Jānis Lipke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jānis (Žanis) Lipke (ur. 1 lutego 1900 w Mitawie, zm. 14 maja 1987 w Rydze) – łotewski robotnik portowy, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Biogram[edytuj]

Pracował jako robotnik w ryskim porcie przeładunkowym. W 1941 zdecydował się podjąć pracę jako dostawca dla Luftwaffe, by pomagać łotewskim Żydom. Oblicza się, że do października 1944 – daty wkroczenia Armii Czerwonej do Rygi – uratował 56 Żydów, ewakuując ich z ryskiego getta, co stanowi ponad 1/8[1] ogółu ocalałych z Holocaustu na Łotwie. Z pomocą rodziny i sąsiadów, organizował różne rodzaje kryjówek oraz system dostarczania pożywienia,gazet itp. dla prześladowanych[2].

W pobliżu jego domu powstało Miejsce Pamięci Žanisa Lipke - Muzeum[3] - łotewska architektka Zaiga Gaile postarała się formą Czarnej Szopy zarówno odtworzyć atmosferę kryjówki, jak i stworzyć przestrzeń do refleksji dla zwiedzających, przywołując w projekcie Arkę Noego[4]. Muzeum zostało nominowane do Europejskiego Muzeum Roku 2016 (EMYA)[5]

Jānis Lipke wraz z żoną, Johanną Lipke, za swoją bohaterską postawę wobec Holokaustu, otrzymali odznaczenie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Przypisy

  1. Piotr Głuchowski: Nie trzeba mnie zabijać. Warszawa: Agora, 2008, s. 118. ISBN 978-83-7552-182-5.
  2. JānisJ. Dzintars JānisJ., Niewidzialny front: łotewskie podziemie antyfaszystowskie, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1977, s. 194.
  3. Žanis Lipke Memorial | Žaņa Lipkes memoriāls, www.lipke.lv [dostęp 2016-07-06].
  4. Architecture of Zaiga Gaile | Žaņa Lipkes memoriāls, www.lipke.lv [dostęp 2016-07-06].
  5. EMYA 2016 Nominees, www.europeanmuseumforum.info [dostęp 2016-07-06].

Bibliografia[edytuj]

  • Veilands Valdis, "A hundred great Latvians", Ryga 2006