Okrąglak w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dom Towarowy Okrąglak)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Okrąglak
Obiekt zabytkowy nr rej. 218/Wlkp/A z 19 grudnia 2007
Widok z narożnika ul. 27 Grudnia i Gwarnej
Widok z narożnika ul. 27 Grudnia i Gwarnej
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Mielżyńskiego 17
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Marek Leykam
Wysokość całkowita 45 m
Kondygnacje 9
Rozpoczęcie budowy 1948[1]
Ukończenie budowy 1954
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Okrąglak
Okrąglak
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Okrąglak
Okrąglak
Ziemia 52°24′30″N 16°55′20″E/52,408333 16,922222Na mapach: 52°24′30″N 16°55′20″E/52,408333 16,922222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Okrąglak widziany z Collegium Altum

Okrąglak w Poznaniu – były dom towarowy znajdujący się w Poznaniu przy ul. Mielżyńskiego 17, na rogu ul. 27 Grudnia, zbudowany w latach 1948-1954 według projektu Marka Leykama. Obecnie budynek biurowo-usługowy.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Jest to dziewięciopiętrowy (podawane jest także 8[2] lub 10 kondygnacji[3]) budynek w kształcie walca, z położoną centralnie klatką schodową o średnicy 5 metrów i trzema biegami schodów. Na dachu budynku mieścił się taras widokowy otoczony balustradą. Okrąglak był pierwszym w Poznaniu budynkiem o konstrukcji nośnej wykonanej z prefabrykatów[4] – wykonano z nich żebrowanie ścian zewnętrznych i stropów[a][5]. Swoim wyglądem i konstrukcją nawiązuje do tradycji modernizmu[4], zbudowany został według postulatów 4F+R[b][6]. Przy ul. Mielżyńskiego, w pobliżu Okrąglaka wybudowano również budynek biurowy zwany „kwadraciakiem”[7], którego łączy z Okrąglakiem podobny wygląd elewacji. W latach 1977-1979 do istniejącej klatki schodowej dobudowano windę wraz z maszynownią dźwigów oraz zewnętrzną, ewakuacyjną klatkę schodową – łączącą Okrąglak z „kwadraciakiem” (później została rozebrana). W podziemiach zamontowano wówczas także zbiornik na wodę o pojemności 100 tys. litrów[7][c].

Obecnie budynek ma 45 m wysokości, zaś jego powierzchnia wynosi 5,9 tys. m².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa Domu Towarowego rozpoczęła się w 1948[1] roku w miejscu zniszczonego podczas II wojny światowej Banku Cukrownictwa[8]. Otwarcie nastąpiło 3 lutego 1955[9][10]. Rok później Okrąglak został włączony do Poznańskiego Zjednoczenia Przedsiębiorstw Handlowych[7]. Od początku swojego istnienia wzbudzał kontrowersje (m.in. dlatego, że wyróżniał się na tle innych ówczesnych realizacji architektonicznych, głównie socrealistycznych)[4][3]. 17 grudnia 1995 oddano do użytku przebudowany parter budynku[11]. W 2003 został wpisany na listę zabytków.

Obecnie Okrąglak nie pełni już roli domu towarowego. Do początku 2009 znajdowały się w nim pojedyncze sklepy i punkty usługowe. W latach 2011-2012 budynek przeszedł gruntowy remont. Zmienił on się w budynek biurowo-usługowy. Przywrócona została również oryginalna elewacja. Oficjalne otwarcie po remoncie miało miejsce 24 września 2012.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 2005 budynek otrzymał nagrodę Złotego Quadro w konkursie na najlepszy poznański budynek półwiecza 1955-2005[12].

Budynki w pobliżu[edytuj | edytuj kod]

Po drugiej stronie ulicy Mielżyńskiego mieści się zabytkowa kamienica Posener Bauhütte, a nieco dalej gmach PZU. W pobliżu stoją zaś modernistyczne: Domar i Dom Książki.

Uwagi

  1. Pierwszym budynkiem w Poznaniu w którym w ogóle wykorzystano elementy prefabrykowane był wieżowiec agend Ministerstwa Budownictwa – elementy prefabrykowane zastosowano w elewacji budynku (Kronika Miasta Poznania 1-2/1957, s. 33).
  2. Forma, Farba, Faktura, Fantastyka + Realizm (Kronika Miasta Poznania 3/1999, s. 329).
  3. Budynek uważany był za jeden z najbardziej zagrożonych pod względem pożarowym (Kronika Miasta Poznania 3/1976, s. 134).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Cezary Omieljańczyk. Poznań odzyskuje swój blask. „Poznań - Informator Samorządowy Metropolii Poznań”, s. 5, Październik 2012. Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania. ISSN 2080-315X. 
  2. Mieczysław Tarzyński: Dzielnica Stare Miasto w: Kronika Miasta Poznania 4/1973, s. 24.
  3. 3,0 3,1 Wanda M. Gaczek, Barbara Manikowska: Krajobraz społeczno-gospodarczy współczesnego Poznania w: Kronika Miasta Poznania 3/1997, s. 313.
  4. 4,0 4,1 4,2 Piotr Marciniak: Doświadczenia modernizmu. Architektura i urbanistyka Poznania w czasach PRL. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2010, s. 63. ISBN 978-83-7503-113-3.
  5. Stanisław Pogórski: O nowym osiedlu mieszkaniowym przy ulicy Grunwaldzkiej w: Kronika Miasta Poznania 1-2/1957, s. 33.
  6. Grażyna Banaszkiewicz: Cicho i spokojnie w: Kronika Miasta Poznania 3/1999, s. 329.
  7. 7,0 7,1 7,2 Piotr Marciniak: Doświadczenia modernizmu. Architektura i urbanistyka Poznania w czasach PRL. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2010, s. 61. ISBN 978-83-7503-113-3.
  8. Piotr Marciniak: Doświadczenia modernizmu. Architektura i urbanistyka Poznania w czasach PRL. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2010, s. 60. ISBN 978-83-7503-113-3.
  9. Kronika wydarzeń 1951-1956 w: Kronika Miasta Poznania za 1951-1956, s. 272.
  10. Przegląd wydarzeń luty-kwiecień 2000 w: Kronika Miasta Poznania 2/2000, s. 395 (3 lutego).
  11. Przegląd wydarzeń (listopad 1995 – styczeń 1996) w: Kronika Miasta Poznania 1/1996, s. 347.
  12. Dariusz Jędrzejewski: Miasta dla ciekawych. Poznań. Warszawa: Hachette, 2007, s. 43. ISBN 978-83-7448-725-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]