Goryczuszka czeska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Goryczuszka czeska
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj goryczuszka
Gatunek goryczuszka czeska
Nazwa systematyczna
Gentianella bohemica Skalický
Preslia 41: 144 1969
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Goryczuszka czeska (Gentianella bohemica Skalický) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych. Endemit Masywu Czeskiego. W Polsce jest gatunkiem bardzo rzadkim; rośnie tylko w Sudetach Środkowych[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty
Łodyga
Wyprostowana, rozgałęziona, o 5-8 węzłach, do 45 cm wysokości.
Liście
Liście odziomkowe wąskojajowate do łopatkowatych, obumierają przed kwitnieniem. Liście łodygowe lancetowate do trójkątnolancetowatych, 3-4 razy dłuższe niż szersze, dłuższe od międzywęźli, najszersze w swej dolnej części, zaostrzone[4].
Kwiaty
5-krotne, zebrane w wiechę. Kielich długości 13-19 mm, o nagich ząbkach. Ząbki dłuższe od rurki, podwinięte na brzegach. Korona dzwonkowatolejkowata, niebieskofioletowa, długości 20-35 mm. Łatki korony do 1 cm długości. Słupek na trzonku o długości 4-7 mm.
Owoc
Torebka otwierająca się dwiema klapami. Nasiona jajowate, jasnobrązowe, długości około 0,8 mm i szerokości około 0,7 mm, z delikatnym, dołkowatym urzeźbieniem.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina dwuletnia, hemikryptofit. Rośnie na łąkach, murawach, pastwiskach, zwłaszcza w murawach bliźniczkowych i murawach kserotermicznych. Kwitnie od sierpnia do października.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w grupie gatunków zagrożonych (EN)[4] oraz na polskiej czerwonej liście w tej samej kategorii[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-03-16] (ang.).
  3. Gentianella bohemica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b c Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  5. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.