Epsilon Lupi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Epsilon Lupi
ε Lup
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wilk
Rektascensja 15h 22m 40,868s[1]
Deklinacja −44° 41′ 22,61″[1]
Paralaksa (π) 0,00637 ± 0,00070[1]
Odległość 512 ± 63 ly
157 ± 19 pc
Wielkość obserwowana 3,366 ± 0,009[1]m
Ruch własny (RA) −22,86 ± 0,67[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −18,87 ± 0,59[1] mas/rok
Prędkość radialna 7,9 ± 4,0[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy B2 IV–V[2]
Temperatura A: 20 800 K
B: 15 500[2] K
Alternatywne oznaczenia
Cordoba Durchmusterung: CD−44°10066
Boss General Catalogue: GC 20659
Katalog Henry’ego Drapera: HD 136504
Katalog Hipparcosa: HIP 75264
Katalog jasnych gwiazd: HR 5708
SAO Star Catalog: SAO 225712
CPD−44°7342

Epsilon Lupi (ε Lup) – gwiazda wielokrotna w gwiazdozbiorze Wilka. Znajduje się około 512 lat świetlnych od Słońca.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to hierarchiczny układ poczwórny. Najjaśniejszy składnik A to gwiazda spektroskopowo podwójna, której składniki obiegają wspólny środek masy w czasie 4,56 doby[2]. Ma obserwowaną wielkość gwiazdową 3,56m[2][3]. Są to gorące gwiazdy typu widmowego B o temperaturze 20 800 K. Przy założeniu, że te składniki są identyczne, każda gwiazda świeci z jasnością 2700 razy większą niż jasność Słońca (uwzględniając emisję w ultrafiolecie) i ma masę około 7,5 masy Słońca. W przestrzeni dzieli je zaledwie 0,11 au. Gwiazdy te wydają się mieć za niską masę, aby wybuchnąć jako supernowa; mogą zakończyć życie jako podwójny biały karzeł. Jeśli jednak karły z czasem zbliżą się, rezultatem może być supernowa typu Ia[2].

Wokół tej pary krąży składnik B, gwiazda o temperaturze ocenianej na 15 500 K, 860 razy jaśniejsza niż Słońce. Ma masę 4,5 M. Okrąża centralną parę w czasie 737 lat po silnie wydłużonej orbicie, oddalając się na 400 au i zbliżając na 42 au (średnio 221 au). Widziana z Ziemi, orbita składnika B jest nachylona pod kątem 118° do sfery niebieskiej[2]. W 2014 od centralnej pary dzieliła go na niebie odległość 0,2 sekundy kątowej[3]. Łączna masa tych trzech gwiazd, obliczona na podstawie parametrów orbity, to 19,9 masy Słońca[2].

Składnik C o wielkości 9,1m[2][3][4] krąży wokół tej trójki w odległości kątowej 26,1″ (pomiar z 2016)[3], co przekłada się na odległość około 4100 au[2]. Pomiary z początku XIX wieku sugerowały, że oddala się on od systemu Epsilon Lupi AB, ale wynikało to z niepewności pomiaru; pomiary przeprowadzone od 1837 do 2010 roku ukazują zgodny ruch w przestrzeni. Jest to gwiazda typu widmowego F0 o masie ocenianej na 1,5 M, okrążająca trzy pozostałe w czasie co najmniej 60 tysięcy lat[2].

Jeszcze dalej, 40″ od składnika Epsilon Lupi A, znajduje się gwiazda D o wielkości 16,2m[3]. Prawdopodobnie jest to niezwiązana z tym systemem gwiazda tła[2]. Według obserwacji z 2010 roku w odległości 0,1″ od centralnej pary miała znajdować się jeszcze gwiazda Ab o wielkości 5,1m[3], jednak obserwacji tej nie udało się później powtórzyć[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Epsilon Lupi w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j k l Jim Kaler: Epsilon Lupi (ang.). STARS, 2015-06-05. [dostęp 2017-09-11].
  3. a b c d e f Mason et al.: WDS J15227-4441AB. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  4. CD−44°10066C w bazie SIMBAD (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]