Antrim (hrabstwo)
| hrabstwo | |||||
 Krajobraz Glens of Antrim | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Prowincja | |||||
| Siedziba |
Carrickfergus (do 1847) | ||||
| Powierzchnia |
3045 km²[a] | ||||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||||
Położenie na mapie Irlandii Północnej
| |||||
Antrim (ang. County Antrim, irl. Contae Aontroma) – jedno z sześciu hrabstw Irlandii Północnej (Wielka Brytania), a jedno z dziewięciu wchodzących w skład tradycyjnej irlandzkiej prowincji Ulster[1]. Jest to najludniejsze hrabstwo Irlandii Północnej, w 2021 roku zamieszkane przez 651 321 osób (34% ogółu)[2], a drugie pod względem powierzchni (3045 km², 22% ogółu[a])[3].
Hrabstwo zostało utworzone w 1570 roku[4]. W 1921 roku, wraz z podziałem wyspy, weszło w skład Irlandii Północnej[1]. Utraciło funkcję administracyjną w 1973 roku, kiedy to wprowadzono podział na dystrykty[5], zachowało jednak rolę ceremonialną[6].
Ośrodkiem administracyjnym hrabstwa były kolejno – Carrickfergus (do 1847 roku), Belfast (do 1898 roku[b]) i ostatecznie Ballymena[5].
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Położone w północno-wschodniej części Irlandii Północnej, nad Oceanem Atlantyckim, Kanałem Północnym i zatoką Belfast Lough, zajmuje obszar na północ i wschód od jeziora Lough Neagh. Na zachodzie rzeka Bann wyznacza granicę z hrabstwem Londonderry, a na południu rzeka Lagan – z hrabstwem Down. Należący do hrabstwa przylądek Torr Head jest najbliższym Wielkiej Brytanii punktem na wyspie, oddalony o 21 km od szkockiego Mull of Kintyre[5].
Północno-wschodnią część hrabstwa zajmuje płaskowyż Antrim Mountains[5], którego krajobraz urozmaicony jest przez doliny Glens of Antrim[1]. Na północnym wybrzeżu znajduje się Grobla Olbrzyma, formacja skalna wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[5].
W granicach hrabstwa znajduje się większa część Belfastu, stolicy i największego miasta Irlandii Północnej[c][7]. Inne ważniejsze miasta to: Antrim, Ballymena, Carrickfergus Larne, Lisburn i Newtownabbey[1][8].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b W granicach administracyjnych w 1971 roku, nie uwzględniając zatem Belfastu, który stanowił wówczas odrębną jednostkę[3].
- ↑ W 1898 roku Belfast został wyodrębniony jako osobna jednostka administracyjna (county borough)[5].
- ↑ Do hrabstwa Antrim należy część Belfastu położona na lewym brzegu rzeki Lagan, wraz z jego centrum; część prawobrzeżna należy do hrabstwa Down[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d John Cannon: The Oxford Companion to British History. Oxford University Press, 2002, s. 39, 691, 940. ISBN 978-0-19-860872-1. (ang.).
- ↑ Census 2021: Flexible Table Builder. NISRA. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
- ↑ a b Census of population 1971: Summary tables: Northern Ireland. NISRA. s. 21. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
- ↑ T. W. Moody (red.), F. X. Martin (red.), F. J. Byrne (red.): A New History of Ireland. T. IX: Maps, Genealogies, Lists: A Companion to Irish History, Part II. Oxford University Press, 2011, s. 43, 108. ISBN 978-0-19-959306-4.
- ↑ a b c d e f Antrim, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ Antrim Lieutenancy. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
- ↑ Belfast, County Antrim. A vision of Ireland through time. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
- ↑ The Columbia Gazetteer of the World: A to G. Saul Bernard Cohen (red.). Columbia University Press, 1998, s. 127–128. ISBN 0-231-11040-5.
- ↑ Interactive County Map. Wikishire. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
