Duden

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Duden.jpg
Najnowsze, 27. wydanie Duden – Die deutsche Rechtschreibung ukazało się na rynku 9 sierpnia 2017 roku

Dudensłownik języka niemieckiego wydany przez Konrada Dudena, przede wszystkim słownik ortograficzny. Po raz pierwszy ukazał się 7 lipca 1880. Początkowo był to słownik ortograficzny, z czasem nazwę Duden przyjęły również inne typy słowników. Od roku 1955 do 1996 był formalnym źródłem normatywnym w zakresie ortografii niemieckiej[1]. Słownik wydaje spółka Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus. Do 2017 ukazało się 26 wydań słownika[2]. Istnieje również wersja elektroniczna słownika dostępna bezpłatnie online[3]. Najnowsze 27. wydanie, które ukazało się 9 sierpnia 2017, zawiera 145 tysięcy haseł[4].

Duden i dwa państwa niemieckie[edytuj]

Ostatnie wspólne wydanie ukazało się w 1951 nakładem powstałej w Lipsku państwowej oficyny VEB Duden. W RFN wydanie spotkało się z krytyką z powodu włączenia do słownika wielu nowych wyrazów odzwierciedlających komunistyczną ideologię i charakter państwa[5]. W latach 1954-1985 słownik ukazywał się równolegle w RFN w Mannheim i NRD w Lipsku[5]. Nowe edycje ukazywały się co dziesięć lat w NRD i co siedem lat w RFN. Ostatnie odrębne wydania ukazały się odpowiednio w 1985 (Lipsk) i 1986 (Mannheim). Słowniki znacznie się różniły: wersja wydawana w NRD zawierała nowo powstałe wyrażenia związane z systemem komunistycznym i innymi realiami panującymi w tym państwie[6]. Po raz pierwszy po zjednoczeniu Niemiec słownik wydano w 1991 (wydanie 20., zwane "zjednoczeniowym"); oparty był on na wersji z Mannheim przy zachowaniu aktualnego słownictwa politycznego NRD[5].

Części składowe[edytuj]

Współczesne wydanie Dudena składa się z następujących części:

  1. Die deutsche Rechtschreibung – Słownik ortograficzny
  2. Das Stilwörterbuch – słownik stylistyczny
  3. Das Bildwörterbuch – słownik obrazkowy
  4. Die Grammatik – gramatyka
  5. Das Fremdwörterbuch – słownik wyrazów obcych
  6. Das Aussprachewörterbuch – słownik wymowy
  7. Das Herkunftswörterbuch – słownik etymologiczny
  8. Das Synonymwörterbuch – słownik wyrazów bliskoznacznych
  9. Richtiges und gutes Deutsch – poradnik poprawnościowy
  10. Das Bedeutungswörterbuch – słownik języka niemieckiego
  11. Redewendungen – słownik zwrotów i idiomów
  12. Zitate und Aussprüche – słownik cytatów i wyrażeń


Przypisy

  1. Das Duden-Monopol geht zu Ende (niem.). [dostęp 16 czerwca 2009].
  2. Die Auflagengeschichte des Dudens in Bildern (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].
  3. Duden | Start frei für duden.de!, www.duden.de [dostęp 2017-02-07] (niem.).
  4. Duden Die deutsche Rechtschreibung (niem.). [dostęp 18 sierpnia 2015].
  5. a b c BRD/DDR und die Wende Ostdeutsch – Westdeutsch? (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].
  6. Klaus Siewert: Vor dem Karren der Ideologie (niem.). [dostęp 7 czerwca 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj]