Gemini 12

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gemini 12
Emblemat Gemini 12
Dane misji
Indeks COSPAR 1966-104A
Zaangażowani  Stany Zjednoczone
Pojazd
Statek kosmiczny Gemini
Masa pojazdu 3762,1 kg
Rakieta nośna Titan II
Załoga
Zdjęcie Gemini 12
Załoga Gemini 12 – Edwin Aldrin i Jim Lovell
Załoga Edwin Aldrin
Jim Lovell
Start
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station
Początek misji 11 listopada 1966 (20:46:33.419 UTC)
Wyjścia w przestrzeń kosmiczną 1.: 02:29
2.: 02:06
3.: 00:55
razem: 05:30:00
Orbita okołoziemska
Apogeum 270,6 km
Perygeum 160,8 km
Okres orbitalny 88,87 min
Inklinacja orbity 28,87°
Lądowanie
Miejsce lądowania 24°35′N 69°57′W/24,583333 -69,950000
Lądowanie 15 listopada 1966 (19:21:04 UTC)
Czas trwania misji 3 dni, 22 h, 34 min, 31 s[1]
Przebyta odległość 2 574 950 km[1]
Liczba okrążeń Ziemi 59
Program Gemini

Gemini 12 – dziesiąty, a zarazem ostatni, załogowy lot kosmiczny w ramach programu Gemini. Ze względu na problemy, które wystąpiły w kilku poprzednich misjach, skoncentrowano się na EVA. Była to jedyna misja , podczas której odbyły się aż trzy wyjścia w otwartą przestrzeń kosmiczną[1].

Załoga[edytuj]

Załoga podstawowa[edytuj]

Załoga rezerwowa[edytuj]

CapCom[edytuj]

Dokowanie[edytuj]

  • dokowanie: 12 listopada 1966 – 01:06:00 UTC
  • separacja: 13 listopada 1966 – 20:18:00 UTC

Spacery kosmiczne[edytuj]

NASA źle skalkulowała wysiłek potrzebny do wyjścia w przestrzeń kosmiczną. Astronauta Aldrin został poddany treningowi symulującemu spacer kosmiczny. W skafandrze został umieszczony w basenie, gdzie mógł pływać niczym w stanie nieważkości. Nauczył się ograniczać ruchy. Gemini 12 został wyposażony w zewnętrzne barierki i uchwyty, które pomogły pozostać astronaucie w żądanym miejscu[2].

  • Aldrin – EVA 1 – (stand up)
    • początek: 12 listopada 1966, 16:15:00 UTC
    • koniec: 12 listopada 1966, 18:44:00 UTC
    • czas trwania: 2 godziny 29 minut
  • Aldrin – EVA 2
    • początek: 13 listopada 1966, 15:34:00 UTC
    • koniec: 13 listopada 1966, 17:40:00 UTC
    • czas trwania: 2 godziny 6 minut
  • Aldrin – EVA 3 (stand up)
    • początek: 14 listopada 1966, 14:52:00 UTC
    • koniec: 14 listopada 1966, 15:47:00 UTC
    • czas trwania: 55 minut

Cele misji[edytuj]

Celem ostatniej misji programu Gemini było udowodnienie, iż astronauci mogą łatwo i efektywnie pracować poza pokładem statku. W tym celu na zewnątrz kapsuły zostały dodane nowe ulepszone zaczepy oraz wprowadzono trening w środowisku podwodnym, które miało symulować warunki nieważkości. Trening ten jest wykorzystywany do dziś. Ponad dwugodzinny spacer kosmiczny Aldrina, podczas którego fotografował gwiazdy, odebrał z zewnątrz statku pułapkę na mikrometeoryty i wykonywał inne czynności, ostatecznie udowodnił wykonalność spacerów kosmicznych. Dwa kolejne EVA poszły łatwo, jak również zbliżenie i dokowanie do pojazdu-celu Agena (które z powodu awarii radaru zbliżeniowego musiało zostać przeprowadzone częściowo ręcznie). Podniesienie orbity nie powiodło się z powodu awarii silników pojazdu-celu.

Agena Target Vehicle

Start[edytuj]

Lot Gemini 12 rozpoczął się 11 listopada 1966 roku o godzinie 20:46:33 UTC. Półtorej godziny wcześniej wystartowała Agena[1].

Przebieg misji[edytuj]

Astronauci wykonali 59 okrążeń Ziemi w ciągu ponad 94 godzin. Perygeum orbity znajdowało się na wysokości 161 km (po zmianie orbity 296 km), apogeum 281 km (po zmianie orbity 296 km)[3]. Po czterech godzinach od startu Lovell i Aldrin połączyli się z Ageną. Po kilku godzinach uruchomili jej silnik, przenosząc się na wyższą orbitę. Pierwszy dzień misji zakończyła EVA, podczas której Aldrin przez 2 godziny i 29 minut stał w otwartym włazie kapsuły. W czasie gdy statki znajdowały się na oświetlonej części orbity, astronauta zainstalował poręcz łączącą Gemini i Agenę, która miała mu ułatwić późniejsze prace w przestrzeni kosmicznej. Pozostawał połączony ze statkiem nylonową liną oraz łączami systemu podtrzymywania życia, komunikacyjnego i elektrycznego[1]. Drugiego dnia, posługując się silnikiem Ageny, astronauci obniżyli orbitę. Aldrin wykonał kolejny spacer kosmiczny, trwający 2 godziny i 6 minut. Tym razem wyszedł na zewnątrz kapsuły, ale cały czas pozostawał podłączony do systemów statku. Jednym z jego zadań było (podobnie jak podczas misji Gemini 11) połączenie statków Gemini i Agena liną, tak by mogły wirować wokół wspólnego środka masy. Następnie astronauta testował metody poruszania się w stanie nieważkości, sprawdzając, w jakim stopniu zainstalowana wcześniej poręcz oraz zaczepy na nogi ułatwiają mu ruch. Kolejny spacer kosmiczny Aldrina nastąpił trzeciego dnia misji, jednak tym razem astronauta przez cały czas (55 minut) pozostawał w otwartym włazie kapsuły. Jego głównym zadaniem było robienie zdjęć oraz pozbycie się zbędnego wyposażenia, używanego podczas poprzednich wyjść w otwartą przestrzeń kosmiczną. W ciągu trzech spacerów Aldrin spędził poza statkiem w sumie 5,5 godziny, co oznaczało znaczny postęp w stosunku do wszystkich wcześniejszych misji[1].

Wodowanie[edytuj]

Misja zakończyła się kontrolowanym przez komputer pokładowy, idealnym wejściem w atmosferę Ziemi, co stanowiło bardzo udane zakończenie programu. Gemini 12 wodował na Atlantyku 15 listopada 1966 roku o godzinie 19:21:04 UTC w odległości 4,8 km od zaplanowanego miejsca[1].

Podsumowanie[edytuj]

Doświadczenia zebrane w czasie dotychczasowych lotów pozwoliły na przygotowanie misji w sposób wyjątkowo staranny. Działalność astronauty na zewnątrz pojazdu zakończyła się pełnym sukcesem. Aldrin dysponował dużymi ułatwieniami. Korzystał z licznych zaczepów, uchwytów i stopni zamontowanych na zewnątrz pojazdu. Niezależnie od tego wykonywał wszystko czynności bardzo wolno. Dzięki temu nie odczuwał zmęczenia. Połączenie pojazdów wykonał bez żadnych trudności[4].

Insygnia misji[edytuj]

Kolory loga misji są nawiązaniem do daty misji, która odbyła się w okresie Halloween. Rzymskie cyfry XII są umieszczone w miejscu, w którym znajdowałyby się na tarczy zegara – to symbol tego, iż misja Gemini 12 była ostatnią misją w programie. Żółty łuk po lewej symbolizuje Księżyc – cel programu Apollo, następcy Gemini[5].

Lokalizacja statku[edytuj]

Po siedmiu latach spędzonych w muzeum transportu i technologii w Auckland w Nowej Zelandii, kapsuła powróciła do Stanów Zjednoczonych. Aktualnie jest na wystawie w Adler Planetarium w Chicago.

Przypisy

  1. a b c d e f g Steve Whitfield: Gemini. Historia podboju Kosmosu. Warszawa: Prószyński Media Sp. z o.o., 2012, s. 39-41. ISBN 978-83-7648-761-8.
  2. T. A. Heppenheimwr: P. Warszawa: Wydawnictwo Amber Sp. z o.o., 1997, s. 263. ISBN 83-7169-852-6.
  3. Edmund Staniewski, R Pawlikowski: 15 lat podboju kosmosu 1957– 1972. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974, s. 175-182.
  4. Olgierd Wołczek. Po Merkurym były Bliźnięta. „Astronautyka”. 1 (34), s. 3-12. Polskie Towarzystwo Astronautyczne (pol.). 
  5. Eugene Dorr: Gemini 12 (ang.). Spaceflight Mission Patches. [dostęp 2012-12-12].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]