Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Augustowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Ilustracja
Zdjęcie cerkwi sprzed 1914
Państwo  Polska
Miejscowość Augustów
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Wezwanie Kazańskiej Ikony Matki Bożej
Położenie na mapie Augustowa
Mapa lokalizacyjna Augustowa
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu augustowskiego
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Boskiej
Ziemia53°50′38,6″N 22°59′18,7″E/53,844056 22,988528

Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej – nieistniejąca dziś cerkiew prawosławna w Augustowie, powstała w 1569, rozebrana po 1938[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o parafii prawosławnej w Augustowie pochodzi z 1553. Drewniana cerkiew pod wezwaniem Matki Bożej w Augustowie została ufundowana przez króla Zygmunta Augusta w 1569. Była położona nad brzegiem Netty, przy ulicach Cerkiewnej i Koziej. Po 1596 została przekazana unitom i pozostawała w ich rękach do likwidacji Kościoła unickiego w Imperium Rosyjskim w 1875. Był to prosty kwadratowy budynek z dwuspadowym dachem. Odróżniał się od innych tym, że nie miał komina, a nad wejściem była mała kwadratowa kopuła z małym krzyżem i dzwonem[2].

W 1879 została poddana przebudowie według projektu Zaleskiego. Początkowo maksymalnie mogła pomieścić 44 osoby, po przebudowie – ok. 300 osób. Pracami, które trwały od grudnia 1878 do lutego 1879 i kosztowały 500 rubli, zajął się ówczesny proboszcz, ks. Maksymilian Stępkowski. Pieniądze zostały pozyskane z Banku Polskiego. Władze Państwowe wpłaciły do Banku na rzecz parafii w 1839 r. 180 rubli srebrnych za oddaną część ogrodu pod budowę Kanału Augustowskiego. Z procentów w 1878 było już 700 rubli. Cerkiew została poświęcona 4 lutego 1879. Nadano jej wezwanie Kazańskiej Ikony Matki Bożej. Ceremonii konsekracji przewodniczył dziekan augustowski ks. Jan Jarmołowicz. W ramach rozbudowy do cerkwi dobudowano część ołtarzową, powiększono przedsionek, wzniesiono bizantyjską kopułę nad nawą, zaś nad przedsionkiem umieszczono dzwonnicę z kopułą. Cerkiew w nowej postaci była wzniesiona na planie krzyża. Dach budynku był kryty gontem i ozdobiony pięcioma krzyżami[2].

W 1914 cerkiew została porzucona z powodu wyjazdu prawosławnych z Augustowa (bieżeństwo). Zaniedbany obiekt został zaadaptowany przez Niemców na prowizoryczną kuźnię. Po 1918 cerkiew została zamknięta. Zdewastowany budynek został rozebrany po 1938, zaś w 1941 splantowano górkę, na której stała świątynia (obecnie znajduje się tam boisko przy Gimnazjum nr 1).

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Augustowie była wzniesiona na planie kwadratu, nakryta dachem dwuspadowym, nie posiadała kopuły, jedynie zwieńczoną cebulastym hełmem sygnaturkę nad nawą. Była trójdzielna, w całości wzniesiona z drewna. Dzwonnica cerkwi, z jednym dzwonem, znajdowała się nad przedsionkiem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jarosław Szlaszyński. Augustów w starej fotografii – Unicka cerkiew. „Przegląd Augustowski”. 1(19), s. 10, 1997. Augustów. ISSN 1426-241X. 
  2. a b „Chołmsko-Warszawskij Jeparchialnyj Wiestnik”, 1879, s.113; tamże, 1894, s.16 i 53.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Sokoł, A. Sosna: Kopuły nad Wisłą. Prawosławne cerkwie w centralnej Polsce w latach 1815–1915. Moskwa: MID „Synergia”, 2003. ISBN 5-7368-0301-2.
  • Jarosław Szlaszyński. Augustów w starej fotografii – Unicka cerkiew. „Przegląd Augustowski”. 1(19), s. 10, 1997. Augustów. ISSN 1426-241X.