Cyklosarin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cyklosarin
enancjomery cyklosarinu: (R) po lewej, (S) po prawej
enancjomery cyklosarinu: (R) po lewej, (S) po prawej
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H14FO2P
Masa molowa 180,16 g/mol
Wygląd czysta, bezbarwna ciecz o słodkim zapachu stęchlizny[2] lub bezwonna[3]
Identyfikacja
Numer CAS 329-99-7 (racemat)
111422-20-9 (izomer (+))
111422-21-0 (izomer (−))
PubChem 64505[4]
Podobne związki
Podobne związki sarin, etylosarin
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Cyklosarin (GF) – fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy fosfonianów, ester cykloheksylowy kwasu metylofluorofosfonowego, analog sarinu i etylosarinu. Jest nieodwracalnym inhibitorem acetylocholinesterazy i paralityczno-drgawkowym bojowym środkiem trującym znajdującym się w wykazie 1A Konwencji o zakazie broni chemicznej[a][5].

Cyklosarin ma postać czystej, bezbarwnej cieczy o słodkim zapachu stęchlizny, praktycznie nierozpuszczalnej w wodzie[2]. Jest dość odporny na hydrolizę – rozkłada się dopiero przy ogrzewaniu lub w obecności alkaliów z wytworzeniem kwasu fluorowodorowego i kwasu cykloheksylometylofosfonowego, które są mniej toksyczne od cyklosarinu[6].

Główną drogą narażenia jest układ oddechowy, choć cyklosarin może wniknąć do organizmu również przez skórę i układ pokarmowy. Wykazuje działanie silnie inhibitujące acetylocholinesterazę[7].

  • LD50 16–400 μg/kg (mysz, przez skórę)[6]
  • LCt50 35 mg·min/m³[6]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Cyklosarin znajduje się w wykazie pod nazwą ogólną „alkilo(Me, Et, n-Pr lub i-Pr)-fluorofosfoniany O-alkilu (≤C10, w tym cykloalkilu)”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • D. Hank Ellison: Handbook of Chemical and Biological Warfare Agents. Wyd. 2. Boca Raton: CRC Press, 2008. ISBN 9780849314346.
  • Steven L. Hoenig: Compendium of Chemical Warfare Agents. Nowy Jork: Springer-Verlag, 2006. ISBN 9780387346267.