Czajka miedziana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czajka miedziana
Vanellus chilensis[1]
(Molina, 1782)
Czajka miedziana
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina sieweczkowate
Podrodzina sieweczki
Rodzaj Vanellus
Gatunek czajka miedziana
Synonimy
  • Parra chilensis Molina, 1782
  • Belonopterus chilensis (Molina, 1782)
  • Dorypaltus prosphatus Brodkorb, 1959
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Czajka miedziana prezentująca swoje czerwone szpony

Czajka miedziana[3] (Vanellus chilensis) – gatunek średniego, osiadłego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae). W 4 podgatunkach zasiedla Amerykę Południową.

Systematyka[edytuj]

Opisana została w 1782 roku przez chilijskiego naturalistę Juana Ignaciego Molinę. Nazwa rodzajowa, vanellus, w łacinie oznacza po prostu czajkę[4]. Nazwa gatunkowa chilensis odnosi się do jednego z krajów występowania, Chile. Stamtąd też pochodzi okaz, na podstawie którego opisano gatunek.


Występowanie[edytuj]

Jest ptakiem osiadłym. Zasiedla południową, północna i wschodnią Amerykę Południową, nie jest spotykana w Kolumbii, Ekwadorze, Peru oraz zachodniej Boliwii i Brazylii. Jej środowiskiem są, zarówno tropikalne jak i umiarkowane, podmokłe obszary, jak wilgotne łąki i pola uprawne. Zazwyczaj jest osiadła, ale populacje z zimniejszych rejonów wędrują na południe.

Charakterystyka[edytuj]

Mierzy około 31–39 cm, waży około 325 g, nowo wyklute pisklę 1,6. Długość ogona samca to 10,6 cm, samicy około 104 mm. Długość skrzydła u poszczególnych płci to około 233 i 241 mm, u nowo wyklutego pisklęcia około 16. Jest jedyną szarą czajką, która posiada czubek. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy. Dosyć długi, karminowy dziób z czarnym zakończeniem, nogi także długie i karminowe. Czarno-biała maska przy dziobie, czarna przepaska przez oko; poza tym głowa szara. Spód ciała biały. Wierzch oraz skrzydła brązowe, z czarnymi i biało zakończonymi lotkami. Na skrzydle znajduje się także miedziano opalizująca plama, od której wzięła się polska nazwa. Na zgięciu skrzydeł czerwony szpon. U młodych nogi szare, wierzch głowy brązowoszary, czarno kropeczkowany, tak jak i grzbiet.

Zachowanie[edytuj]

W postawie grożącej demonstruje szpony na zgięciu skrzydeł. Ogólnie jest agresywna, zwłaszcza w okresie lęgowym. Może także symulować ataki lub udawać zranioną. Lot jest powolny, ale często nie na długie dystanse[5].

Pożywienie[edytuj]

Owady oraz inne drobne bezkręgowce. Niekiedy łapie małe rybki.

Głos[edytuj]

Widząc przy gnieździe potencjalnego drapieżnika zaczyna ostro krzyczeć. Poza tym wydaje głośne, metaliczne odgłosy keek, keek keek...[5].

Lęgi[edytuj]

Wyprowadza 2 lęgi, od stycznia do czerwca[5]. Gniazdo to płytki, wygrzebany w ziemi dołek, wyścielone jest cienką warstwą trawy. Składa 2, 3 lub 4 jaja, może się zdarzyć, że do jednego gniazda złożą jaja dwie samice. Mają one maskujące barwy, inkubowane są tylko przez samicę.

Podgatunki[edytuj]

Wyróżnia się 4 podgatunki czajki miedzianej:

  • czajka miedziana (Vanellus chilensis chilensis) (Molina, 1782)Argentyna oraz Chile na południe od Chiloé
  • Vanellus chilensis lampronotus (Wagler, 1827)Brazylia na południe od Amazonki
  • Vanellus chilensis fretensis (Brodkorb, 1934)Patagonia
  • czajka czarnopierśna (Vanellus chilensis cayennensis) (J. F. Gmelin, 1789) (czajka czarnopierśna) – centralna i południowa część Ameryki Południowej

Przypisy

  1. Vanellus chilensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012. Vanellus chilensis. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-10-08]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Charadriinae Leach, 1820 - sieweczki (Wersja: 2015-10-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-08].
  4. Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2005, s. 115. ISBN 83-7073-360-3.
  5. a b c L. Hilty, William L. Brown, Bill Brown: A guide to the birds of Colombia, str. 149

Bibliografia[edytuj]