Fiolet metylowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Fiolet metylowy (fiolet metylowy 2B, fiolet zasadowy 1)[1] – mieszanina 3 organicznych związków chemicznych: tetra-, penta- i heksametylowych pochodnych chlorowodorku pararozaniliny, [(NH2C2H4)3C]+Cl[2]. Numer CAS 101357-18-0[2] lub 8004-87-3[3]. Głównym składnikiem jest związek pentametylowy[4], natomiast pochodna w pełni metylowana (chlorowodorek heksametylopararozaniliny) znana jest jako fiolet krystaliczny (lub fiolet zasadowy 3, fiolet gencjanowy i in.)[5]. Jako "fiolet gencjanowy" określa się też mieszaninę fioletu metylowego z fioletem krystalicznym, służącą do sporządzania gencjany[6].

Otrzymywany jest przez przedmuchiwanie powietrza przez roztwór dimetyloaniliny w obecności fenolu, chlorku sodu i soli miedzi(II), co prowadzi do częściowej dealkilacji dimetyloaniliny z wydzieleniem formaldehydu, który ulega kondensacji z aminoanilinami obecnymi w mieszaninie[2].

W stanie stałym jest zielonym krystalicznym proszkiem, natomiast roztwory mają kolor żółty (pH < 0,15) lub fioletowy (pH > 3,2)[4].

Stosowany jest m.in. jako wskaźnik pH (zakres zmiany barwy pH 0,1–2,0)[1] i wskaźnik do wykrywania utleniaczy (ze względu na odbarwianie się w środowisku utleniającym)[7], jako substancja barwiąca denaturat[8] i składnik rysików ołówków kopiowych[9].

Pochodne pararozaniliny wchodzące w skład fioletu metylowego
Liczba grup metylowych 4 5 6
Wzór strukturalny
Methyl Violet 2B.png
Methyl Violet 6B.png
Methyl violet 10B
Wzór sumaryczny C23H26N3Cl C24H28N3Cl C25H30N3Cl
ChemSpider ID 21164086 170606 10588
PubChem ID 196986[10] 11057[11]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Fiolet metylowy (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2013-03-17].
  2. 2,0 2,1 2,2 Thomas Gessner, Udo Mayer: Triarylmethane and Diarylmethane Dyes. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Technology. Weinheim: Wiley, 2005, s. 20–21. DOI:10.1002/14356007.a27.179.
  3. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 3-384.
  4. 4,0 4,1 Methyl Violet 2B (Methyl Violet). W: R. W. Sabnis: Handbook of Biological Dyes and Stains: Synthesis and Industrial Applications. John Wiley and Sons, 2010, s. 309–312. DOI:10.1002/9780470586242. ISBN 9780470586242.
  5. Fiolet metylowy (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2013-03-17].
  6. Farmakopea Polska III, s. 505
  7. Klaus Balser i in.: Triarylmethane and Diarylmethane Dyes. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Technology. Weinheim: Wiley, 2005, s. 15. DOI:10.1002/14356007.a05_419.pub2.
  8. Naim Kosaric i in.: Ethanol. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Technology. Weinheim: Wiley, 2005, s. 38. DOI:10.1002/14356007.a09_587.
  9. Michael Colditz, Ernst Kunkel, Karl-Heinz Bohne: Drawing and Writing Materials. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Technology. Weinheim: Wiley, 2005, s. 4. DOI:10.1002/14356007.a09_037.
  10. Chlorowodorek pentametylopararozaniliny – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  11. Chlorowodorek heksametylopararozaniliny – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.