Kazimierz Żegleń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz Żegleń
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1869
Kaczanówka
Data śmierci 1910
Zawód ksiądz, przedsiębiorca i wynalazca
Test kamizelki kuloodpornej skonstruowanej przez Jana Szczepanika z kuloodpornej tkaniny Żeglenia. Rok 1901

Kazimierz Żegleń (w USA: Casimir Zeglen[1]) (ur. 4 marca 1869 w Kaczanówce k. Tarnopola, zm. około 1910 roku) – polski zakonnik ze Zgromadzenia Zmartwychwstańców oraz wynalazca i przedsiębiorca działający w USA. Wynalazł materiał kuloodporny, bezdętkowe i nieprzebijalne opony samochodowe oraz kuloodporną płytę pancerną.

Życiorys[edytuj]

Urodził się jako syn Bartłomieja i Marianny we wsi Kaczanówka znajdującej się w Galicji, leżącej wówczas w zaborze austriackim w Monarchii Austro-Węgierskiej. W wieku osiemnastu lat wstąpił do zakonu Zmartwychwstańców we Lwowie[2].

W 1890, w wieku 21 lat, wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie podjął obowiązki zakrystiana w polskim kościele St. Stanislaus Kostka Church pod wyzwaniem Stanisława Kostki w Chicago, który obsługiwał najliczniejszą, bo liczącą 40 tys. wiernych, katolicką, polską diasporę w USA[2].

Na początku XX wieku odszedł z zakonu, ożenił się i zajął biznesem zakładając kilka firm produkujących kamizelki i materiały kuloodporne. Założył trzy przedsiębiorstwa i fabryki[3]:

  • Zeglen Bullet Proof Cloth Co. z siedzibą w South Bend w stanie Indiana oraz w Chicago,
  • Zeglen Tire Co produkującej bezdętkowe, nieprzebijalne opony samochodowe,
  • American Rubber and Fabric Company z siedzibą w Wilmington, Delaware.

Do końca życia (prawdopodobnie w 1910) mieszkał i pracował w Chicago.

Wynalazczość[edytuj]

Był samoukiem, autorem kilku wynalazków użytkowych, które opatentował i wdrożył do produkcji. Na pomysł kamizelki kuloodpornej wpadł w 1893, po tragicznej śmierci burmistrza Chicago Cartera Harrisona, który został zastrzelony przez zamachowca we własnym biurze[4]. W okresie tym, na przełomie wieków, licznych zamachów na dygnitarzy, przedstawicieli władzy, a nawet na głowy państw dokonywali anarchiści. Wstrząśnięty falą brutalnych zbrodni Żegleń rozpoczął prace nad swoim wynalazkiem, który opatentował w 1897[5].

Konstrukcja kamizelki miała układ warstwowy składając się początkowo z trzech, a później z kilkunastu warstw gęsto tkanego jedwabiu impregnowanego specjalną substancją, której skład Żegleń utrzymywał w tajemnicy.

Wiosną 1898 udał się w podróż do Europy, gdzie w Wiedniu skontaktował się z innym sławnym polskim wynalazcą i przedsiębiorcą Janem Szczepanikiem, autorem wielu patentów i wynalazków z dziedziny włókiennictwa. Nawiązał z nim współpracę, w wyniku której podjęli produkcję kamizelek kuloodpornych. Szczepanik zlecił Nicolasowi Reiserowi z Akwizgranu wykonanie specjalnego krosna do wyrobu kuloodpornej tkaniny według pomysłu Żeglenia. Jesienią 1898 na tej maszynie utkane zostały pierwsze kamizelki, z którymi Żegleń wrócił do USA. Tam ubrany w kamizelkę wykonaną z materiału własnego pomysłu przeprowadził wiele publicznych prezentacji testujących skuteczność wynalazku[6][7].

Późniejsze prace i testy doprowadziły do udoskonalenia tej konstrukcji oraz dalszych patentów.

Wynalazki[edytuj]

  • 1897 - „Tkanina Żeglenia” materiał kuloodporny,
  • Na początku XX wieku opracował projekt bezdętkowych i nieprzebijalnych opon samochodowych,
  • Płyta pancerna odporna na przestrzelenie.

Upamiętnienie[edytuj]

  • W 2007 roku Kazimierza Żeglenia upamiętniono w amerykańskim serialu dokumentalnym Discovery Channel o rozwoju broni palnej pt. "Weaponology" w odcinku drugim pierszej serii pt "Bulletproof Vest" (inny tytuł "Body Armor"} (pol. Kamizelka kuloodporna).
  • W 2008 roku o życiu i działalności wynalazczej Żeglenia, w programie „Oblicza Ameryki“ nadawanym we współpracy z Polsat 2 przez Polish Television, polskojęzyczną stację telewizyjną z Chicago, opowiadał historyk techniki, Sławomir Łotysz ( film dokumentalny na Youtube.).

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Sławomir Łotysz: Wynalazczość polska w Stanach Zjednoczonych rozdz. tkanina kuloodporna. Warszawa: Polska Akademia Nauk, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2013, s. 202. ISBN 9788375454444.
  • Sławomir Łotysz. „Historia sporu o pewien wynalazek. Jan Szczepanik, Kazimierz Żegleń i kamizelka kuloodporna”. „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki nr 1-2”, 2009. 
  • Michał Drapikowski. Prekursor kamizelki kuloodpornej – Kazimierz Żegleń – zakonnik wynalazca. „SSE II rok I Procesy innowacyjne i gospodarka oparta na wiedzy”, s. 11, 2009. 
  • Frederic P.Miller: Casimir Zeglen. VDM Publishing, 2010. ISBN 9786132640253.
  • Paul Holper: Inventing Millions. Orient Paperbacks, 2006. ISBN 9788122204582.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]