Etnogeneza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Etnogeneza – proces kształtowania się etnosu grup etnicznych, a według niektórych badaczy także samej grupy etnicznej[1]. Badaniem etnogenezy zajmuje się historia, etnologia, archeologia, antropologia kulturowa, socjologia i językoznawstwo[2]. Termin wywodzi się od neologizmu ethnogenesis użytego pierwszy raz w połowie XIX wieku przez Henry`ego Timroda[3]. Następnie pojęcie przejął świat XX-wiecznych antropologów - akademików[4].

Podstawowe formy etnogenezy to:

  • podział i wykształcenie się odrębnego etnosu (np. hipotetyczny podział Bałtosłowian na Bałtów i Słowian[5])
  • integracja bliskich sobie plemion (np. Polacy jako efekt stopienia się w jeden naród głównie Pomorzan, Polan, Mazowszan, Wiślan i Ślężan, w nieznanym okresie czasu[6])
  • mieszanie się kultur najeźdźców bądź poddanych (Węgrzy, Hiszpanie)
  • konglomerat wielu elementów etniczno-kulturowych (Amerykanie, Brazylijczycy)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Kwaśniewski: etnogeneza. W: Zofia Staszczak: Słownik etnologiczny: terminy ogólne. Warszawa, Poznań: 1987, s. 88-89. ISBN 83-01-07673-9. (pol.).
  2. Mały słownik antropologiczny, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  3. Jennifer Tucker Denton, Henry Timrod's "Ethnogenesis" and the Untold Poetic Voices of the Confederacy's Reverse Epic, 21 maja 2021, ISSN 3736-7684 [dostęp 2022-10-19] (ang.).
  4. Nina Clara Tiesler, The Conceptual History of Ethnogenesis: A Brief Overview, „New Diversities”, 23 nr. 1, 2021, ISSN 2199-8108.
  5. Karolina Borowiec, Kanon wiedzy na temat tzw. etnogenezy Słowian. Czas przełomu, 2012, ISSN 2081-5441 [dostęp 2022-10-19] (pol.).
  6. Jerzy Ronikier, Mit i historia : mitotwórcze funkcje podręczników szkolnych, wyd. 1, [Kraków]: Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2002, ISBN 83-233-1563-9, OCLC 57604755 [dostęp 2022-10-19].