Kapituła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy instytucji kościelnej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Kapituła – organ kolegialny. W Kościele katolickim, złożony z duchownych.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Występują różne typy kapituł:

  • Kapituła zakonna - kolegialny organ władzy w zakonach i zgromadzeniach zakonnych. Wyróżnia się różne rodzaje kapituł ze względu na czas zawiązywania, cel czy rangę. Najważniejszą z nich jest kapituła generalna (u jezuitów kongregacja generalna) - najwyższa po papieżu władza danego zakonu, zwoływana np. w celu wyboru nowego przełożonego lub regularnie, co kilka lat w celu omówienia ważnych spraw zakonu. Zgromadzenie przełożonych klasztorów i delegatów z prowincji zakonnej, czyli z określonego kraju lub obszaru, nosi nazwę kapituła prowincjalna. Najniższy szczebel to kapituła domu zakonnego, do której należą zakonnicy danego klasztoru po złożonych ślubach zakonnych, czasowych lub wieczystych, zależnie od reguły.
  • Kapituła katedralna - kolegium kanoników przy kościele biskupim (katedrze), rada przyboczna biskupa, która od XII w. obierała biskupów. Przywilej wyboru biskupa pozostał w niektórych diecezjach, a kandydata uznaje i zatwierdza papież. Po śmierci lub ustąpieniu biskupa kapituła wybierała administratora diecezji, zwanego wikariuszem kapitulnym; wprawdzie Kodeks Prawa Kanonicznego w 1983 zniósł te uprawnienia, ale w nielicznych diecezjach przywilej ten pozostał. Zobacz np. kapituła warmińska. Kapitułę katedralną w roli senatu biskupa zastąpiła rada kapłańska. Od tej pory kapituła spełnia głównie funkcje ceremonialne.
  • Kapituła kolegiacka - kolegium kanoników przy kolegiacie - wyróżnionym co do ważności kościele w diecezji (kolegiat może być w diecezji kilka). Kapituła kolegiacka ma charakter wyłącznie tytularny. Czasem wykonuje czy patronuje nad dziełami w danym rejonie.

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Prezydium kapituły tworzą: prepozyt, dziekan, archidiakon, scholastyk i kustosz, a w jej skład wchodzą kanonicy gremialni, kanonicy seniorzy i kanonicy honorowi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]