Gołąbek winnoczerwony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołąbek winnoczerwony
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj gołąbek
Gatunek gołąbek winnoczerwony
Nazwa systematyczna
Russula vinosa Lindblad
Fl. Crypt. Cell. Toulouse: 57 (1901)
Synonimy

Russula decolorans var. obscura Romell,
Russula obscura (Romell) Peck

Gołąbek winnoczerwony: drugie zdjęcie
2007-08-25 Russula vinosa Lindblad 83676.jpg

Gołąbek winnoczerwony (Russula vinosa Lindblad) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Polską nazwę podała Alina Skirgiełło w 1991 r.[2] Niektóre synonimy naukowe[3]:

  • Russula decolorans var. obscura Romell
  • Russula obscura (Romell) Peck 1906
  • Russula vinosa Lindblad 1901, subsp. vinosa

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5-12 cm. Za młodu łukowaty, później płasko rozpostarty i wklęsły, twardy i mięsisty. Dość długo ma podwinięty brzeg. Skórka gładka, dająca się ściągnąć do 1/3 średnicy kapelusza. Ubarwienie dość zmienne: od różowofioletowego i winnoczerwonego przez brązowoczerwony do brudnofioletowego. U starszych grzybów kolor blednie, stając się ochrowobrązowy a nawet oliwkowy[4].

Blaszki

Dość grube i wolne przy trzonie. U młodych grzybów białe, potem jasnoochrowe, z czasem siwieją[4].

Trzon

Wysokość 4-6 cm, szerokość do 2,5 cm, walcowaty, twardy i pełny, ale z czasem staje się gąbczasty. Kolor biały, miejscami puprupowo nabiegły, u starszych okazów siwiejący[4].

Miąższ

Biały, u starszych okazów szarzejący. Również po przełamaniu szarzeje (czasami różowieje) i jest to jedna z cech różniących ten gatunek od podobnych[5].

Wysyp zarodników

Jasnoochrowy. Zarodniki o kształcie od elipsoidalnego do szerokojajowatego, o powierzchni brodawkowato-kolczastej. Brodawki są niewielkie, igiełkowate[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie, Ameryce Północneji Środkowej i Azji (Chiny)[7] . W Europie Środkowej jest pospolity, z wyjątkiem terenów o podłożu wapiennym[8]. W Polsce również jest pospolity[9].

Występuje pod świerkami, w lasach świerkowych lub z domieszką świerka, głównie na glebach kwaśnych, zarówno w miejscach suchych, jak i bardziej wilgotnych[8].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny[9].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Łatwo może być pomylony z innymi gołąbkami, np. z gołąbkiem słodkawym (Russula integra), czy gołąbkiem płowiejącym (Russula paludosa). Najbardziej charakterystycznymi cechami odróżniającymi gołąbka winnoczerwonego od innych podobnych jest szarzenie trzonu i miąższu po przełamaniu oraz urzeźbienie zarodników[6][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  2. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  4. a b c Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. a b Na grzyby. [dostęp 2011-09-19].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].
  8. a b c Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowe. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  9. a b Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.