Dzwonek karpacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzwonek karpacki
Dzwonek karpacki: zdjęcie
Dzwonek karpacki w naturalnym siedlisku
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina dzwonkowate
Rodzaj dzwonek
Gatunek dzwonek karpacki
Nazwa systematyczna
Campanula carpatica Jacq.
Hort. Bot. Vindob. 1: 22 1770[2]
Synonimy

Campanula turbinata Schott, Nyman & Kotschy[2]

Dzwonek karpacki (Campanula carpatica Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae). Na świecie ma swoje naturalne stanowiska wyłącznie w Karpatach, ale poza granicami Polski. Jest endemitem karpackim[3]. Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się w niektórych miejscach w USA oraz w niektórych państwach Europy (w Norwegii, Włoszech). Jest często uprawiany, jako roślina ozdobna[4]

Kwiaty
Dzwonek karpacki w uprawie ogrodowej
Odmiana o białych kwiatach

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Bylina tworząca luźne kępy wysokości 15–40 cm o licznych i wiotkich, pokładających się lub podnoszących, rozgałęzionych łodygach. Pędy nagie lub owłosione krótkimi, szorstkimi włoskami[3].
Liście
Ogonkowe. Dolne liście duże, sercowatojajowate, karbowano-piłkowane. Górne liście mają zaokrągloną nasadę i są równowąskie i całobrzegie[3].
Kwiaty
Duże, dzwonkowate, o lazurowym kolorze, wyrastające pojedynczo lub po kilka na długich szypułkach. Zdarzają się również kwiaty białe. Korona ma ząbki wcięte co najwyżej do 1/3 długości. Wewnątrz pojedynczy słupek z 3 lub 4 zagiętymi znamionami. Zatoki pomiędzy ząbkami kielicha bez wyrostków[3].
Owoce
Torebka[3].

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina, hemikryptofit. W Polsce kwitnie od czerwca do lipca[5]. W naturalnym swoim środowisku rośnie na skałach, szczególnie wapiennych.

Zastosowanie[edytuj]

Roślina ozdobna. Jest w pełni mrozoodporna (strefy mrozoodporności 3 – 9)[6]. Nadaje się szczególnie na rabaty i do ogrodów skalnych. Rozrasta się wolno, nie jest ekspansywna. Wymaga próchniczno-gliniastej gleby i słonecznego lub półcienistego stanowiska. Lubi podłoże średnio wilgotne, z dużą ilością wapnia. Można go uprawiać z nasion, lub przez podział bryły korzeniowej. Zwykle sam się rozsiewa. Jeżeli nie chcemy, aby się rozsiewał w ogrodzie, po przekwitnieniu należy ściąć kwiatostany[7][5].

Oprócz typowych form o lazurowym kolorze istnieją także odmiany białe 'Alba'[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2015-09-10].
  3. a b c d e Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2015-09-10].
  5. a b c Eugeniusz Radziul: Skalniaki. Warszawa: PWRiL, 2007. ISBN 978-83-09-01013-5.
  6. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 83-8331-1916-0.
  7. Bolesław Chlebowski, Kazimierz Mynett: Kwiaciarstwo. Warszawa: PWRiL, 1983. ISBN 83-09-00544-X.