Granat (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Granat
Ilustracja
Punica granatum
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

mirtowce

Rodzina

krwawnicowate

Rodzaj

granat

Nazwa systematyczna
Punica L.
Sp. Pl. 472. 1 Mai 1753
Synonimy

Socotria G. M. Levin[3]

Granat, granatowiec (Punica L.) – rodzaj drzew i ciernistych krzewów z rodziny krwawnicowatych. Obejmuje jedynie dwa gatunki – granat właściwy P. granatum ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, sięgający na wschodzie po Himalaje, oraz Punica protopunica, będący endemitem wysp Sokotra[4]. Bardzo nieliczny i zagrożony P. protopunica jest prawdopodobnie przodkiem uprawianego już powszechnie w starożytności granatu właściwego. Roślina ceniona dla jadalnych owoców, bogatych w antyoksydacyjne polifenole i witaminę C. Używana też jako lecznicza. Trwały kielich tego owocu miał być inspiracją dla korony biblijnego króla Salomona i w konsekwencji późniejszych wzorów tego atrybutu władzy[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy i drzewa o wysokości do 6 m, często cierniste[4].
Liście
Sezonowe, naprzemianległe, pojedyncze i całobrzegie[4], na szczycie z pojedynczym miodnikiem wydzielającym nektar[5].
Kwiaty
Tworzą się pojedynczo lub zebrane po kilka. Kielich tworzy 5–7 równych działek u dołu zrośniętych w rurkę, czerwono zabarwionych. Płatków korony także jest 5–7, są one delikatne i pomarszczone, czerwone, rzadko białe. Pręciki są liczne. Dolna zalążnia powstaje z 8–12 owocolistków zawierających bardzo liczne zalążki, zwieńczona jest pojedynczą szyjką z klapowanym znamieniem[4].
Owoce
Mięsiste jagody o owocni od zewnątrz skórzastej i grubej[6], czerwonej, fioletowej, purpurowej, brązowej lub żółtej, zwieńczonej trwałym kielichem[4][6]. Nasiona twarde, liczne upakowane są w komorach porozdzielanych ścianami. Od zewnątrz pokryte są soczystymi osnówkami[4][6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna

Rodzaj należący do rodziny krwawnicowatych (Lythraceae)[2][5], w niektórych ujęciach systematycznych wyodrębniany do własnej rodziny Punicaceae[5].

Wykaz gatunków

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-21] (ang.).
  3. Genus Punica L.. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2022-01-22].
  4. a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 312. ISBN 0-333-73003-8.
  5. a b c d David J. Mabberley: Mabberley’s Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 772. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b c Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 270. ISBN 83-214-1305-6.