Cygnus X-1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 19h58m21,6756s; +35°12'05,775"

Cygnus X-1
Cygnus x1 xray.jpg
Zdjęcie X-1 w zakresie promieniowania rentgenowskiego, wykonane z teleskopu umieszczonego w balonie
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Łabędź
Rektascensja 19h 58m 21,6756s
Deklinacja +35° 12' 05,775"
Odległość 6070 ly
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy rent. układ podwójny
Typ widmowy O9.7Iab
Masa 15 M
Promień 20-22 R
Wiek 5 milionów lat
Jasność absolutna −6,5 ± 0,2m
Temperatura 31 000 K
Alternatywne oznaczenia
AG (AGK2)+35 1910, BD+34 3815, HD (HDE) 226868, HIP 98298, SAO 69181, V1357 Cyg

Cygnus X-1 (Łabędź X-1) – rentgenowski układ podwójny odkryty w 1964, położony w gwiazdozbiorze Łabędzia i znajdujący się 6070 lat świetlnych od Ziemi[1]. Cygnus X-1 jest najsilniejszym źródłem promieniowania rentgenowskiego widzianym z Ziemi[2].

Wizja artystyczna układu Cygnus X-1

Na układ składa się gwiazda HDE 226868 będąca błękitnym nadolbrzymem oraz czarna dziura. Składniki układu podwójnego obiegają się w odległości 0,2 j.a.[2] Masa czarnej dziury wynosi 15 M, wiruje ona z prędkością 800 obrotów na sekundę[1].

Cygnus X-1 był tematem zakładu pomiędzy fizykami Stephenem Hawkingiem i Kipem Thorne'em. W 1974 Hawking założył się, że układ ten nie zawiera czarnej dziury, ale już w 1990 (jeszcze przed obserwacyjnym potwierdzeniem jej istnienia) przyznał rację Thorne'owi[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Birth of Famous Black Hole: Longstanding Mysteries About Object Called Cygnus X-1 Unraveled (ang.). sciencedaily.com, 2011-11-19. [dostęp 2011-11-19].
  2. 2,0 2,1 Tammy Plotner: Cygnus X-1: Blue Supergiant Pairs With Black Hole (ang.). universetoday.com, 2011-06-22. [dostęp 2011-06-22].
  3. 27th February, 2004: Galaxy Entree or Main Course? (ang.). Swinburne University of Technology, 2004-02-27. [dostęp 2011-06-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]