Concertino (grupa instrumentów)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Concertino (też principale[1] lub soli[2]) – grupa kilku instrumentów solowych w concerto grosso.

Concertino stanowiło jedną ze stron strukturalnego dialogu muzycznego, typowego dla concerto grosso; drugą stroną dialogu była orkiestra (zwana też concerto, tutti lub ripieni)[1].

Typowym instrumentarium concertino był niezwykle charakterystyczny dla okresu baroku układ triowy, na który składało się dwoje skrzypiec i instrument pełniący rolę basso continuo, najczęściej wiolonczela lub klawesyn[2][3][4].

Zgodnie z istniejącymi rodzajami koncertowania, concertino i tutti muzycznie współdziałały lub współzawodniczyły. W pierwszym przypadku poszczególne instrumenty miały wspólne partie i wzajemnie siebie zdwajały. W drugim, na zasadzie kontrapunktu, tworzyły kontrast melodyczny, rytmiczny i dynamiczny[2].

Wielkość partii concertina w stosunku do partii tutti nie była sformalizowana. Na ogół concertino było mniejsze od tutti, zwłaszcza pod koniec poszczególnych części koncertu. Jednak w częściach powolnych widoczna była tendencja do zachowania symetrii i równowagi pomiędzy concertinem a tutti[5].

Idea concertina jako odrębnej grupy instrumentów koncertujących solo, była wykorzystywana również współcześnie, na przykład przez Edwarda Elgara w Introduction and Allegro for Strings, op. 47 (1905). Zaś Igor Strawinski w swoim Koncercie D-dur (1946) wydzielił z sekcji smyczków kwartet smyczkowy i nadał mu rolę concertina[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Chodkowski 1995 ↓.
  2. a b c Chomiński i Wilkowska-Chomińska 1987 ↓, s. 628.
  3. a b Hutchings 2004 ↓.
  4. Concerto grosso (ang.). W: Encyclopædia Britannica [on-line]. [dostęp 2018-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-15)].
  5. Chomiński i Wilkowska-Chomińska 1987 ↓, s. 631.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska: Formy muzyczne. T. 2: Wielkie formy instrumentalne. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987. ISBN 83-224-0224-4. (pol.)
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 146. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Arthur Hutchings: Concertino (i). W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. K. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)