ELC AMX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ELC AMX
Czołg ELC AMX bis w Musée des Blindés.
Czołg ELC AMX bis w Musée des Blindés.
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent AMX
Typ pojazdu czołg lekki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2
Historia
Prototypy 1956
Egzemplarze 2 prototypy
Dane techniczne
Silnik SOFAM 8Gxb
Transmisja mechaniczna
Pancerz grubość: 10–14 mm
Długość 4,97 m
Szerokość 2,24 m
Wysokość 1,58 m
Masa 6,7 t
Osiągi
Prędkość 65 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 działo kaliber 90 mm D 914
(zapas amunicji – 60 szt.)

ELC AMX – prototyp francuskiego czołgu lekkiego z okresu po II wojnie światowej. Choć pojazd miał zastąpić serię AMX-13, ostatecznie nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.

Historia[edytuj]

W 1955 roku Francuskie Ministerstwo Obrony rozpoczęło projekt ELC (Lekki Pojazd Bojowy, fr. Engin Léger de Combat)[1]. Celem prac było stworzenie serii lekkich pojazdów bojowych, które można by transportować drogą powietrzną, we wnętrzu samolotów transportowych[2]. Owocem projektu ELC były dwa projekty oparte o to samo podwozie zaprojektowane w zakładach Hotchkiss: niszczyciela czołgów ELC EVEN oraz lekkiego czołgu ELC AMX[2].

Pierwszy prototyp o masie ok. 8,8 tony wykorzystywał podwozie o czterech kołach jezdnych, pochodzące z produkowanej od 1952 tankietki transportowej Hotchkiss CC-2[2][1], dzięki czemu posiadał wyjątkowo niską sylwetkę[1]. Inaczej niż w większości współczesnych czołgów, całą załogę stanowiło dwóch ludzi: mechanik-kierowca oraz dowódca-strzelec-ładowniczy[1]. Obaj siedzieli w wieży, po obu stronach działa, pod osobnymi włazami umieszczonymi w dachu wieży[1][2].

Przetestowano na nim kilka różnych wież[2], ostatecznie zdecydowano się na tę uzbrojoną w 90 mm działo D914 wyposażone w hamulec wylotowy[1]. Ze względu na ograniczony rozmiar pojazdu, a co za tym idzie niewielką przestrzeń wewnętrzną, wieża pojazdu mogła obracać się o 360 stopni, ale jedynie podczas postoju pojazdu[2][1]. W trakcie jazdy możliwość dostosowania kierunku strzału poprzez obrót działem była bardzo ograniczona[1], podobnie jak w niszczycielach czołgów z czasów II wojny światowej[2]. Poza tym pojazd wyposażony był w wyrzutniki granatów dymnych[1].

Po testach pierwszego prototypu w 1957 zdecydowano się na zamówienie kolejnego, o masie zaledwie ok. 6 ton, tym razem z przeprojektowanym i nieco wydłużonym podwoziem o pięciu kołach jezdnych[1]. Tak skonfigurowany pojazd zyskał miano ELC AMX Bis, jego prototyp ukończono w 1961[2].

Pojazd był szczytowym osiągnięciem w dziedzinie tzw. miniczołgu, czyli niewielkiego pojazdu, którego zadaniem jest wsparcie piechoty i jej pojazdów[3]. Jednak po testach kilku różnych wariantów uzbrojenia (m.in. dział 90 mm i działek 30 mm), francuskie władze wojskowe uznały, że koncepcja tak lekkiego czołgu z założenia ustępuje typowym czołgom, i jako taka jest nieperspektywiczna[3]. Dlatego projekt skasowano[3], a żadna z wersji pojazdu nigdy nie weszła do produkcji seryjnej.

Jedyny zachowany egzemplarz czołgu ELC AMX w wersji Bis znajduje się w Musée des Blindés we francuskim Saumur[2][1].

Kultura popularna[edytuj]

Pojazd ELC AMX Bis jest jednym z czołgów dostępnych w grze komputerowej World of Tanks[1].

Źródła[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h i j k l Dżerelejko 2012 ↓, ¶ 1–3.
  2. a b c d e f g h i Valantin i in. 2015 ↓, ¶ 1–5.
  3. a b c Ogorkiewicz 1974 ↓, s. 72.

Bibliografia[edytuj]

  • Roger Avignon i inni, 1955 ELC AMX, [w:] Antoine Misner (red.), Chars français sur le net, Mulhouse: association de droit local "Chars français sur le net", 2015 [dostęp 2015-05-09] (fr.).
  • Roman Dżerelejko, ELC AMX - пара прототипов одного танка, Vadim Smirnov (red.), „Военное обозрение”, 14 lipca 2012 [dostęp 2015-05-09] (ros.).
  • Richard M. Ogorkiewicz, Mechanized Infantry, „Military Review: Professional Journal of the US Army”, John H. Cushman, Glenn McCue, LIV (8), Fort Leavenworth, KS , sierpień 1974, s. 67–74, ISSN 0026-4148 [dostęp 2015-05-09] (ang.).