Masyw Czeski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Masyw Czeski
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Kraina Rudaw, Sudety, Płyta Czeska, Kraina Szumawska, Wyżyna Berounki, Wyżyna Czeskomorawska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Czechy
Polska
woj. dolnośląskie
woj. opolskie
Niemcy
Saksonia
Bawaria
Austria
Górna Austria
Dolna Austria

Masyw Czeski (czes. Český masiv, Česká vysočina, niem. Böhmische Masse) – prowincja fizycznogeograficzna i jednocześnie jednostka geologiczna w Europie Środkowej.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem fizycznogeograficznym Masyw Czeski (33) to prowincja fizycznogeograficzna w składzie Pozaalpejskiej Europy Środkowej, w paśmie zrębowych gór i wyżyn wypiętrzonych w orogenezie hercyńskiej. Masyw Czeski ma postać czworokątnego bloku o podniesionych brzegach, tworzących góry zrębowe, które przekraczają wysokość 1000 m n.p.m.. Przeważająca większość Masywu leży na terenie Czech, zaś zewnętrzne skrajne pasma górskie – częściowo na terenie Austrii (masyw granitowo-gnejsowy), Niemiec i Polski.

Regionalizacja Masywu Czeskiego[edytuj | edytuj kod]

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Mapa waryscyjskich masywów w Europie Środkowej. Z prawej strony Masyw Czeski

Pod względem geologicznym Masyw Czeski to zdyslokowany tektonicznie blok, złożony z masywów zbudowanych ze skał metamorficznych, magmowych i częściowo osadowych wieku prekambryjskiego i paleozoicznego, a także nałożonych częściowo na starszy fundament pokrywy skał osadowych karbońskich, permskich i mezozoicznych.

Duże obszary, zwłaszcza w północnych Czechach przykryte są piaskowcami górnokredowymi należącymi do Płyty Czeskiej. Nie wchodzą one w skład Masywu Czeskiego w sensie geologicznym, tworząc wyższe piętro strukturalne. Jeszcze wyższe piętro tworzą bazalty należące do środkowoeuropejskiej prowincji bazaltowej oraz osady trzeciorzędowe i czwartorzędowe przykrywające w wielu miejscach skały podłoża.

Masyw Czeski uważany jest, wraz z platformą wschodnioeuropejską, za krystaliczny fundament Europy – jej najstarszą część.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Jaromír Demek i in.: Geomorfologie Ćeských zemí, Nakladatelství Ćeskoslovenské Akademie Věd, Praha 1965
  • Josef Svoboda i in.: Regionální geologie ČSSR, Díl I Český masív, sv. 1 Krystalinikum, Úúg, Praha 1964