Chargé d’affaires
(Przekierowano z Charge d’affaires)
Chargé d’affaires (wymowa: [ʃaʁ.ˈʒe.da.ˌfɛʁ], z języka francuskiego, dosłownie: „odpowiedzialny za sprawy”, czyli „pełniący obowiązki, p.o.”) – szef stałej misji dyplomatycznej najniższej klasy, albo osoba kierująca tymczasowo ambasadą lub w przeszłości poselstwem w zastępstwie jej pełnomocnego szefa[1]. Czasem stosowany pod skrótową nazwą CDA. W przypadku dyplomacji wielostronnej dla dyplomaty zastępującego szefa stałego przedstawicielstwa używa się częściej terminu acting permanent representative[2].
Warianty
[edytuj | edytuj kod]Pojęcie to ma dwa warianty:
- Chargé d’affaires en pied (fr. en pied – „na nogach” w rozumieniu umocowany na trwałe), zwany też chargé d’affaires avec lettres ( fr. "z listami")[3]. Jest to szef misji dyplomatycznej trzeciej (najniższej) klasy, akredytowany listami przy ministrze praw zagranicznych kraju, w którym znajduje się placówka dyplomatyczna, przez ministra spraw zagranicznych kraju, który urzędnik ten ma reprezentować[4]. Instytucja ta powstała na mocy ustaleń kongresu wiedeńskiego i do tej pory jest (rzadko) używana. W odróżnieniu od ambasadorów, chargé d’affaires en pied składa listy wprowadzające (fr. lettres d’introduction) ministrowi spraw zagranicznych państwa przyjmującego, zgodnie z art. 14 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych[5]. Ustanowienie chargé d’affaires en pied zazwyczaj oznacza drastyczne pogorszenie stanu stosunków między dwoma państwami[6]
- Chargé d’affaires ad interim – tymczasowy chargé d’affaires, zwany też per interim, który zastępuje szefa misji dyplomatycznej wyższej klasy podczas jego nieobecności w kraju przyjmującym, w razie wakatu (stałego bądź tymczasowego) tego urzędu, oczekiwania na przybycie następcy, lub w razie jego choroby. Najczęściej jest nim najwyższy stopniem członek personelu dyplomatycznego misji. Niektóre kraje nadają takim chargés d’affaires ad interim tytuł ministrów, więc urzędnikom takim ponadto przysługują przywileje i immunitety identyczne jak w przypadku ambasadorów, poza kwestiami precedencji i etykiety, gdyż i oni są reprezentantem kraju, który delegował ich na placówkę, zgodnie z art. 19 Konwencji[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Napięcia dyplomatyczne pomiędzy Polską a Izraelem. „Tym razem jednak oni przesadzili” [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2021-12-08].
- ↑ Tomasz Orłowski, Praktyka dyplomatyczna, Wydanie II rozszerzone, Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 2023, s. 404, ISBN 978-83-67487-25-2 [dostęp 2025-11-01].
- ↑ Tomasz Orłowski, Praktyka dyplomatyczna, Op. cit., 2023, s. 370.
- ↑ Bolesław Boczek, International Law: A Dictionary, Scarecrow Press, 9 lutego 2005, s. 48, ISBN 978-0810850781 [dostęp 2023-12-29] (ang.).
- ↑ a b Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych, sporządzona w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. (Dz. U. z 1965 r. Nr 37, poz. 232)
- ↑ Tomasz Orłowski, Protokół dyplomatyczny: między tradycją a nowoczesnością, Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 2015, s. 144, ISBN 978-83-64895-71-5.