Iljas Churi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iljas Churi podczas Targów Książki w Göteborgu, 2008

Iljas Churi (arab. إلياس خوري Ilyās H̱ūrī) (ur. w 1948 r. w Bejrucie) – prozaik, krytyk literacki, publicysta i intelektualista libański tworzący w języku arabskim. Autor kilkunastu powieści, z których część została przetłumaczona na języki obce. W latach 2003-2009 był redaktorem "Al-Mulhak as-Sakafi", tygodniowego dodatku kulturalnego do libańskiego dziennika "An-Nahar".

Wychował się w rodzinie chrześcijańskiej w bejruckiej dzielnicy Al-Aszrafijja, jednak wcześnie zbuntował się przeciw temu środowisku[1]. W latach 70. pracował dla bejruckich instytucji Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Uczestniczył w zakładaniu palestyńskiego pisma "Al-Karmal" (1981) przez Mahmuda Darwisza[2]. Brał czynny udział w libańskiej wojnie domowej (1975-1990), co odzwierciedliło się m.in. w quasiautobiograficznej powieści Al-Dżabal al-Saghir ['Mała Góra'] z 1977 r. oraz artykułach prasowych.

Pisarstwo Iljasa Churiego jest ściśle związane z Bejrutem, zwłaszcza w okresie libańskiej wojny domowej. W powieści Al-Wudżuh al-bajda ['Białe twarze'] symbolizują ją pobladłe cienie ludzi, a w Rihlat Ghandi as-Saghir ['Podróż Małego Ghandiego'] czarne wojskowe buty wroga[1]. Bohaterem powieści Jalu ['Jalo'] z 2002 r. jest młody Asyryjczyk wychowany w kulturze przemocy, który mając za sobą bolesne doświadczenia jako bojownik chrześcijańskich Sił Libańskich, nie potrafi się odnaleźć w powojennej rzeczywistości Libanu. Inna ważna powieść Churiego, Bab asz-Szams ['Brama Słońca'] z 1998, zekranizowana przez egipskiego reżysera Jusriego Nasr Allaha, osnuta jest na kanwie wydarzeń konfliktu palestyńsko-izraelskiego; jej ramą są opowieści snute w szpitalu w Szatili (Bejrut) przez Chalila Junusowi, znajdującemu się w śpiączce przywódcy palestyńskiego ruchu oporu.

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • An ilakat ad-da'ira (1975)
  • Al-Dżabal as-Saghir (1977) ['Mała Góra']
  • Abwab al-madina (1981) ['Bramy miasta']
  • Al-Wudżuh al-bajda (1981) ['Białe twarze']
  • Rihlat Ghandi as-saghir (1989) ['Podróż Małego Ghandiego']
  • Mamlakat al-ghuraba (1993) ['Królestwo obcych']
  • Madżma al-asrar (1994) ['Skarbnica tajemnic']
  • Bab asz-Szams (1998) ['Brama Słońca']
  • Ra'ihat as-sabun (2000) ['Zapach mydła']
  • Jalu (2002) ['Jalo'] (przekład pol. Jalo [2014], Wydawnictwo Karakter, tłum. Marcin Michalski)
  • Ka-annaha na'ima (2007) ['Jak gdyby spała']
  • Sinalkol (2012) ['Sinalcol']

Opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • Al-Mubtada wa-al-chabar (1984) ['Podmiot i orzeczenie']

Teksty krytyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Tadżribat al-bahs an ufuk (1974)
  • Dirasat fi nakd asz-szir (1979) ['Studia z krytyki poezji']
  • Az-Zakira al-mafkuda (1982) ['Utracona pamięć']
  • Zaman al-ihtilal (1985) ['Czas okupacji']

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Amyuni, M.T. "Khūrī, Ilyās [Elias Khoury] (1948– )", w: The Routledge Encyclopedia of Arabic Literature, red. J.S. Meisami, P. Starkey, London-New York, Routledge, 2010, s. 447.
  2. "Elias Khoury: Myth and memory in the Middle East" http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/elias-khoury-myth-and-memory-in-the-middle-east-515728.html, 18.10.2005