Elatery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Elatery (sprężyce) – wydłużone płonne komórki pozbawione protoplastu, występujące w zarodniach niektórych roślin zarodnikowych (np. u wątrobowców, glewików i skrzypów). W ścianach elater znajdują się charakterystyczne śrubowate zgrubienia. Elatery po otwarciu się zarodni ułatwiają rozsiewanie się zarodników. Odbywa się to dzięki skręcaniu się i rozkręcaniu elater, następującemu w wyniku zmian w wilgotności powietrza. Ruchy te mają charakter kohezyjny, czyli wynikają z oddziaływania sił między cząsteczkami wody nasiąkającej struktury komórkowe (odmienne od ruchów higroskopowych)[1].

U wątrobowców elatery występują w skupieniach w różnych miejscach puszki – na szczycie jej klap (Riccardia), u środka jej nasady (Pellia) itp. U Ricciaceae komórki płonne archesporu giną nie przekształcając się w elatery[2].

Elatery występują również u niektórych grzybów, np. w glebie u szczudłówki piaskowej[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Walter Schumacher: Fizjologia. W: Eduard Strasburger, i in.: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Wyd. 2 pol. według 28 oryg.. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 493-495.
  2. Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 655-662.
  3. Wanda Rudnicka-Jezierska: Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Podstawczaki (Basidiomycetes): purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodematales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiakowe (Podaxales). Kraków: Instytut Botaniki PAN, 1991. ISBN 83-85444-01-7.