Cerkiew św. Marii Magdaleny w Haapsalu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Marii Magdaleny
Maria-Magdaleena kirik
Distinctive emblem for cultural property.svg 15420
cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Estonia
Miejscowość Haapsalu coat of arms.svg Haapsalu
Wyznanie prawosławne
Kościół Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
Archieparchia tallińska
Wezwanie św. Marii Magdaleny
Wspomnienie liturgiczne 22 lipca
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Cerkiew św. Marii Magdaleny
Cerkiew św. Marii Magdaleny
58,950°N 23,541°E/58,949904 23,540875

Cerkiew św. Marii Magdalenyprawosławna cerkiew w Haapsalu, w jurysdykcji Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza cerkiew w Haapsalu powstała w 1756 r., nosiła wezwanie Trójcy Świętej i była przeznaczona dla stacjonujących w mieście żołnierzy rosyjskich. Była to budowla drewniana w sąsiedztwie koszar[1]. Idea budowy murowanej świątyni związana była z faktem, iż od 1825 r. do miejscowości zaczęła przyjeżdżać na wypoczynek rodzina carska razem ze służbą i dworem. W 1836 r. w mieście erygowano cywilną parafię, zaś w 1845 rozpoczęto budowę nowej murowanej cerkwi, w całości na koszt państwa[1]. Świątynia miała, tak jak poprzedniczka, nosić wezwanie Trójcy Świętej, jednak w 1852 r., podczas ceremonii konsekracji, obecna na niej małżonka następcy tronu Maria Aleksandrowna wyraziła życzenie, by patronką cerkwi została jej patronka Maria Magdalena. W efekcie wezwanie zmieniono[1].

Cerkiew wielokrotnie otrzymywała dary rzeczowe od carów Mikołaja I, Aleksandra II i Aleksandra III. W efekcie wyposażenie jej wnętrza oraz zbiory szat liturgicznych odznaczały się wyjątkowym bogactwem[1].

Świątynia pozostawała czynna do 1964 r., gdy w ramach rządowej kampanii zamykania cerkwi w całym Związku Radzieckim została zamknięta. Parafia kontynuowała działalność, korzystając z cmentarnej cerkwi św. Aleksandra Newskiego. Cerkiew św. Marii Magdaleny została przywrócona do użytku liturgicznego po 1990 r. W parafii doszło wówczas do podziału na zwolenników zachowania dotychczasowej jurysdykcji Patriarchatu Moskiewskiego oraz przejścia do Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego, podlegającego patriarsze Konstantynopola, co stanowiłoby przywrócenie stanu rzeczy z międzywojennej niepodległej Estonii. Ostatecznie zwolennicy Patriarchatu Konstantynopolitańskiego przejęli cerkiew św. Marii Magdaleny, podczas gdy druga grupa parafian erygowała odrębną placówkę duszpasterską przy cerkwi św. Aleksandra Newskiego[2].

Związani z cerkwią[edytuj | edytuj kod]

W szkole parafialnej przy cerkwi św. Marii Magdaleny uczył się estoński kompozytor Cyrillus Kreek, który był też przez pewien czas regentem chóru cerkiewnego w świątyni[3]. Proboszczem miejscowej parafii w latach 1948–1951 był ks. Wiaczesław Jakobs, późniejszy metropolita talliński i estoński Korneliusz[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d metropolita Korneliusz i inni, Prawosławnyje..., s. 52.
  2. metropolita Korneliusz i inni, Prawosławnyje..., s. 54.
  3. Haapsalu Maria-Magdaleena kogudus – Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik, „Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik” [dostęp 2018-04-11] (est.).
  4. JAKOBS Vjatšeslav Vassili p - metropoliit Kornelius – Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik, „Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik” [dostęp 2018-04-11] (est.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • metropolita Korneliusz, W. Siłowjew, W. Wołochonski, S. Glinkale, W. Iljaszewicz, I. Łapszyn, S. Miannik, J. Sieliwierstowa, F. Hirvoja, Prawosławnyje chramy Estonii-Eesti Oigeusu Kirikud-The Orthodox churches in Estonia, Tallinn–Moskwa 2007.