Patriarchat Konstantynopolitański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ekumeniczny Patriarchat Konstantynopolitański
Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως
Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos
Sobór św. Jerzego w Stambule
Sobór św. Jerzego w Stambule
Państwo  Turcja
 Grecja
Siedziba Konstantynopol
Data powołania 330
Wyznanie prawosławne
Kościół Cerkiew prawosławna
Sobór św. Jerzego w Stambule
Patriarcha Bartłomiej I
Dane statystyczne
Liczba wiernych ok. 7 mln
Liczba osób zakonnych ok. 1800
Położenie na mapie Turcji
Położenie na mapie świata
Ziemia 41°N 29°E/41,029167 28,951667
Strona internetowa
Herb Patriarchatu Ekumenicznego Konstantynopola
Emblemat Ekumenicznego Patriarchy Konstantynopola Bartłomieja

Ekumeniczny Patriarchat Konstantynopolitański (gr. Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos, tur. Rum Ortodoks Patrikhanesi) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich. Zgodnie z Tradycją, został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.

W ciągu stuleci Kościół Bizancjum odgrywał i wciąż odgrywa bardzo znaczącą rolę w prawosławnym świecie. Od czasów wielkiej schizmy w 1054, patriarcha ekumeniczny jest honorowym przywódcą prawosławia, noszącym tytuł „primus inter pares”. Jego rolą jest inicjowanie i koordynowanie działań pomiędzy Kościołami lokalnymi, zwoływanie panprawosławnych soborów i spotkań oraz prowadzenie dialogu z przedstawicielami innych wyznań i religii. Od 1991, na czele Kościoła stoi patriarcha Bartłomiej I noszący tytuł Arcybiskupa Konstantynopola Nowego Rzymu i Patriarchy ekumenicznego. Patriarcha Bartłomiej, 270 patriarcha w 2000-letniej historii Kościoła, jest znany ze swej działalności na rzecz pojednania chrześcijan, dialogu międzyreligijnego i ochrony środowiska naturalnego.

Struktura[edytuj]

W jurysdykcji Patriarchatu znajduje się 5 diecezji w europejskiej części Turcji (ok. 30 tys. wiernych), 35 w północnej Grecji, 10 na greckich wyspach a także wiele w Europie, obu Amerykach (ponad 2 mln wiernych), Azji, Australii i Nowej Zelandii. Połączone są one w większe jednostki administracyjne:[1]

W Turcji[edytuj]

  1. Arcybiskupstwo Konstantynopola
  2. Metropolia Chalcedonu
  3. Metropolia Derkosu
  4. Metropolia Wysp Książęcych
  5. Metropolia Imbros i Tenedos

W Grecji[edytuj]

  1. Metropolia wyspy Rodos
  2. Metropolia wyspy Kos
  3. Metropolia wyspy Karpathos
  4. Metropolia wysp Leros i Kalimnos
  • „Nowe Ziemie” (36 metropolii)

W innych krajach[edytuj]

  1. Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
  2. Fiński Kościół Prawosławny
  3. Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady
  4. Ukraiński Kościół Prawosławny Stanów Zjednoczonych[2]
  5. Zachodnioeuropejski Egzarchat Parafii Rosyjskich
  6. Archidiecezja Ameryki (8 metropolii)
  7. Arcybiskupstwo Australii
  8. Arcybiskupstwo Szwajcarii
  9. Arcybiskupstwo Thyatyry i Wielkiej Brytanii
  10. Metropolia Austrii i egzarchat Węgier
  11. Metropolia Belgii i egzarchat Dolnych Krain i Luksemburga
  12. Metropolia Buenos Aires
  13. Metropolia Francji[3]
  14. Metropolia Hiszpanii i Portugalii
  15. Metropolia Hongkongu i południowo-wschodniej Azji
  16. Metropolia Korei
  17. Metropolia Meksyku
  18. Metropolia Niemiec
  19. Metropolia Nowej Zelandii
  20. Metropolia Panamy, Ameryki Środkowej i Karaibów[4]
  21. Metropolia Singapuru i południowej Azji
  22. Metropolia Szwecji i całej Skandynawii
  23. Metropolia Toronto
  24. Metropolia Włoch i Malty
  25. Grecka Prawosławna Archidiecezja Ameryki[5]
  26. Albańska Prawosławna Diecezja Ameryki[6]
  27. Amerykańska Karpato-Rusińska Diecezja[7]
  28. Prawosławny Wikariat Palestyńsko-Jordański w Stanach Zjednoczonych[8]

Patriarcha ekumeniczny sprawuje również pieczę nad takimi ośrodkami monastycznymi jak Atos i Patmos. Natomiast w Chambésy w Szwajcarii, Patriarchat posiada Centrum Prawosławne, ważny ośrodek akademicki, miejsce spotkań prawosławnych z całego świata. Kościół posiada także własne szkoły teologiczne i wydawnictwa m.in. Holy Cross Greek Orthodox School of Theology, czy też słynną Szkołę Teologiczną na Chalki, zamkniętą przez Turków w 1971. Liczbę wiernych Patriarchatu Ekumenicznego szacuje się na 7 mln. Siedziba patriarchy znajduje się na Fanarze w Turcji, jednak jej przyszłość jest wciąż bardzo niepewna w związku z ogromną presją rządu tureckiego na patriarchę, by opuścił kraj.

Patriarchowie Konstantynopola[edytuj]

 Osobny artykuł: Patriarcha Konstantynopola.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]