Duranta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Duranta
Ilustracja
Duranta wzniesiona
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina werbenowate
Rodzaj duranta
Nazwa systematyczna
Duranta L.
Sp. Pl. 637. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
D. erecta Linnaeus[2]
Synonimy
  • Castorea P. Miller[2][3]
  • Ellisia P.Browne
  • Hoffmannia Loefl.[3]
Kwiaty duranty wzniesionej

Duranta (Duranta L.) – rodzaj roślin należących do rodziny werbenowatych (Verbenaceae). Obejmuje 17[4] do ok. 20[5] gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu kontynentów amerykańskich[4][5] (od Bermudów i Florydy po Argentynę[6]). Duranta wzniesiona D. erecta introdukowana została do południowej i wschodniej Azji[4][7], do międzyzwrotnikowej Afryki[3] i Australii[6].

Niektóre gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako rośliny ozdobne, przy czym zdecydowanie najbardziej popularna jest duranta wzniesiona[4][8]. Roślina ta uprawiana może być w gruncie w strefach mrozoodporności od 10 do 12. Nadaje się do formowania i prowadzona jest zarówno jako niewielkie drzewko, jak i przycinany krzew, często też sadzona jest w formie żywopłotów. Mięsiste owoce opisywane są jako trujące[8]. Walorami tego gatunku jest szybki wzrost i efektowne kwiaty[9]. Wyhodowano różne odmiany ozdobne o odmiennym niż typowe ubarwieniu liści i kwiatów[8].

Nazwa rodzajowa upamiętnia francuskiego botanika i lekarza papieskiego Castora Durante (ok. 1529–1590)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owoce Duranta mutisii
Pokrój
Niewielkie drzewa i krzewy o pędach prosto wzniesionych lub przewisających, czasem ciernistych[5], niewyraźnie czworokanciastych, nagich lub owłosionych[6].
Liście
Zimozielone[8] lub z opadające[3]. Ogonkowe[3], naprzeciwległe lub w pozornych okółkach, pojedyncze, całobrzegie, piłkowane lub ząbkowane[5][7].
Kwiaty
Zebrane w szczytowe lub wyrastające w kątach liści silnie zwykle wydłużone i luźne kłosy. Kwiaty zwykle szypułkowe wsparte są drobnymi przysadkami. Kielich kształtu rurkowatego lub dzwonkowatego tworzony jest przez pięć zrośniętych działek na końcu z 5 łatkami. Płatki korony niebieskie, fioletowe lub białe, mniej lub bardziej promieniste, w dole zrośnięte w rurkę, w górze z szeroko rozpostartymi łatkami[5]. Czasem opisywana jest jako dwuwargowa z dolną wargą trójłatkową i większą, górną, dwułatkową[7]. Pręciki płodne są cztery, schowane w rurce korony. Zalążnia powstaje z czterech owocolistków, każdy z dwiema komorami w których rozwijają się pojedyncze zalążki, których w sumie jest 8. Szyjka słupka na szczycie słabo rozdziela się na czworo i zakończona jest główkowatymi znamionami[5].
Owoce
Mięsiste pestkowce[3] z czterema dwunasiennymi pestkami, na szczycie z trwałymi działkami kielicha[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj z rodziny werbenowatych Verbenaceae[1][10]. W obrębie rodziny rodzaj jest blisko spokrewniony z Citharexylum, cechuje się też szeregiem podobieństw do roślin z rodzaju Rhaphithamnus[6].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2020-04-09].
  2. a b c Duranta L.. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-04-09].
  3. a b c d e f g Duranta L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-04-09].
  4. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 459. ISBN 978-1-107-11502-6.
  5. a b c d e f g K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 467. ISBN 978-3-642-62200-7.
  6. a b c d e Ahmad Abid Munir. A taxonomic revision of the genus Duranta L. (Verbenaceae) in Australia. „Journal of the Adelaide Botanic Gardens”. 16, s. 1-16, 1995. 
  7. a b c Duranta Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-04-09].
  8. a b c d e Geoff Burnie i in.: Botanica. Konemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, s. 317. ISBN 3-8331-1916-0.
  9. Christopher Brickell (red.): Encyclopedia of plants & flowers. New York: American Horticultural Society, 2012, s. 568. ISBN 978-0-7566-6857-0.
  10. Genus: Duranta L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-04-09].