Gerrymandering

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykład ukazujący wpływ zmian granic okręgów wyborczych na wyniki wyborów: z lewej strony głosy w czterech okręgach są wyrównane, na środkowym diagramie w trzech okręgach wygrywają zwolennicy fioletowych, natomiast z prawej strony w trzech okręgach wygrywają zwolennicy zielonych
Artykuł w Boston Gazette z 26 marca 1812, w którym po raz pierwszy użyto słowa Gerry-mander
Okręg wyznaczony przez Gerry’ego ma kształt smoka (powiększenie powyższej grafiki)

Gerrymandering – termin oznaczający manipulowanie przebiegiem granic okręgów wyborczych, najczęściej w celu uzyskania korzystnego wyniku przez partię mającą wpływ na kształtowanie ordynacji wyborczej[1]. Jest to także szczególne pole badawcze geografii wyborczej, poświęcone systematycznym studiom nad wpływem ukształtowania okręgów wyborczych na wyniki głosowania i dokumentowaniem przypadków nadużyć w tym zakresie.

Nazwa pochodzi od słowa „gerrymander”, którym w języku angielskim przyjęto nazywać okręgi wyborcze o dziwnych kształtach stworzone w wyniku takich manipulacji. Termin ten powstał przez połączenie nazwiska Elbridge’a Gerry’ego (amerykańskiego polityka z Partii Demokratyczno-Republikańskiej, 1744–1814) ze słowem salamandra. To właśnie zwierzę miał przypominać kształt jednego z okręgów, który Gerry, jako gubernator stanu Massachusetts, wykreślił na mapie wyborczej tak, aby zwiększyć szanse wyborcze kandydatów wystawionych przez jego partię[2].

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Przykładem gerrymanderingu były zmiany w ordynacji wyborczej dokonane w 2011 podczas rządów koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego[3].

O próbę manipulowania w ten sposób wynikami wyborów publicyści podejrzewają partię Prawo i Sprawiedliwość, w związku z wyborami samorządowymi 2018 i projektem zmiany ustroju miasta stołecznego Warszawy[4][5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Heywood, Politologia, Warszawa 2011, s. 379.
  2. D. Robertson, Słownik polityki, Warszawa 2009, s. 127.
  3. M. Wałdoch, Zmiana ordynacji wyborczej jako determinanta życia politycznego społeczności lokalnych w pięciu miastach pomorskich (2006–2014), „Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość”, 2016, t. 13, s. 243-253.
  4. Rafał Zychal: Gerrymandering. Jak politycy decydują za wyborców. Onet.pl. [dostęp 2017-02-04]
  5. Warszawa powiększy się o 18 gmin? PiS szykuje zmiany w okręgach. Wiadomości TVN Warszawa. [dostęp 2017-02-04]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]