Harwardzkie komputery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pickering i jego „harem” stoją naprzeciwko budynku Harvard College Observatory, 13 maja 1913 roku

Harwardzkie komputery – grupa kobiet zatrudnionych przez Edwarda Pickeringa do katalogowania gwiazd Drogi Mlecznej. Wśród tych kobiet były Williamina Fleming, Annie Jump Cannon, Henrietta Swan Leavitt i Аntonia Maury. Zespół ten jest znany jako „harem Pickeringa” lub z większym szacunkiem, jako harwardzkie komputery[1]. Jest to jeden z przykładów tzw. „efektu haremu” w historii i socjologii nauki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Edward Charles Pickering (dyrektor Obserwatorium Uniwersytetu Harvarda od 1877 do 1919) postanowił zatrudnić kobiety jako wykwalifikowanych pracowników do przetwarzania danych astronomicznych. Wydaje się, że kilka czynników przyczyniło się do decyzji Pickeringa, by zatrudnić kobiety zamiast mężczyzn. Mężczyźni zarabiali znacznie więcej niż kobiety, dlatego dysponując tym samym budżetem, można było zatrudnić więcej pracownic. Było to bardzo ważne w czasach, gdy ilość dostępnych danych astronomicznych przekraczała możliwości obserwatorium w zakresie ich przetwarzania[2].

Harwardzkie komputery, około 1890. Trzecia z lewej, z lupą powiększającą to Аntonia Maury; Williamina Fleming stoi w centrum
Początek pracy Ms. Leavitt donoszącej o odkryciu zależności między jasnością a okresem cefeid, opublikowanej w Annals of the Harvard College Observatory w 1908

Pierwszą zatrudnioną kobietą była Williamina Fleming, która pracowała jako pokojówka Pickeringa. Wygląda na to, że Pickering był już mocno niezadowolony ze swoich męskich pomocników i stwierdził, że nawet jego pokojówka mogłaby zrobić lepszą pracę. Nie pomylił się, bo Fleming wykonywała swoją pracę bardzo efektywnie. Gdy obserwatorium Harvarda otrzymało w 1886 hojne darowizny od wdowy po Henrym Draperze, Pickering postanowił zatrudnić więcej pracowników, a Fleming mianował kierowniczką zespołu.

Praca zespołu[edytuj | edytuj kod]

Efektem pracy kobiecych „komputerów” był opublikowany przez Pickeringa w 1890 roku pierwszy katalog Henry’ego Drapera, zawierający ponad 10 tysięcy gwiazd, zawierający również ich widma. Pickering postanowił zatrudnić Аntonię Maury, absolwentkę Vassar College, do przekatalogowania niektórych gwiazd. Maury postanowiła pójść o krok dalej i ulepszyła cały system klasyfikacji. Został on opublikowany w 1897 roku, ale był w dużej mierze ignorowany. Potem Pickering postanowił zatrudnić Cannon, absolwentkę Wellesley College, do klasyfikowania południowych gwiazd. Podobnie jak Maury, Cannon zaproponowała kolejny system klasyfikacji widm i wymyśliła typ widmowy, który jest podstawą systemu stosowanego obecnie.

Astronomki te były autorkami wielu innych przełomowych odkryć. Na przykład Henrietta Leavitt odkryła zależność między jasnością cefeid a okresem zmian ich jasności, co pozwoliło „wyskalować” Wszechświat: odtąd znając okres zmian cefeidy znajdującej się w odległej galaktyce można – porównując jej obserwowaną jasność do znanej jasności absolutnej – wyznaczyć odległość galaktyki.

Chociaż niektóre z pracownic Pickeringa były absolwentkami studiów astronomicznych, ich wynagrodzenia były podobne do zarobków niewykwalifikowanych pracowników. Zarabiały one zwykle od 25 do 50 centów na godzinę, więcej niż robotnik, ale mniej niż przeciętny urzędnik[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kristine M. Larsen: Cosmology 101. Greenwood Publishing Group, 2007. ISBN 0-313-33731-4.
  2. Margaret W. Rossiter: Women Scientists in America. T. 1. JHU Press, 2006. ISBN 0-8018-5711-2.
  3. George Johnson: Miss Leavitt's Stars. W. W. Norton & Company, Incorporated, 2006. ISBN 0-393-32856-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]