Indoktrynacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Indoktrynacja (łac. doctrina – nauka) – świadomy i systematyczny proces, którego celem jest wpojenie człowiekowi określonych ideologii, poglądów lub przekonań[1], korzystający z propagandy.

Indoktrynacja może być przeprowadzana przez m.in. środki masowego przekazu oraz system oświaty[1].

9-letnie dziewczynki w ekstazie podczas chrześcijańskiego nabożeństwa.

Określenie to stosowane jest na przykład w odniesieniu do działań Kościołów i związków wyznaniowych, systemu państwowego w krajach totalitarnych, czasem innych – w sensie negatywnym. Istotną cechą indoktrynacji jest świadome pozbawianie odbiorców wiedzy o kierunkach przeciwnych do promowanych. Daniel Dennett uważa, że w epoce informacji cyfrowej, instytucje religijne nie będą w stanie dłużej ukrywać prawdy. Jego zdaniem religie, to naturalne zjawisko[2][3], a w szkole nie powinna być nauczana jedna religia, ale religioznawstwo[4]. Według Richarda Dawkinsa oraz Lawrance'a Kraussa, dzieci powinny być chronione przed religijną indoktrynacją w szkole[5]. Jacek Hołówka, profesor etyki i filozofii, uważa, że należy zażądać, aby relgia w szkole została zastąpiona religioznawstwem[6]. Religijną indoktrynację w szkole krytykowali również Jan Hartman[7] oraz Jan Woleński[8].

Typowym przykładem stosowania indoktrynacji jest niemiecka hitlerowska organizacja młodzieżowa Hitlerjugend. Również radziecki okupant na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej prowadził komunistyczną indoktrynację ludności.

Współczesnym przykładem indoktrynacji jest system oświaty w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej, gdzie u dzieci w wieku kilku lat rozpoczyna się proces wychowywania ideologicznego, polegający m.in. na wprowadzaniu do placówek oświatowych przedmiotów typu „dzieciństwo wielkiego wodza[9].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Wincenty Okoń: Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie "Żak", 2001, s. 136. ISBN 83-88149-41-5.
  2. CHURCHES CAN NO LONGER HIDE THE TRUTH: DANIEL DENNETT ON THE NEW TRANSPARENCY (ang.). 2015-05-04. [dostęp 2017-03-30].
  3. Daniel Dennet jest autorem książki Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne
  4. TED: Let's teach religion — all religion — in schools (ang.). 2006-02. [dostęp 2017-03-30].
  5. Richard Dawkins: Children need to be ‘protected’ from religion (ang.). 2015-02-24. [dostęp 2017-03-30].
  6. Trzeba zażądać albo zamiany religii na religioznawstwo, albo zawiesić konkordat [ROZMOWA] (pol.). 2015-03-21. [dostęp 2017-03-30].
  7. Żeby szkoła była polska! (pol.). 2015-03-22. [dostęp 2017-03-30].
  8. Prof. Woleński: jestem za tym, żeby filozofia zastąpiła religię w szkole (pol.). 2013-12-04. [dostęp 2017-03-30].
  9. Brian Reynolds Myers, Najczystsza rasa. Propaganda Korei Północnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ​ISBN 978-83-01-16589-5​.

Bibliografia[edytuj]

  1. Brian Reynolds Myers, Najczystsza rasa. Propaganda Korei Północnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ​ISBN 978-83-01-16589-5​.