Cryptosporidium parvum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cryptosporidium parvum
Ilustracja
Oocysty C. parvum (mniejsze) oraz cysty Giardia intestinalis widziane pod mikroskopem fluorescencyjnym.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo protisty
Typ Apikompleksy
Gromada Conoidasida
Rząd Eucoccidiorida
Rodzina Cryptosporidiidae
Rodzaj Cryptosporidium
Gatunek Cryptosporidium parvum
Nazwa systematyczna
Cryptosporidium parvum
Tyzzer 1907

Cryptosporidium parvum – gatunek chorobotwórczego pierwotniaka powodującego choroby układu pokarmowego człowieka oraz wielu gatunków zwierząt.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotniaki te mają wielkość 1,5 – 6 µm w postaci trofozoitu, a 4-6 µm wielkości w postaci oocysty[1].

Występowanie i żywiciele[edytuj | edytuj kod]

Pasożyt występuje powszechnie. Żywicielami są przeżuwacze (bydło, kozy, owce) a także inne gatunki ssaków oraz człowiek[1].

Cykl rozwojowy[edytuj | edytuj kod]

Sporozoity uwolnione w jelitach wnikają do nabłonka. Tam następuje schizogonia, a dalej w wyniku gamogonii powstaje zygota, przekształcająca się w oocystę[1]. Oocysty wydalane są kałem do środowiska zewnętrznego, a w przypadku części z nich dochodzi do wykształcenia sporozoitów (autoinwazja)[1].

Chorobotwórczość[edytuj | edytuj kod]

C. parvum jest pasożytem wewnątrzkomórkowym powodującym choroby układu pokarmowego. U człowieka wywołuje chorobę kryptosporydiozę, która objawia się nudnościami, wymiotami, biegunką, niekiedy występują duszności, kaszel oraz podwyższona temperatura. Zakażenie następuje po spożyciu oocyst, których dawka infekcyjna wynosi u zdrowego człowieka ok. 30. U osób ze zmniejszoną odpornością do zainfekowania niekiedy wystarczy tylko jedna cysta, zaś przebieg choroby jest znacznie poważniejszy, czasami może skończyć się śmiercią[potrzebny przypis].

Oocysty posiadają dość wysoką odporność, pewna ich część może oprzeć się procesom uzdatniania wody przeznaczonej do picia.

Pierwotniaki te były przyczyną wielu epidemii, głównie w USA oraz w krajach o złych warunkach sanitarno epidemiologicznych. Powtarzające się co jakiś czas epidemie w Stanach Zjednoczonych spowodowały zainteresowanie problemem naukowców i rządu tego kraju. Zaowocowało to wprowadzeniem obowiązkowego wykrywania cyst tego pierwotniaka w wodzie przeznaczonej do spożycia.

Jeszcze przed wprowadzeniem badań, w USA w 1993 roku miała miejsce epidemia zachorowań na kryptosporidiozę która zebrała najkrwawsze żniwo z odnotowanych. W Milwaukee w systemie wodociągowym znalazła się ogromna ilość zdolnych do zarażenia cyst. Odnotowano wtedy 403 000 zachorowań, zmarło ok. 100 osób[potrzebny przypis].

U zwierząt zarażenie zwykle przebiega bezobjawowo, u młodych zwierząt mogą pojawiać się objawy z układu pokarmowego[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Jerzy Gundłach, Andrzej Sadzikowski, Parazytologia i parazytozy zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2004, ISBN 83-09-01825-8.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.