Influencer marketing
Influencer marketing – strategia marketingu w mediach społecznościowych, polegająca na wykorzystaniu rekomendacji wpływowych osób do rozpowszechniania przekazu wśród jak najszerszego grona odbiorców[1]. Idea promowania produktów za pośrednictwem celebrytów sięga 1760 roku. Josiah Wedgwood, założyciel firmy Wedgwood produkującej ceramikę i porcelanę podarował królowej Sophie Charlotte zestaw do herbaty, a następnie wykorzystał jej rekomendację do zwiększenia sprzedaży produktów[2]. Samo słowo influencer pochodzi od angielskiego ‘influence’, które oznacza ‘wpływ’. Influencer to osoba, która może wpływać na opinie, zachowania i postawy innych ludzi poprzez tworzenie treści w mediach społecznościowych[3]. Do influencer marketingu dochodzi wtedy, gdy firma podejmuje współpracę z popularnym i wiarygodnym wśród odbiorców influencerem[4]. Idea wpływu w influencer marketingu odnosi się do zdolności influencera do kształtowania opinii, decyzji i zachowań konsumentów poprzez różnorodne formy komunikacji w mediach społecznościowych[5][6].
Definicja influencer marketingu[5]
[edytuj | edytuj kod]Influencer marketing to strategia komunikacji marketingowej, polegająca na współpracy marek z wpływowymi osobami lub organizacjami działającymi w mediach społecznościowych, mającymi znaczny wpływ na decyzje swoich obserwatorów, w tym decyzje zakupowe[5]. Według innego ujęcia influencer marketing to strategia, w której marki współpracują z influencerami, aby promować produkty i usługi, wzmacniając tym samym wizerunek marki[7]. Zgodnie z definicją J. Kotarbińskiego strategia ta uległa poszerzeniu o monetyzację marek osobistych twórców lub tworzenie przez nich własnych marek produktów i usług[5]. Influencer marketing może być analizowany z trzech kluczowych perspektyw: firmy, influencera i odbiorcy:[5]
- z perspektywy firmy, influencer marketing jest strategią rynku cyfrowego, która umożliwia budowanie wizerunku marki, zwiększanie jej rozpoznawalności oraz wpływanie na decyzje zakupowe odbiorców,
- z perspektywy influencera, influencer marketing może mieć charakter bezpośrednich działań indywidualnych lub pośrednich: poprzez agencje czy wyspecjalizowane platformy społecznościowe,
- z perspektywy odbiorcy, influencer marketing to chęć odbierania przekazywanych treści i chęć do budowania interakcji z influencerem.
Pozytywne aspekty influencer marketingu
[edytuj | edytuj kod]Influencer marketing to efekt popularności mediów społecznościowych[8]. Może być korzystny zarówno dla influencerów, jak i firm. Marki wykorzystujące influencer marketing budują wizerunek firmy wśród odbiorców danego influencera, którzy ufają mu i darzą go sympatią, dzięki czemu taka forma promocji jest odbierana inaczej niż tradycyjna reklama[9].
Ze względu na to, że influencer dociera bezpośrednio z przekazem do odpowiedniej grupy docelowej, ta forma marketingu okazuje się nie tak droga jak inne[10]. Influencerzy nie pozostają w tej sytuacji bez jakiejkolwiek zapłaty. Po dodaniu postów sponsorowanych lub nagraniu relacji o danej marce dostają różne, niekiedy cenne produkty. Coraz częściej zdarza się też, że otrzymują wynagrodzenie za swoje działania w mediach społecznościowych[11].
Patoinfluencing
[edytuj | edytuj kod]Patoinfluencing to określenie opisujące patologiczne i nieetyczne zachowania influencerów w mediach społecznościowych, które mają negatywny wpływ na ich odbiorców, marki, którymi współpracują oraz ogólną kulturę internetową. Takie zachowania często wykraczają poza akceptowalne normy społeczne i etyczne, a ich celem jest zdobycie rozgłosu, korzyści materialnych lub utrzymanie uwagi obserwujących. Zjawisko prowadzi do wielu negatywnych skutków, w tym utraty zaufania. Zachowania patologiczne mogą trwale uszkodzić wizerunek influencera oraz prowadzić do poniesienia odpowiedzialności cywilnej lub/i karnej[5]. Jedną z form zaliczanych do patoinfluencingu jest np. wymuszanie skorzystania z usług innych firm, używając szantażu wobec nich, polegającego na groźbach ich szkalowania w internecie, jeżeli nie spełnią ich oczekiwań[5].
W zakresie patoinfluencingu J. Kotarbiński definiuje[5]:
- patostreaming tj. rodzaj transmisji internetowych na żywo (ang. streamingów), które zawierają treści o charakterze wulgarnym, przemocowym, poniżającym lub w inny sposób kontrowersyjnym.
- patostreamerów, czyli twórców celowo łamiących normy społeczne i etyczne aby przyciągnąć uwagę widzów, zwiększyć liczbę wyświetleń i zarabiać na darowizjach (tzw. donacjach) i reklamach
- patofounderów, czyli osoby lub podmioty, które świadomie wspierają finansowo twórców internetowych promujących kontrowersyjne, nieetyczne i szkodliwe treści.
Negatywne aspekty
[edytuj | edytuj kod]Głównym problemem, z jakim zmaga się wiele firm, pozostaje znalezienie odpowiedniego influencera. W sytuacji, gdy firma wybierze nieodpowiedniego influencera, może pojawić się małe zainteresowanie wśród grupy docelowej w społeczności influencera. Problemem może być też brak pełnej kontroli nad treścią publikowaną przez influencera i utrudniona ocena jakości osiąganych przez nich wyników. Efektywna współpraca firmy z influencerami powinna być długofalowa. Regularna i systematyczna promocja jednej marki zwiększa autentyczność jej produktów oraz treści influencera[12].
Wśród negatywnych aspektów współpracy z influencerami wymienia się często brak jasnych oznaczeń o sponsorowanej promocji. Wychodząc naprzeciw tym problemom, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w dniu 26 września 2022 opublikował specjalne wytyczne odnośnie współpracy marek z influencerami[13]. Zapisy te dotyczą treści reklamowych publikowanych za pośrednictwem mediów społecznościowych. Ich adresatami nie są jednak tylko influencerzy, ale także:
- reklamodawcy,
- agencje PR i marketerzy,
- obecni i przyszli konsumenci,
- przedsiębiorcy planujących tego typu promocję.
Celem wprowadzenia nowych obostrzeń jest szersza ochrona interesów konsumenta oraz przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji. W rekomendacjach wydanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) znajdują się nie tylko definicje i regulacje prawne, ale także instrukcje dotyczące poprawnego oznaczania reklam[14]. Dokument zawiera zalecenia dotyczące różnych aspektów reklamy, takich jak jej forma czy czas trwania współpracy. Rekomendacje obejmują również autopromocję oraz paczki PR-owe. W skrócie, w dokumencie zawarte są najważniejsze informacje dotyczące zasad i wymagań prawnych, których należy przestrzegać przy prowadzeniu działań reklamowych[15].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ida Kristin Johansen, Camilla Sveberg Guldvik: Influencer Marketing and Purchase Intentions How does influencer marketing affect purchase intentions?. 2017. [dostęp 2022-01-10].
- ↑ Kalyani Vemuri, T Phani Madhav: Celebrity Endorsement- Through the Ages. 2004. [dostęp 2022-01-09].
- ↑ Iman Veissi: Influencer Marketing on Instagram. 2017. [dostęp 2022-01-10].
- ↑ Anna Byczek: Influencer Marketing – co to jest? Jakie korzyści może czerpać jego marka?. 2019-10-24. [dostęp 2022-01-10].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Jacek Kotarbiński, Influencer marketing, czyli ekonomia twórców XXI wieku, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2025, s. 71, ISBN 978-83-01-24246-6 (pol.).
- ↑ Anna Łaszkiewicz, Influencer Marketing, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2022, s. 53-67, ISBN 978-83-8331-087-9 (pol.).
- ↑ Anita Cornelia Szakal, Influencer Marketing, „Bulletin of the Transilvania University of Brasov Series V Economic Sciences 15(64)(2):51-56”, Transilvania University of Braşov, 2022, DOI: 10.31926/but.es.2022.15.64.2.6 [dostęp 2025-01-02] (ang.).
- ↑ Ewa Jaska, Agnieszka Werenowska, Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu wizerunku marki [online], 2019 [dostęp 2022-01-10].
- ↑ Radosław Wilusz, Influencer Marketing potężny ponad miarę. Marketing (r)Evolution. Nowe techniki, pomysły, rozwiązania., Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, 2017.
- ↑ Teodora Dobrivola, How Much Do Firms Spend on Influencer Marketing in 2022? [online], 2022 [dostęp 2022-01-29].
- ↑ Nora Lisa Ewers, #sponsored – Influencer Marketing on Instagram An Analysis of the Effects of Sponsorship Disclosure, Product Placement, Type of Influencer and their Interplay on Consumer Responses, University of Twente, 2017 [dostęp 2022-01-10].
- ↑ Margareta NadanyIova, Lubica Gajanova, Jana Majerova, Lenka Lizbetinova: Influencer marketing and its impact on consumer lifestyles. 2020-04-02. [dostęp 2022-01-09].
- ↑ l, „Współpraca” to za mało – influencer ma jednoznacznie informować o reklamie [online], Prawo.pl, 21 stycznia 2023 [dostęp 2023-04-21] (pol.).
- ↑ Karolina Roksela, Jak oznaczać treści sponsorowane? Zalecenia UOKiK – podsumowanie [online], WeNet, 15 lutego 2023 [dostęp 2023-04-21] (pol.).
- ↑ UOKiK – Edukacja – Influencer marketing [online], uokik.gov.pl [dostęp 2023-04-21] (pol.).