2016przejście Merkurego przed tarczą Słońca (w Polsce zjawisko widoczne od godziny około 13:12 do zachodu Słońca)

Zdjęcie Makemake wraz z księżycem

29 kwietnia 2016 – opublikowano wyniki badań, według których mało aktywna kometa C/2014 S3 (PANSTARRS) jest pierwszym odkrytym skalistym ciałem z Obłoku Oorta, przypuszczalnie wyrzuconym tam z wewnętrznego Układu Słonecznego krótko po uformowaniu 4,5 mld lat temu (ESO)

26 kwietnia 2016 – poinformowano o odkryciu pierwszego naturalnego satelity planety karłowatej (136472) Makemake (oznaczonego S/2015 (136472) 1) (hubblesite.org) (na zdjęciu obok planeta karłowata i jej księżyc)

Czy wiesz...
Galaktyka IC2233

co polskiego zabrali Chińczycy na swoją stację kosmiczną?

…ile razy średnica jednej z najcieńszych znanych galaktyk jest większa od jej grubości? (na zdjęciu)

…dlaczego Quito już nie jest dobrym miejscem dla funkcjonowania obserwatorium astronomicznego?

Teleskopy Kecka na Mauna Kea
…dlaczego astronomowie cenią sobie szczyt Mauna Kea na Hawajach? (na zdjęciu)

…czy na najbliższej potwierdzonej egzoplanecie może istnieć życie?

Large Underground Xenon (LUX)

…dlaczego ciemnej materii szuka się głęboko pod powierzchnią ziemi? (zdjęcie obok)

…co się stanie z jednym z dwu towarzyszy gwiazdy zeta Persei?

…na jakim etapie rozwoju jest gwiazda delta Crucis?

…która gwiazda jest najjaśniejszym błękitnym maruderem na ziemskim niebie?

…jak „blisko” miał miejsce rozbłysk gamma GRB 031203?

Gromada galaktyk Abell S0740 z ogromną galaktyką eliptyczną ESO 325-G004 w środku gromady

…jak w kosmosie powstaje Ciepła Bryza i dlaczego ma taką nazwę?

…co może być przyczyną dużej ekscentryczności orbity planetoidy (474640) 2004 VN112?

…co się marszczy podczas fuzji czarnych dziur?

…według jakich scenariuszy mogły się formować najjaśniejsze galaktyki klastra? (przykładowa na zdjęciu)

Artykuł miesiąca
Galaktyka Andromedy

Galaktyka Andromedy (zwana również Messier 31, M31 lub NGC 224, a wcześniej także Wielką Mgławicą w Andromedzie) – galaktyka spiralna, leżąca około 2,52 miliona lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Andromedy.

Do niedawna sądzono, że Galaktyka Andromedy jest największą galaktyką w Grupie Lokalnej, w skład której oprócz niej wchodzą również Droga Mleczna, Galaktyka Trójkąta oraz około 50 mniejszych galaktyk. Obecnie, na podstawie dokładniejszych obliczeń opartych na nowszych danych obserwacyjnych, uważa się, że Droga Mleczna zawiera więcej ciemnej materii i może być najmasywniejszym obiektem w grupie. Wciąż jednak Galaktyka Andromedy zawiera znacznie więcej gwiazd, a ostatnie obserwacje przy pomocy Teleskopu Spitzera pozwalają szacować ich liczbę na około bilion.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza

Edmund Halley (również Edmond Halley) (ur. 8 listopada 1656 w Haggerstone, Shoreditch kołoLondynu; zm. 14 stycznia 1742 w Greenwich koło Londynu) – angielski astronom i matematyk. Odkrył ruchy własne gwiazd oraz istnienie eliptycznych orbit kometarnych, przepowiadając powrót komety znanej dziś jako kometa Halleya.

Biografia

Syn Edmunda (lub Edmonda) Halleya, bogatego producenta mydła. W 1673 w wieku 17 lat Edmund Halley wstąpił do Queen's College Oxford. Do 1678 obserwował niebo nad południową półkulą z Wyspy Świętej Heleny, tworząc rejestr 372 gwiazd.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Zdjęcie Ziemi zrobione podczas misji Apollo 16 na Księżyc, kwiecień 1972.

Do zrobienia

Do napisania

astronomia ultrafioletu - bilans energetyczny Ziemi - budowa Ziemi - chronologia Wszechświata - Extrasolar Planets Encyclopaedia - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - gałąź horyzontalna - gwiazda przed ciągiem głównym - historia astronomii - Infrared Space Observatory - International Ultraviolet Explorer - klasyfikacja Goldschmidta - Kosmos. Osobista podróż - mikro czarna dziura - model nicejski - nukleosynteza w gwiazdach - obiekt głębokiego nieba - ostateczny los Wszechświata - oznaczenia planetoid - planetoida klasy D - płaska Ziemia - ścieżka Hayashi - tablice alfonsyńskie - Wielka Ściana w Herkulesie-Koronie Północnej - Wieża Einsteina - zdjęcia satelitarne

więcej propozycji


Do poszerzenia

alidada - All Sky Automated Survey - anomalia prawdziwa - asterosejsmologia - astrograf - błękitny olbrzym - błękitny nadolbrzym - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - czas efemeryd - ekstynkcja atmosferyczna - gwiazda rozbłyskowa - gwiazda zdegenerowana - heliofizyka - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - morfologiczna klasyfikacja galaktyk - Mount Wilson Observatory - NOAO - orbita heliosynchroniczna - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - ramię spiralne - rotacja gwiazd - równanie czasu - soczewka Barlowa - teleskop kosmiczny - teleskop Schmidta - Teleskopy Kecka - tellurium - Wielki Teleskop Kanaryjski - zagubione komety - zagubione planetoidy


Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?