Gerrymandering

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykład ukazujący wpływ zmian granic okręgów wyborczych na wyniki wyborów: z lewej strony głosy w czterech okręgach są wyrównane, na środkowym diagramie w trzech okręgach wygrywają zwolennicy fioletowych, natomiast z prawej strony w trzech okręgach wygrywają zwolennicy zielonych
Artykuł w Boston Gazette z 26 marca 1812, w którym po raz pierwszy użyto słowa Gerry-mander
Okręg wyznaczony przez Gerry’ego ma kształt smoka (powiększenie powyższej grafiki)

Gerrymandering – termin oznaczający manipulowanie przebiegiem granic okręgów wyborczych, najczęściej w celu uzyskania korzystnego wyniku przez partię mającą wpływ na kształtowanie ordynacji wyborczej. Jest to także szczególne pole badawcze geografii wyborczej, poświęcone systematycznym studiom nad wpływem ukształtowania okręgów wyborczych na wyniki głosowania i dokumentowaniem przypadków nadużyć w tym zakresie.

Nazwa pochodzi od słowa „gerrymander”, którym w języku angielskim przyjęto nazywać okręgi wyborcze o dziwnych kształtach stworzone w wyniku takich manipulacji. Termin ten powstał przez połączenie nazwiska Elbridge’a Gerry’ego (amerykańskiego polityka z Partii Demokratyczno-Republikańskiej, 1744–1814) ze słowem salamandra. To właśnie zwierzę miał przypominać kształt jednego z okręgów, który Gerry, jako gubernator stanu Massachusetts, wykreślił na mapie wyborczej tak, aby zwiększyć szanse wyborcze kandydatów wystawionych przez jego partię.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

O próbę manipulowania w ten sposób wynikami wyborów publicyści podejrzewają partię Prawo i Sprawiedliwość, w związku z wyborami samorządowymi 2018 i projektem zmiany ustroju miasta stołecznego Warszawy[1][2].

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rafał Zychal: Gerrymandering. Jak politycy decydują za wyborców. Onet.pl. [dostęp 2017-02-04]
  2. Warszawa powiększy się o 18 gmin? PiS szykuje zmiany w okręgach. Wiadomości TVN Warszawa. [dostęp 2017-02-04]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arkadiusz Żukowski: „Gerrymandering – manipulacja granicami okręgów wyborczych w systemach demokratycznych”, [w:] Mariusz Kowalski (red.), Przestrzeń wyborcza Polski. IGiPZ PAN, Warszawa 2003, s. 179–190.