Elizabeth Ashley
 Elizabeth Ashley (1971) | |
| Imię i nazwisko |
Elizabeth Ann Cole |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
30 sierpnia 1939 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
James Farentino |
| Lata aktywności |
od 1959 |
Elizabeth Ashley, właśc. Elizabeth Ann Cole (ur. 30 sierpnia 1939 w Ocala) – amerykańska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w Ocala na Florydzie jako córka Lucille (z domu Ayer) i nauczyciela muzyki Arthura Kingmana Cole’a[2]. Dorastała w Baton Rouge w stanie Luizjana, gdzie w 1957 ukończyła Louisiana State University. Po przeprowadzce do Nowego Jorku studiowała aktorstwo w Neighborhood Playhouse School of the Theatre na tym samym roku co Jessica Walter i Brenda Vaccaro[3]. Utrzymywała się finansowo, pracując jako dziewczyna sprzedająca pudding Jell-O w programie telewizyjnym i jako modelka Showroom.
W 1959 zadebiutowała na Broadwayu w roli Jane Ashe w sztuce Dore’a Schary’ego Najwyższe drzewo[4]. W 1962 otrzymała Nagrodę Tony dla najlepszej aktorki drugoplanowej w sztuce teatralnej za rolę Mollie Michaelson w przedstawieniu Weź ją, jest moja[5]. Była ponownie nominowana do nagrody Tony dla najlepszej aktorki w sztuce teatralnej: w 1964 jako Corie Bratter w komedii Neila Simona Przez park na bosaka[5] w reż. Mike’a Nicholsa z Robertem Redfordem i w 1975 za rolę Margaret w przedstawieniu Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu[5]. Grała także w produkcjach off-Broadwayowskich, w tym postać Stelli w spektaklu Dzielenie majątku Hortona Foote’a (2007), która w 2008 przyniosła jej nominację do nagrody Drama Desk dla Wybitnej aktorki drugoplanowej w sztuce teatralnej[6].
Po raz pierwszy trafiła na mały ekran w roli Bette w odcinku serialu CBS Pokaz miesiąca DuPont (The DuPont Show of the Month, 1960) – pt. „Niebo może poczekać” („Heaven Can Wait”). Za debiutancką rolę Moniki Winthrop w melodramacie Edwarda Dmytryka Rogate dusze (The Carpetbaggers, 1964) została nominowana do Nagrody BAFTA dla najbardziej obiecujący debiut aktorski i nagrody Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej[7].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy
[edytuj | edytuj kod]- 1965: Statek szaleńców jako Jenny Brown
- 1978: Śpiączka jako Pani Emerson z Instytutu Jeffersona
- 1987: Dziennik sierżanta Fridaya jako Jane Kirkpatrick
- 1988: Pocałunek wampira jako dr Glaser
- 1995: Szczury z supermarketu jako gubernator Dalton
- 2002: Arnold jako Pani Vitello (głos)
- 2007: Trudna miłość jako Marg Kaminski
- 2018: Ocean’s 8 jako Ethel
Seriale
[edytuj | edytuj kod]- 1971: Mission: Impossible jako Lois Stoner
- 1974: Mannix jako Karen Winslow
- 1974: Ironside jako Laura Keyes
- 1982: Saturday Night Live
- 1985: Statek miłości jako Nancy Bricker
- 1985: Cagney i Lacey jako Michelle Zal
- 1987: Policjanci z Miami jako agentka D.E.A. Linda Colby
- 1989: Nowa seria Alfred Hitchcock przedstawia jako Karen Lawson / Kate Lawson
- 1989: Detektyw Hunter jako Felicia Green
- 1989: Napisała: Morderstwo jako Vera Gerakaris
- 1990: Inny świat jako Emma Frame Ordway
- 1990–1994: Miasteczko Evening Shade jako Freida Evans
- 1994: Prawo i porządek jako Gwen Young
- 1995: Prawo Burke’a jako Mary Burton
- 1995: Dotyk anioła jako Sandy Latham
- 1995: Napisała: Morderstwo jako Emily Broussard Renwyck
- 1996: Wszystkie moje dzieci jako Madge Sinclair
- 1996: Świat według Dave’a jako Jeanette
- 1996–1997: Karolina w mieście jako
- 1999: Prawo i porządek: sekcja specjalna jako Serena Benson
- 2002: Hej Arnold! jako Pani Vitello (głos)
- 2010–2013: Treme jako ciocia Mimi
- 2019–2022: Russian Doll jako Ruth Brenner
- 2020: Dziewczyny nad wyraz jako Pam Sheard
- 2020: Lepsze życie jako Pani Louise
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Elizabeth Ashley. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
- ↑ Elizabeth Ashley Biography (1939–). Film Reference. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
- ↑ Rex Reed, Brenda, the Second Banana to Lauren Bacall, „The New York Times”, 13 marca 1966 [dostęp 2026-04-02] (ang.).
- ↑ Elizabeth Ashley. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
- ↑ a b c Elizabeth Ashley Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
- ↑ Elizabeth Ashley. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
- ↑ Elizabeth Ashley. goldenglobes.org. [dostęp 2026-04-02]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Elizabeth Ashley w bazie IMDb (ang.)
- Elizabeth Ashley w bazie Filmweb
- Elizabeth Ashley w bazie Notable Names Database (ang.)