Estoński Apostolski Kościół Prawosławny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik
Sobór Świętych Symeona i Anny w Tallinnie – główna świątynia Kościoła
Sobór Świętych Symeona i Anny w Tallinnie – główna świątynia Kościoła
Państwo  Estonia
Siedziba Tallinn
Data powołania 1923; 1996 (autonomia od Patriarchy Konstantynopola)
Wyznanie prawosławne
Patriarchat Konstantynopolitański
Metropolita metropolita Tallinna i całej Estonii Stefan
Dane statystyczne (2015)
Liczba wiernych 7000[potrzebny przypis]
Liczba diecezji 3
Liczba dekanatów 11
Liczba parafii 65
Liczba klasztorów 1 (skit)
Powierzchnia 45 226 km²
brak współrzędnych
Strona internetowa

Estoński Apostolski Kościół Prawosławny, est. Eesti Apostlik-Õigeusu Kirik – autonomiczny Kościół prawosławny podlegający jurysdykcji patriarchy Konstantynopola.

Historia[edytuj]

Sobór Przemienienia Pańskiego w Parnawie

W 1923 przedstawiciele Estońskiego Samorządnego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego wystąpili, nie bez nacisku ze strony władz państwowych, o przejście pod jurysdykcję patriarchy Konstantynopola i o przyznanie autokefalii. Tomos patriarchy z 7 lipca 1923 przyznawał jedynie autonomię, kroku tego nie uznał Rosyjski Kościół Prawosławny. Nowa struktura kościelna otrzymała nazwę Prawosławnej Metropolii Estońskiej, podzielonej na eparchie tallińską i narewską. Od 1935 w użyciu jest nazwa Estoński Apostolski Kościół Prawosławny. W 1939 prawosławni stanowili 17,5% ogółu społeczeństwa, posiadali 156 parafii, 2 czynne klasztory, a łączna liczba wiernych kształtowała się w granicach 210 tys.

Po przyłączeniu Estonii do ZSRR podjęty został szereg kroków wymierzonych w Estoński Apostolski Kościół Prawosławny: zamknięty został wydział teologiczny uniwersytetu tallińskiego oraz jedyne seminarium duchowne. 23 września 1940 synod Kościoła został zmuszony do zwrócenia się do Patriarchatu Moskiewskiego o ponowne przyjęcie, z zachowaniem statusu cerkwi samorządnej i bez zmian wśród hierarchii. 31 maja 1941 patriarcha Moskwy ogłosił powrót Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Decyzja ta, potwierdzona w 1945, spotkała się ze sprzeciwem części wiernych oraz metropolity Aleksandra, którzy emigrowali z kraju.

Po upadku ZSRR 54 parafie należące do tej pory do Estońskiego Kościoła Prawosławnego wyraziły wolę przyłączenia się do emigracyjnych struktur podległych patriarsze Konstantynopola. 22 lutego 1996 patriarszy tomos podtrzymał decyzję z 1923 o przyjęciu prawosławnych Estonii pod swoją jurysdykcję. Tymczasowym zwierzchnikiem Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego został metropolita Finlandii. Decyzja ta spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 2010 obydwa Kościoły zadeklarowały jednak chęć wznowienia kontaktów[1].

Prawosławie w Estonii – sytuacja obecna[edytuj]

Na terenie Estonii Estoński Apostolski Kościół Prawosławny działa równolegle z Estońskim Kościołem Prawosławnym Patriarchatu Moskiewskiego. Grupuje on przede wszystkim przedstawicieli mniejszości rosyjskiej, podczas gdy Estoński Apostolski Kościół Prawosławny zrzesza niewielką grupę prawosławnych Estończyków[2]. Historycznie wyznaniem dominującym w Estonii był protestantyzm (luteranizm).

Struktura Kościoła[edytuj]

Od 1999 na czele Kościoła stoi metropolita Tallinna i całej Estonii Stefan (Charalambides), pochodzący z Cypru[3]. Oprócz niego w skład soboru biskupów Kościoła wchodzą również biskup Tartu Eliasz oraz biskup parnawski i saremski Aleksander[4]. Liczbę wiernych kościoła szacuje się na 7 tys.[potrzebny przypis]

Podział administracyjny[edytuj]

  • Archieparchia tallińska[5]
    • Dekanat talliński – 4 parafie
    • Dekanat centralny – 6 parafii
    • Dekanat południowy – 8 parafii
    • Dekanat wschodni – 4 parafie
  • Eparchia parnawska i saremska[6]
    • Dekanat parnawski – 12 parafii
    • Dekanat saremski – 14 parafii
  • Eparchia Tartu[7]
    • Dekanat Tartu – 5 parafii
    • Dekanat Karksi – 2 parafie
    • Dekanat Põltsamaa – 4 parafie
    • Dekanat Räpina – 3 parafie
    • Dekanat Võru – 3 parafie.

W jurysdykcji Kościoła działa też żeński skit św. Jana Chrzciciela w Reo[8].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Przypisy