Kazarka nadobna
| Radjah radjah[1] | |||
| (Garnot & Lesson, 1828) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
Radjah | ||
| Gatunek |
kazarka nadobna | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5] | |||
 | |||
Kazarka nadobna[6] (Radjah radjah) – gatunek dużego, osiadłego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Australię, Nową Gwineę i Moluki. Nie jest zagrożony.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Północna i wschodnia Australia, Nowa Gwinea i Moluki[7].
Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wymienia kazarkę nadobną na liście gatunków stwierdzonych w Polsce, lecz nie zaliczonych do awifauny krajowej (kategoria E w klasyfikacji AERC – pojaw nienaturalny)[8].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Kazarka nadobna umieszczana jest w monotypowym rodzaju Radjah[6][7][9]. Dawniej takson ten zaliczano do rodzaju Tadorna[2]. W niewoli krzyżuje się T. ferruginea i T. tadorna, dając płodne potomstwo[2]. Wyróżniono dwa podgatunki R. radjah[7][10]:
- R. radjah radjah (Garnot & Lesson, 1828) – Moluki do Nowej Gwinei;
- R. radjah rufitergum (E. Hartert, 1905) – północna i wschodnia Australia.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]
Długość ciała kazarki nadobnej wynosi ok. 51–61 cm[2][11]. Masa ciała: samce około 930 g, samice około 840 g[12]. Samice są nieco mniejsze od samców[11].
Ubarwienie jest takie samo u osobników obu płci. Głowa, szyja i pierś są białe. Wierzch ciała, pióra nadogonowe, ogon oraz podogonie czarne. Na piersi widać poprzeczną brązową pręgę. Boki tułowia i brzuch są białe, podobnie jak głowa, szyja i pierś. Na skrzydle, w okolicy przedramienia znajduje się biała plama. Ptak posiada zielone, bardzo błyszczące lusterko, obramowane szerokim białym i wąskim czarnym paskiem. Dziób tej kaczki jest bardzo jasnoróżowy. Nogi są nieco ciemniejsze od dzioba. Oczy koloru cytrynowego, jasne[11].
Ekologia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]- Siedlisko
- Zasiedlają słodkowodne i lekko słone jeziora oraz laguny, spokojne wybrzeża i zatoki.
- Lęgi i zachowanie
- Gniazduje w dziuplach i norach, ewentualnie wśród roślin. Samica znosi 6–15 jaj, które wysiaduje 30 dni. Młode są wodzone przez rodziców przez 50 dni. Dojrzewają po 3 latach. Tworzą trwałe pary. Lubią przesiadywać na drzewach.
- Pożywienie
- Żeruje na lądzie i w płytkiej wodzie. Żywi się turzycami, glonami oraz drobnymi bezkręgowcami: owadami, mięczakami i skorupiakami.
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kazarkę nadobną za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2023 roku organizacja Wetlands International szacowała liczebność światowej populacji na 20 000 – 200 000 osobników (co przelicza się na 13 300 – 133 000 osobników dorosłych), zaś jej trend oceniła jako spadkowy[5].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Radjah radjah, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- 1 2 3 4 del Hoyo, J., Elliot, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 1. Ostrich to Ducks, Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 592, ISBN 84-87334-10-5.
- 1 2 3 Denis Lepage: Kazarka nadobna (Radjah radjah). Avibase. [dostęp 2026-07-29].
- ↑ E.C. Dickinson (red), J.V. Remsen Jr.: The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World. Cz. 1: Non-passerines. Eastbourne: Aves Press, 2013. ISBN 978-0-9568611-0-8. (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Radjah radjah, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Anatinae Leach, 1819 - kaczki (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-29].
- 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Aneks. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce do 01.01.2023, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2026-07-29].
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ Carboneras, C. & Kirwan, G.M.: Radjah Shelduck (Radjah radjah). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-11-10].
- 1 2 3 Kazarka nadobna (Tadorna radjah) [online], www.ptakiozdobne.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-08-16].
- ↑ N. Bouglouan: Radjah Shelduck. [w:] oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-07-16]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).